FDI vs FPI: విదేశీ పెట్టుబడుల మధ్య అసలు తేడాలేంటో తెలుసా?
Publish Date:Jun 13, 2026
Advertisement
భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి విదేశీ నిధులు వచ్చి చేరడానికి ప్రధానంగా రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. అవే ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ అంటే ఎఫ్డీఐ (FDI), మరియు ఫారిన్ పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్ట్మెంట్ అంటే ఎఫ్పీఐ (FPI). ఈ రెండు విదేశీ పెట్టుబడులే అయినప్పటికీ, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఇవి చూపే ప్రభావం మాత్రం పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటుంది. గ్లోబల్ క్యాపిటల్ మార్కెట్లో ఈ రెండింటి ప్రాధాన్యతను అర్థం చేసుకోవడం ప్రతి ఇన్వెస్టర్కు ఎంతో అవసరం. సాధారణంగా ఎఫ్డీఐ అనేది ఒక దేశంలో దీర్ఘకాలిక వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం వచ్చే నిశ్చలమైన పెట్టుబడి. ఉదాహరణకు ఒక విదేశీ సంస్థ భారతదేశంలో సరికొత్త ఫ్యాక్టరీలను నిర్మించడం, కొత్త కంపెనీలను స్థాపించడం లేదా ఇక్కడి కంపెనీలలో కనీసం 10 శాతం అంతకంటే ఎక్కువ ఈక్విటీ వాటాను కొనుగోలు చేయడం ఎఫ్డీఐ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇందులో పెట్టుబడిదారులు కంపెనీ రోజువారీ నిర్వహణ మరియు నిర్ణయాలలో చురుకైన పాత్ర పోషిస్తారు. ఇది దేశంలో కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టికి, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి మరియు అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం బదిలీకి ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.
దీనికి పూర్తి భిన్నంగా ఎఫ్పీఐ పనిచేస్తుంది. ఎఫ్పీఐ నిధులను ఆర్థిక నిపుణులు 'హాట్ మనీ' లేదా చంచలమైన డబ్బు అని పిలుస్తారు. విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు కేవలం స్వల్పకాలిక ఆర్థిక లాభాల కోసం భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్, బాండ్లు లేదా డెరివేటివ్స్లో పెట్టే పెట్టుబడులను ఎఫ్పీఐ అంటారు. ఇందులో ఇన్వెస్టర్లకు కంపెనీలపై ఎలాంటి యాజమాన్య నియంత్రణ లేదా మేనేజ్మెంట్ హక్కులు ఉండవు. ఈ పెట్టుబడులు కేవలం 10 శాతం కంటే తక్కువ ఈక్విటీ వాటాకు పరిమితమై ఉంటాయి. ఎఫ్పీఐ ద్వారా మార్కెట్లోకి నిధులు ఎంత వేగంగా వస్తాయో, అంతకంటే వేగంగా వెనక్కి వెళ్లిపోయే ప్రమాదం ఉంది. కేవలం ఒకే ఒక్క ట్రేడింగ్ సెషన్లో ఎఫ్పీఐ ఇన్వెస్టర్లు తమ షేర్లను విక్రయించి మార్కెట్ నుండి నిష్క్రమించవచ్చు. అందుకే ఇది దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో తీవ్రమైన ఒడిదుడుకులకు కారణమవుతుంది. గ్లోబల్ వడ్డీ రేట్ల మార్పులు, ద్రవ్యోల్బణం మరియు అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల ఆధారంగా ఎఫ్పీఐ నిధులు నిరంతరం మారుతుంటాయి.
భారత ఆర్థిక మార్కెట్ గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25 నాటికి భారతదేశం 50 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఎఫ్డీఐ ఇన్ఫ్లోలను ఆకర్షించింది. ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్లకు ఉన్న దీర్ఘకాలిక నమ్మకానికి నిదర్శనం. మరోవైపు ఎఫ్పీఐల విషయానికి వస్తే, 2025 అక్టోబర్ నాటి నివేదికల ప్రకారం మూడు నెలల వరుస విక్రయాల తర్వాత ఎఫ్పీఐలు భారత ఈక్విటీలలో సుమారు 6,480 కోట్ల రూపాయలను పెట్టుబడిగా పెట్టారు. అయినప్పటికీ జనవరి నుండి జరిగిన మొత్తం అవుట్ఫ్లోలను గమనిస్తే అవి దాదాపు 1.5 లక్షల కోట్ల రూపాయలుగా నమోదయ్యాయి. ఈ భారీ వ్యత్యాసమే ఎఫ్పీఐ మార్కెట్ నుండి ఎంత వేగంగా వెనక్కి వెళ్తుందో స్పష్టం చేస్తోంది. ఆర్బీఐ మరియు సెబీ నిబంధనల ప్రకారం, ఒకవేళ ఎఫ్పీఐ ఇన్వెస్టర్ల వాటా 10 శాతం పరిమితిని దాటితే, వారు దానిని ఎఫ్డీఐగా మార్చుకునే సదుపాయాన్ని కూడా కొత్త రెగ్యులేటరీ ఫ్రేమ్వర్క్ కల్పిస్తోంది. స్థిరమైన వృద్ధికి ఎఫ్డీఐ వెన్నుముకగా నిలిస్తే, మార్కెట్ లిక్విడిటీకి ఎఫ్పీఐ ఇంధనంగా పనిచేస్తుంది.
http://www.teluguone.com/news/content/fpi-vs-fdi-differences-explained-36-222820.html





