సంకలనం, సేకరణ: కంఠంనేని సీతారాం

అట్లాంటిక్‌కు ఇరువైపులా ఉన్న అమెరికా, యూరప్ సంబంధాలు మరోసారి ఉద్రిక్తంగా మారాయి. యూరోపియన్ వర్గాల్లో, మరీ ముఖ్యంగా రాజకీయ నాయకులు,  మేధావుల మధ్య..   అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ప్రంప్  పట్ల ఆగ్రహం మళ్లీ పెల్లుబుకుతోంది.  దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ట్రంప్ దెబ్బతీశారన్నది వారి ఆగ్రహానికి ప్రధాన కారణంగా ఉంది. అయితే..  ఈ అభిప్రాయం పూర్తిసత్యమా? లేక దీని వెనుక మరింత లోతైన వాస్తవం దాగి ఉందా? అని పరిశీలిస్తే.. 

యూరప్‌లో చాలామంది ఇంకా ఒక అపోహలోనే ఉన్నారు.  ట్రంప్ లేకపోతే అమెరికా, యూరప్ సంబంధాలు పాత స్థితికి చేరుకుంటాయని. అయితే వాస్తవానికి ట్రంప్ ఒక వ్యక్తిగత సమస్య కాదు. ట్రంప్ అమెరికా సమాజంలో పెరుగుతున్న అసంతృప్తికి ప్రతిరూపం మాత్రమే. యూరప్‌పై అమెరికాలో పెరిగిన అసహనం, అసమాన బాధ్యతలపై ఉన్న అసంతృప్తి, భద్రత, వాణిజ్యం, వ్యూహాత్మక అంశాలలో ఉన్న అసమతౌల్యం.. ఇవన్నీ కలిపి   ట్రంప్ లాంటి నాయకత్వాన్ని ముందుకు తెచ్చాయి. 
 యూరప్ vs అమెరికా..  భావనలలో అంతరం
యూరోపియన్లు తమను తాము అమెరికన్ల కంటే మెరుగైనవారిగా భావించే ధోరణి కొత్తది కాదు. మేమే ఎక్కువ విద్యావంతులం,  మాకు ప్రపంచ అవగాహన ఎక్కువ  అమెరికన్లు భూగోళంపై తెలియని వారు అంటూ యూరప్ నుంచి వచ్చే వ్యాఖ్యలు సాధారణం.
అయితే ఇక్కడో  ఏంటంటే?..  యూరోపియన్లు అమెరికాలోని రాష్ట్రాలను ఎంతవరకు గుర్తించగలరు?, ఈ పరస్పర అవగాహన లోపం, భావనల మధ్య ఉన్న దూరాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. 
చరిత్ర చెబుతున్న అసమాన బాధ్యత.. అమెరికా పాత్ర గురించి చూస్తే.. 
 మొదటి, రెండో ప్రపంచ యుద్ధాలలో అమెరికా జోక్యం, లక్షలాది సైనికుల ప్రాణత్యాగం,   యుద్ధానంతరం మార్షల్ ప్లాన్  ద్వారా యూరప్ పునర్నిర్మాణం, నాటో స్థాపన ద్వారా   భద్రతా పరమైన హామీ. హామీ 
ఇక యూరోపియన్ యూనియన్ పాత్ర ఏమిటని చూస్తే.. 
యుద్ధానంతరం యూరప్ ఏమి చేసిందంటే.. రక్షణ ఖర్చులు తగ్గించింది, సంక్షేమ ఖర్చులు పెంచింది. భద్రత కోసం అమెరికాపై ఆధారపడింది. 
 నాటో , క్షణ ఖర్చులు..  మాటలు..  చర్యలు
2006లో, నాటో సభ్య దేశాలు తమ జీడీపీలో 2% రక్షణకు ఖర్చు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. కానీ 2022 వరకు కూడా చాలా దేశాలు ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేకపోయాయి.
అదే సమయంలో..  రష్యాతో వాణిజ్యం కొనసాగింది  చైనా పెట్టుబడులను స్వాగతించాయి.  అంటే భద్రతకు అమెరికాపై ఆధారపడుతూ, వ్యాపారంలో ప్రత్యర్థులతో భాగస్వామ్యులయ్యాయి యూరోప్ దేశాలు. 
 ట్రంప్ హెచ్చరికలు: అప్పట్లో నవ్వులు, ఇప్పుడు నిజాలు?
2018లో  డోనాల్డ్ ట్రంప్ నాటో సమావేశాల్లో ఈ విషయాన్ని ఎత్తి చూపుతూ యూరోప్ దేశాలను విస్పష్టంగా హెచ్చరించారు. 
యూరప్ రష్యా ఎనర్జీపై ఆధారపడుతూ, అదే సమయంలో భద్రత కోసం అమెరికాపై ఆధారపడటం అసంబద్ధమని ఆయన అప్పట్లో హెచ్చరించారు.   2022లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత ఇదే అంశం కీలకంగా మారింది.
వాణిజ్య అసమతౌల్యం
యూరప్‌కు అమెరికాతో భారీ వాణిజ్య మిగులు ఉంది. 
ఇది సంవత్సరానికి  100–200 బిలియన్ యూరోల వరకూ ఉంటుంది.  
 అదే సమయంలో  సమయంలో అమెరికా రక్షణ ఖర్చు భారం మోస్తోంది 
ఇది అమెరికాలో అసంతృప్తిని పెంచిన ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి.
వ్యూహాత్మక విభేదాలు: 
యూరప్ తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు: రష్యాతో భారీ ఎనర్జీ ఒప్పందాలు 
 ఉమ్మడి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక తర్వాత ఇరాన్‌తో వ్యాపార ఆసక్తి 
చైనా పెట్టుబడులకుతలుపులు బార్లా తెరవడం..
  ఇవన్నీఅమెరికా వ్యూహాలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయి.
యుద్ధ సమయాల్లో కూడా విభేదాలే?
ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతల సమయంలో కొన్ని యూరోపియన్ దేశాలు తమ గగనతలాన్ని మూసివేశాయి 
అమెరికా సైనిక చర్యలకు పరిమిత మద్దతు మాత్రమే ఇచ్చాయి.  
 ఈ నేపథ్యంలో “కూటమి బలహీనమైంది” అన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి.
  అసలు ప్రశ్న ఏంటంటే.. 
 ట్రంప్ కూటమిని నాశనం చేశారా? 
 లేక  ఇప్పటికే  కూటమి బలహీనమైందని  బయటపెట్టారా?
ముగింపు.. సంబంధాల పునర్నిర్వచన దశ
అమెరికా, యూరప్ సంబంధాలు ఇప్పుడు ఒక కీలక మలుపులో ఉన్నాయి.
స్పష్టమైన వాస్తవాలు ఏంటంటే?
 భద్రతలో అసమాన బాధ్యత 
 వాణిజ్యంలో అసమతౌల్యం 
 వ్యూహాత్మక విభేదాలు 
ముందుకు దారేదంటే? 
 బాధ్యతల సమన్వయం 
 పరస్పర గౌరవం 
 వాస్తవాధారిత భాగస్వామ్యం 
 ఇక ఇప్పుడు చెప్పేదేంటంటే.. ఈ విభేదాలకు ట్రంప్ ఒక కారణం మాత్రమే ..
కానీ సమస్య అంతకంటే లోతుగా ఉంది.
 అట్లాంటిక్ కూటమి పునర్నిర్మాణం కావాలంటే.. వ్యక్తులపై కాదు, వ్యవస్థలపై దృష్టి పెట్టాలి. సంబంధాలు వ్యక్తుల వల్ల కాదు, పరస్పర ప్రయోజనాల సమతౌల్యంతో నిలుస్తాయి. యూరోపియన్లు మళ్ళీ ట్రంప్ పై ఆగ్రహంతో ఉన్నారు. అట్లాంటిక్ కు ఇరువైపులా దశాబ్దాలుగా ఉన్న సన్నిహిత, స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ట్రంప్ నాశనం చేశారని ఆయనను నిందిస్తున్నారు.

నిజానికి, యూరప్ లోని చాలామంది  ట్రంప్ లేకపోతే అంతా బాగుండేదని ఇప్పటికీ  భ్రమల్లోనే ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది.  వారు గుర్తించని విషయం ఏమిటంటే, యూరప్ పట్ల అమెరికాకున్న ఆగ్రహానికి ట్రంప్ కేవలం ఒక ప్రతిరూపం మాత్రమే. యూరోపియన్లు ఎల్లప్పుడూ తమను తాము అమెరికన్ల కంటే ఉన్నతమైనవారిగా భావించుకుంటారు. తెలివైనవారుగా, మంచి నడవడిక గలవారుగా, ప్రపంచం గురించి బాగా తెలిసినవారుగా. ప్రపంచ పటంలో దేశాలను గుర్తించలేరనే అమెరికన్ల ఎగతాళి ఒక పాత నానుడి, కదా.  అయితే, యూరోపియన్లను విస్కాన్సిన్ లేదా నెబ్రాస్కాను గుర్తించమని అడిగి, వారు ఎంత బాగా గుర్తిస్తారో చూడటం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

అమెరికా గురించి యూరప్ కు  ఎంతమాత్రం తెలియదో, యూరప్ కు కూడా అమెరికా గురించి అంతే తెలియదు. కానీ కీలకమైన తేడా ఏమిటంటే, చాలాకాలంగా అమెరికాపై ఆధారపడి ఉన్నది యూరప్ మాత్రమే.
 వాస్తవం ఏమిటంటే.. యూరప్ నిరంతరం సమస్యలకు మూలంగా ఉంది. ఇది ఒక చారిత్రక వాస్తవం, కానీ అత్యంత విద్యావంతులుగా చెప్పుకునే యూరోపియన్లకు దీనిపై ఏమాత్రం అవగాహన ఉన్నట్లు కనిపించడం లేదు.

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఆవిర్భావం, అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, పాత ఖండంలోని పాతకాలపు, రాచరిక వ్యవస్థల నుండి ఒక విముక్తి చర్య. యూరప్ లోనే రెండు ప్రపంచ యుద్ధాలు చెలరేగాయి, అమెరికా జోక్యం చేసుకోవలసి వచ్చింది, తనకు పెద్దగా సంబంధం లేని సంఘర్షణల కోసం లక్షలాది మంది సైనికుల రక్తాన్ని అమెరికా మూల్యంగా చెల్లించింది.

1945 తర్వాత, అది మార్షల్ ప్లాన్ తో  యూరప్ పునర్నిర్మాణానికి నిధులు సమకూర్చింది.  భవిష్యత్తులో అక్కడ ఎలాంటి సంఘర్షణలు చెలరేగకుండా నిరోధించడానికి, ముఖ్యంగా యుద్ధానంతర సోవియట్ ముప్పును దృష్టిలో ఉంచుకుని, నాటోను స్థాపించింది.

1989లో బెర్లిన్ గోడ కూలినప్పుడు, మనం ప్రపంచ శాంతి యుగంలోకి ప్రవేశిస్తున్నామనే కొంత ఆశ చిగురించింది, కానీ యూరోపియన్లు తమను సురక్షితంగా ఉంచుతున్న మిత్రదేశానికి ఇచ్చిన కట్టుబాట్లను విడిచిపెట్టి, ఆ అవకాశాన్ని త్వరగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

రక్షణ వ్యయం కుప్పకూలగా, సామాజిక సంక్షేమం విపరీతంగా పెరిగింది. 2000వ దశాబ్దం ప్రారంభం నాటికి, అట్లాంటిక్ కు ఇరువైపులా ఉన్న దేశాలు, తమ ఇటీవలి శత్రువులైన రష్యా మరియు చైనాలతో వ్యాపారం చేయడం తమను నాగరికులుగా మార్చగలదని విశ్వసించాయి. తేడా ఏమిటంటే, తమ సైనిక శక్తే అంతిమ నిరోధకమని అమెరికన్లు ఎల్లప్పుడూ అర్థం చేసుకున్నారు. మరోవైపు, యూరోపియన్లు వాషింగ్టన్ పై ఉచితంగా ఆధారపడాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

రష్యాను ఒక మాజీ కేజీబీ కల్నల్ పాలిస్తున్నప్పటికీ, అతను తన విస్తరణవాద ఆశయాలను,  నాటో పట్ల శత్రుత్వాన్ని ఎన్నడూ దాచుకోనప్పటికీ, యూరోపియన్లు అంత లాభదాయకమైన సంబంధాన్ని అతను ఎప్పటికీ నాశనం చేయడని నమ్మి, అతని జేబులను వందల బిలియన్ల యూరోలతో ఉత్సాహంగా నింపారు. 2014లో అతను ఉక్రెయిన్ పై దాడి చేసిన తర్వాత కూడా వారు అలానే కొనసాగించారు.

2006లో..  నాటో సభ్య దేశాలు తమ జీడీపీలో రెండు శాతం రక్షణ కోసం ఖర్చు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోవాలని నిర్ణయించారు. 2014లో ఆ లక్ష్యాన్ని అధికారికం చేశారు. అయితే దానిని 2024 నాటికి చేరుకోవాల్సిన లక్ష్యంగా మాత్రమే నిర్దేశించారు. 2022 నాటికి, రష్యా మళ్లీ ఉక్రెయిన్ పై  దాడి చేసినప్పుడు, చాలా నాటో సభ్య దేశాలు ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో ఇంకా విఫలమయ్యాయి.

2018లో ట్రంప్, నాటో అధిపతి జెన్స్ స్టోల్టెన్బర్గ్తో మాట్లాడుతూ, యూరోపియన్లు రష్యా చమురు,  గ్యాస్పై డబ్బు ఖర్చు చేస్తూనే ఉన్నారని ఫిర్యాదు చేసినప్పుడు,   ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఒక ప్రసంగంలో అదే విషయాన్ని పునరావృతం చేసినప్పుడు, అతను అపహాస్యం పాలయ్యాడు.

యూరప్, అమెరికాతో చాలా ప్రయోజనకరమైన వాణిజ్య సంబంధాన్ని కలిగి ఉంది, ఏటా 100-200 బిలియన్ యూరోల మేర స్థిరమైన మిగులును నమోదు చేస్తోంది. ఇది రష్యాను ధనవంతురాలుగా చేసింది.  2015లో జేసీపీఓఏ (JCPOA) పై సంతకం చేసిన తర్వాత ఇరాన్ తో ఒప్పందాలు చేసుకో వాలని కోరుకుంది,   ఈ రోజు - అమెరికాతో విభేదాల మధ్య - చైనా పెట్టుబడులను ఆహ్వానిస్తోంది. మానవ హక్కుల గురించి యూరప్ అంతులేకుండా గొప్పలు చెప్పుకుంటున్నప్పటికీ, ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా క్రూరమైన నియంతృత్వాలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఇటీవలి ఒక సర్వేలో, చైనా కంటే అమెరికానే ఎక్కువ మంది యూరోపియన్లు ముప్పుగా భావిస్తున్నారని తేలింది. అమెరికన్లు తమపై ఎందుకు అంతగా విసిగిపోయారో వారు ఎప్పుడైనా తమను తాము ప్రశ్నించుకున్నారా? ఇరాన్ తో యుద్ధం సమయంలో యూరప్ సంఘీభావం చూపకపోవడమే కాకుండా - కొన్ని నాటో సభ్య దేశాలు తమ గగనతలాన్ని మూసివేశాయి లేదా అమెరికన్లకు సైనిక స్థావరాల హక్కులను నిరాకరించాయి. అయినా ఈ  కూటమి ని నాశనం చేసింది ట్రంపేనా? అయితే  కూటమి  యూరప్ అమెరికా కోసం ఎప్పుడైనా ఏం చేసింది?

అవును, యూరప్ లోని సైనిక స్థావరాలకు ప్రాప్యత అమెరికాకు ఎంతో విలువైనదే, కానీ దానికి బదులుగా అమెరికా అందించే వాటితో ఇది ఏ విధంగానూ పోల్చదగినదని   భ్రమపడవద్దు. అమెరికాకు యూరప్ అవసరం లేదు. మొదటిది, ఎవరైనా దానిని సైనికంగా బెదిరించగలరనేది అత్యంత అసంభవం. రెండవది, అమెరికన్లకు సహాయం చేయడానికి యూరప్ వద్ద ఏమీ లేదు. యూరప్ ను సురక్షితంగా, సుసంపన్నంగా ఉంచడానికి అమెరికన్లు డబ్బుతోనూ, రక్తంతోనూ మూల్యం చెల్లించారు. యూరోపియన్లు దానికి ఎప్పుడైనా ఎలా ప్రతిఫలం ఇచ్చారు?