ట్రంప్ నాటో షాక్.. అమెరికా నిష్క్రమణ బెదిరింపు ప్రపంచ శక్తిని ఎలా పునర్నిర్మించగలదు..  భారత్‌కు ఎలా ఊతం ఇవ్వగలదు?

తేజస్ ఎమ్ కే-1ఏ ఇంజిన్ల సరఫరాలో జాప్యానికి గాను జీఈ ఏరోస్పేస్‌పై హెచ్‌ఏఎల్ నష్టపరిహారం విధించింది.

ముందే ఊహించిన ద్రోహం..  716 మిలియన్ డాలర్ల 2021 కాంట్రాక్టు కింద ఆలస్యమైన ప్రతి ఇంజిన్‌కు హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (హెచ్‌ఏఎల్) లిక్విడేటెడ్ డామేజెస్ క్లాజ్‌ను (సాధారణంగా కాంట్రాక్టు విలువలో 10% వరకు వర్తింపజేస్తోంది.

భారత్ రక్షణ ఎగుమతుల జోరు! ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద ఆయుధ దిగుమతిదారు 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రికార్డు స్థాయిలో 4 బిలియన్ డాలర్లను ఆర్జించింది:

-  2025-26:  38424 కోట్లు
- 2024-25: 23622 కోట్లు
- 2023-24: 21083 కోట్లు
-2022-23: 15918 కోట్లు
-2021-22: 13000 కోట్లు
- 2018-19: 10745 కోట్లు
- 2017-18: 4682 కోట్లు
- 2016-17: 1521 కోట్లు
- 2015-16: 2059 కోట్లు
- 2014-15: 1940 కోట్లు

భారత్ ముందుకు సాగుతోంది ప్రపంచ రక్షణ తయారీ కేంద్రంగా మారడం. నాటోపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు భారతదేశానికి ఒక ముఖ్యమైన అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి.

* అమెరికాపై ఆధారపడటాన్ని పునఃసమీక్షిస్తున్న ఐరోపా, కొత్త రక్షణ భాగస్వాముల కోసం అన్వేషిస్తోంది.

ఐరోపా యూనియన్‌తో భారతదేశం ఇటీవల కుదుర్చుకున్న రక్షణ ఒప్పందం, ఈ విషయంలో దానికి సరైన స్థానాన్ని కల్పిస్తుంది. ఈ సహకారం సహ-అభివృద్ధి మరియు సహ-ఉత్పత్తిపై దృష్టి పెడుతోంది.

ప్రపంచ వ్యవస్థ ఇప్పటికే బహుధ్రువత్వం వైపు మళ్లుతున్న తరుణంలో, నాటో బలహీనపడే అవకాశం ఉంది. విచ్ఛిన్నమైన కూటమి వ్యవస్థ ఈ ధోరణిని మరింత వేగవంతం చేస్తుంది.

- ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పంద సంస్థ (నాటో) నుండి అమెరికాను ఉపసంహరించుకోవడాన్ని తాను "ఖచ్చితంగా" పరిశీలిస్తున్నట్లు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రపంచ రాజధానులలో ఆందోళనను రేకెత్తించాయి.

- ఇరాన్ వివాదంపై పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్య, మరియు ఐరోపా మిత్రదేశాల నుండి తగినంత మద్దతు లభించడం లేదని వాషింగ్టన్ భావిస్తున్న అసంతృప్తి నేపథ్యంలో ఈ వ్యాఖ్యలు వెలువడ్డాయి.

- ట్రంప్ రాజకీయ ప్రసంగాలలో నాటోకు ముప్పు వాటిల్లడం కొత్తేమీ కానప్పటికీ, ఈ ప్రకటన యొక్క సమయం మరియు తీవ్రత, ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన సైనిక కూటములలో ఒకదానిలో సంభావ్య చీలిక గురించి ఆందోళనలను పెంచాయి.

-1949లో ఏర్పడినప్పటి నుండి, నాటో పాశ్చాత్య సైనిక సహకారానికి వెన్నెముకగా ఉంది. ఇది ఉత్తర అమెరికా మరియు ఐరోపా దేశాలను ఒక ఉమ్మడి రక్షణ చట్రం కింద బంధిస్తుంది, ఇక్కడ ఒక దేశంపై దాడిని అందరిపై దాడిగా పరిగణిస్తారు.

- ఈ కూటమికి అమెరికా కేంద్ర స్తంభం. ఇది అణ్వస్త్ర నిరోధక శక్తి, లాజిస్టిక్స్, గూఢచార సమాచారం మరియు నిధులతో సహా నాటో యొక్క సైనిక సామర్థ్యాలలో అధిక భాగాన్ని అందిస్తుంది.

- భారతదేశానికి, ఈ మారుతున్న పరిసరాలు అవకాశంతో పాటు సంక్లిష్టతను కూడా అందిస్తున్నాయి.

- బహుళ ప్రయోజనాలున్న ప్రపంచంలో అధికారం మరియు కూటములు అస్థిరంగా, సమస్యల ఆధారంగా ఉంటాయి. దేశాలు కఠినమైన కూటములకు దూరంగా ఉండి, తమ ప్రయోజనాల ఆధారంగా సంబంధాలను సమతుల్యం చేసుకుంటూ, సరళమైన వ్యూహాలను అవలంబించే అవకాశం ఉంది.

- అనేక దేశాల మాదిరిగా కాకుండా, భారతదేశం చాలా కాలంగా వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని పాటిస్తోంది.

- ఇది ఏ సైనిక కూటమికి అధికారికంగా కట్టుబడి ఉండకుండానే, అమెరికా, యూరప్, రష్యాలతో సహా పలు ప్రపంచ శక్తులతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది.

- విచ్ఛిన్నమైన ప్రపంచంలో, ఈ వైఖరి ఒక ముఖ్యమైన ప్రయోజనంగా మారగలదు.

- ట్రంప్ తాజా వ్యాఖ్యలకు ముందే, యూరోపియన్ దేశాలు రక్షణ వ్యయాన్ని పెంచడం మరియు కొనుగోళ్లపై పునరాలోచన చేయడం ప్రారంభించాయి.

- ఉక్రెయిన్‌లో యుద్ధం మరియు విస్తృత భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత ఇప్పటికే మితిమీరిన ఆధారపడటం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలను బహిర్గతం చేశాయి.

- అమెరికా పాత్ర తగ్గడం ఈ మార్పును తీవ్రతరం చేస్తుంది, తద్వారా యూరప్ వేగంగా మరియు పెద్ద ఎత్తున స్వతంత్ర సామర్థ్యాలను నిర్మించుకునేలా చేస్తుంది.

- ఈ పరివర్తన కేవలం ఆర్థికపరమైనది మాత్రమే కాదు, లోతైన రాజకీయపరమైనది కూడా. విశ్వసనీయత లేదా పొత్తుపై రాజీ పడకుండా యూరప్ సరఫరాదారులను వైవిధ్యపరచాలి.

- అధునాతన సామర్థ్యాన్ని మరియు భౌగోళిక రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని రెండింటినీ అందించగల భాగస్వాములను కనుగొనడంలోనే అసలు సవాలు ఉంది.

సమయమే సర్వస్వం. భారతదేశం తన సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్న తరుణంలో యూరప్ బయటి వైపు చూస్తోంది: భారతదేశానికి, ఉద్భవిస్తున్న అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి ఎంత వేగంగా తనను తాను సిద్ధం చేసుకోగలదనే దానిపై దృష్టి ఉంటుంది. దీనిలో రక్షణ తయారీని పెంచడం, ఎగుమతి సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడం మరియు సంక్లిష్టమైన దౌత్యపరమైన పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడం వంటివి ఉన్నాయి.

సేకరణ.. కంఠంనేని సీతారాం