తెరపైకి ఉత్తరప్రదేశ్ విభజన: నాలుగు రాష్ట్రాలుగా యూపీ.. డిమాండ్ వెనుక కథేంటంటే.?

Publish Date:Sep 26, 2026

Advertisement

 దేశంలో  జనాభా పరంగా  పెద్ద రాష్ట్రమైన ఉత్తరప్రదేశ్ విభజన అంశం మరో సారి తెరమీదకు వచ్చింది.  దేశంలోనే అతిపెద్ద రాష్ట్రమైన యూపీని నాలుగు భాగాలుగా విభజించాలనే డిమాండ్ ఇప్పుడు పొలిటికల్ సర్కిల్స్ లో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. యూపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ముంగిట  ఈ పాత డిమాండ్ మళ్లీ తెరపైకి రావడం దేశవ్యాప్తంగా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది.  

ఉత్తరప్రదేశ్‌ భవిష్యత్తులో పూర్వాంచల్, మధ్యాంచల్, బుందేల్‌ఖండ్, హరిత్ ప్రదేశ్‌లుగా మారుతుందని యూపీ కేబినెట్ మంత్రి, ఎన్‌డీఏ కూటమి భాగస్వామి అయిన ఓం ప్రకాశ్ రాజ్‌భర్ పేర్కొన్నారు. ఒకవేళ ప్రత్యేక పూర్వాంచల్ రాష్ట్రం ఏర్పడితే, ఆ ప్రాంతంలో తమ వర్గానికి బలమైన ఓటు బ్యాంకు ఉన్నందున తొలి ముఖ్యమంత్రి తమ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారే అయి ఉండాలని ఆయన డిమాండ్ చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తు రాజకీయ సమీకరణాలపై స్పష్టతనిచ్చారు.

అయితే ఈ నాలుగు రాష్ట్రాల ప్రతిపాదన ఇప్పటిది కాదు.. దీనికి దశాబ్దాల చరిత్ర ఉంది.    రాజ్యాంగ నిర్మాత డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తన 1955లోనే తన థాట్స్ ఆన్ లింగ్విస్టిక్ స్టేట్స్  పుస్తకంలో  యూపీని మూడు చిన్న రాష్ట్రాలుగా విభజించాలని స్పష్టంగా సూచించారు. ఆ తర్వాత కాలంలో 2011 నవంబర్‌లో మాయావతి నేతృత్వంలోని బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ ప్రభుత్వం ఏకంగా అసెంబ్లీలో   తీర్మానాన్ని కూడా ఆమోదించింది.

పూర్వాంచల్, బుందేల్‌ఖండ్, అవధ్ ప్రదేశ్, పశ్చిమ్ ప్రదేశ్‌లుగా యూపీని విభజించాలని ఆ తీర్మానంలో ప్రతిపాదించారు. రాష్ట్రం వైశాల్యంలోనూ, జనాభాలోనూ మరీ పెద్దదిగా ఉండటం వల్ల క్షేత్రస్థాయిలో పరిపాలన కష్టమవుతోందని అప్పట్లో మాయావతి ప్రభుత్వం బలంగా వాదించింది. అయితే 2012లో అఖిలేష్ యాదవ్ నేతృత్వంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అధికారంలోకి రావడంతో ఆ తీర్మానం అటకెక్కింది.

ప్రస్తుత ప్రతిపాదనల ప్రకారం, పశ్చిమ్ ప్రదేశ్‌లో దాదాపు 28 జిల్లాలు ఉంటాయి. ఇందులో సహరాన్‌పూర్, మీరట్, ఆగ్రా, ఘజియాబాద్ లాంటి అత్యంత కీలక ప్రాంతాలు వస్తాయి. ఇక్కడి వ్యవసాయం, చెరుకు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ, మరియు దేశ రాజధాని దిల్లీకి దగ్గరగా ఉండటం వంటి బలమైన కారణాలతో పశ్చిమ యూపీని ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా చేయాలని ఆర్ఎల్‌డి వ్యవస్థాపకుడు అజిత్ సింగ్ లాంటి దిగ్గజ నేతలు ఎప్పట్నుంచో కోరుతూ వచ్చారు.

ఇక అవధ్ ప్రదేశ్ విషయానికి వస్తే, ఇది ఉత్తరప్రదేశ్ మధ్య భాగంలో విస్తరించి ఉంటుంది. రాజధాని లక్నో సహా అయోధ్య, రాయ్ బరేలీ, అమేథీ వంటి 17 జిల్లాలు ఈ ప్రతిపాదిత అవధ్ ప్రదేశ్‌లో భాగమవుతాయి. మరోవైపు బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతం యూపీతో పాటు పొరుగున ఉన్న మధ్యప్రదేశ్‌లో కూడా విస్తరించి ఉంది. యూపీలోని ఝాన్సీ, మహోబా, బాందా సహా ఏడు జిల్లాలు ఈ ప్రతిపాదిత బుందేల్‌ఖండ్ రాష్ట్రంలోకి వస్తాయి. అయితే మధ్యప్రదేశ్ సరిహద్దుల వివాదం కారణంగా ఈ రాష్ట్ర ఏర్పాటు కాస్త సంక్లిష్టంగా మారింది. అలాగే తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్‌ను కవర్ చేస్తూ పూర్వాంచల్ రాష్ట్ర ప్రతిపాదన ఉంది. అత్యధిక జనాభా, తీవ్రమైన ఆర్థిక అసమానతలు, నిరుద్యోగం వలసల సమస్యల కారణంగా వారణాసి, ప్రయాగ్‌రాజ్ లాంటి జిల్లాలతో కూడిన పూర్వాంచల్‌ను ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా చేయాలన్న డిమాండ్ చాలా కాలంగా బలంగా వినిపిస్తోంది.

పాలనా సౌలభ్యం, ప్రాంతీయ అభివృద్ధే   లక్ష్యంగా ఈ చిన్న రాష్ట్రాల డిమాండ్ తెరపైకి వస్తోంది. ప్రస్తుతం ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఏకంగా 403 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి, ఇది దేశంలోనే అత్యధికం. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేసే తుది అధికారం  పార్లమెంటుకే ఉంటుంది. ఇలాంటి బిల్లును పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టే ముందు రాష్ట్రపతి సిఫార్సు తప్పనిసరి. రాష్ట్రపతి ఈ ప్రతిపాదనను రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయం కోసం పంపుతారు, కానీ ఒకవేళ ఆ శాసనసభ ఆమోదం తెలపకపోయినా పార్లమెంట్ తన అధికారంతో కొత్త రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయగలదు. గతంలో 2000 సంవత్సరంలో కూడా ఉత్తరాఖండ్‌ను యూపీ నుంచే   విడదీశారు. ఇప్పుడు ఏకంగా యూపీ ప్రభుత్వంలో భాగస్వామిగా ఉన్న పార్టీ నాయకుల నుంచే ఈ విభజన మాటలు వినిపిస్తుండటంతో కేంద్రంలోని అధికార పార్టీ కూడా భవిష్యత్తులో ఈ దిశగా అడుగులేస్తుందా అన్న చర్చ మొదలైంది.

[Uttar Pradesh Division, Up Four States, Purvanchal State, Bundelkhand, UP Politics, Telugu One]

By
en-us Political News

  
 పెట్టుబడులు, పరిశ్రమల స్థాపనలో నెలకొన్న పేటీ నేపథ్యంలో అధికారుల తొలగింపు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి నారా లోకేష్  సోషల్ మీడియా వేదికగా షేర్ చేసిన పోస్టు హల్ చల్ చేస్తోంది.
రాజస్థాన్ లోకల్ బాడీ ఎన్నికలలో ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ అద్భుత ఫలితాలను సాధిస్తూ.. పరిశీలకులను విస్మయపరుస్తోంది.   జిల్లా పరిషత్, పంచాయతీ సమితి ఎన్నికల లెక్కింపులో కాంగ్రెస్ దూసుకుపోతుండటం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో సంచలనం సృష్టిస్తోంది.
జమ్మూ కశ్మీర్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో ఉగ్ర  కదలికలు, సిక్కిం గగనతలంలో చైనా యుద్ధ విమానం సంచారం వంటి పరిణామాలను చూపుతున్నారు. ఈ పరిణామాలు దేశ భద్రతా వర్గాల్లో   చర్చకు దారితీశాయి. 
వయోభారం,  ఇతర అనారోగ్య సమస్యలు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు కారణంగా ఆమె మరణించినట్లు కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు.
ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో భారత్ ఒక  సైడ్ ప్లేయర్ గా మారిపోయిందని రాహుల్ చికాగో  వర్సిటీ వేదికగా వ్యాఖ్యానించారు.  గతంలో అంతర్జాతీయ వేదికలపై స్వతంత్ర దృక్పథంతో వ్యవహరించిన దేశం..  ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో తన ప్రభావాన్ని కోల్పోయి పక్కకు తప్పుకుందని  విమర్శించారు.
మైసూరులో విలేకరుల సమవేశంలో మాట్లాడిన  వచ్చే ఎన్నికల బరిలో  తాను ఉండబోననీ, ఇది ఖాయమనీ కుండబద్దలు కొట్టారు. తన వయసు,   ఆరోగ్య పరిస్థితుల దృష్ట్యా ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం సాధ్యం కాదన్నారు. 
జాతీయ జెండాను నేలపై ఉంచకూడదనే స్పృహతో దానిని   తన జేబులో దాచుకున్నారు. పక్కనే నిలబడి ఉన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్  మోదీ చేసిన ఈ పనికి ముగ్ధులైన ట్రంప్, ఆ జెండా గుర్తును అలాగే భద్రపరుచుకోవాలని సూచించారు. 
 అమెరికా, చైనా వంటి దేశాలను వెనక్కి నెట్టి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ సరికొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తోంది.  ఇన్ఫోఇన్‌డేటా నివేదిక ఈ విషయాన్ని విస్పష్టంగా పేర్కొంది.  అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న బాహ్య ఆర్థిక సంక్షోభాలను సమర్థంగా ఎదుర్కొంటూ భారత్ తన సత్తాను చాటుకుంటోంది.
కొద్ది రోజుల క్రితం కుల్గాం ప్రాంతంలో సీఆర్పీఎఫ్ సిబ్బందిని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఉగ్రవాదులు జరిపిన కాల్పుల ఘటనకు కొనసాగింపుగా భద్రతా బలగాలు కూంబింగ్ చేపట్టారు.  ఈ నేపథ్యంలోనే తారసపడిన ఉగ్రవాదులు బలగాలపై కాల్పులకు తెగబడటంతో, భద్రతా దళాలు దీటుగా స్పందించి ఎదురుకాల్పులు జరిపాయి. 
ఇటీవల కొన్ని రోజులుగా హస్తిన వాసులను ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసిన వాయుకాలుష్య స్థాయిలు తగ్గుముఖం పట్టాయి. అలాగే పొగమంచు బెడద కూడా గణనీయంగా  తగ్గింది. తీవ్ర వాయు కాలుష్యం కారణంగా ఇన్ని రోజులుగా ఉన్న నిబంధనలను అధికారులు తగ్గించారు. 
ఈ కేసులో జీవిత ఖైదు అనుభవిస్తున్న ఇద్దరు దోషుల శిక్షలను నిలిపివేస్తూ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం వారికి బెయిల్ మంజూరు చేయడంపై బాధితురాలు బిల్కిస్ బానో తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు. కనీసం తనకు సమాచారం ఇవ్వకుండా, తన తరఫు వాదనలు వినకుండానే ఈ ఉత్తర్వులు వెలువడటం తనను విస్మయపరిచిందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.  
 
Disclaimer:
All content included on this TeluguOne.com Portal including text, graphics, images, videos and audio clips, is the property of ObjectOne Information Systems Ltd. or our associates, and protected by copyright laws. The collection, arrangement and assembly of all content on this portal/ related channels is the exclusive property of ObjectOne Information Systems Ltd. or our associates and protected copyright laws.
 
You may not copy, reproduce, distribute, publish, display, perform, modify, create derivative works, transmit, or in any other way exploit any part of copyrighted material without permission from ObjectOne Information Systems Ltd or our associates.