భారత బ్యాంకింగ్ రంగానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) ఒక ఊహించని బూస్ట్ ఇచ్చింది. ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలోని మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (ఎంప్యాసి) రెపో రేటును 5.25 శాతం వద్దే యథాతథంగా కొనసాగించినప్పటికీ, మార్కెట్‌ను అమితంగా ఆకట్టుకున్నది మాత్రం వారు ప్రకటించిన విదేశీ మారక ద్రవ్య చర్యలే. రూపాయి విలువను కాపాడటానికి, వ్యవస్థలోకి డాలర్ల ప్రవాహాన్ని పెంచడానికి ఆర్‌బీఐ ఒక ప్రత్యేకమైన డాలర్-రూపాయి స్వాప్ ఫెసిలిటీ (డాలర్ మార్పిడి సౌకర్యం) ప్రకటించింది. ఈ అద్భుతమైన నిర్ణయంతో దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లో బ్యాంకింగ్ షేర్లు సరికొత్త ఉత్సాహంతో దూసుకుపోతున్నాయి. నిఫ్టీ బ్యాంక్ ఇండెక్స్ ఒక శాతానికి పైగా లాభపడగా, ఐడీఎఫ్‌సీ ఫస్ట్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్, ఎస్‌బీఐ వంటి దిగ్గజ బ్యాంకుల షేర్లు భారీ కొనుగోళ్లతో కళకళలాడాయి.

నిజానికి గత కొంతకాలంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, విదేశీ నిధుల ఉపసంహరణల వల్ల రూపాయి విలువపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడింది. మార్చి 2026 నాటికి నికర విదేశీ పెట్టుబడులు ఏకంగా మైనస్ 11.7 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయాయి. ఇలాంటి క్లిష్ట సమయంలో ఆర్‌బీఐ ప్రవేశపెట్టిన ఈ స్వాప్ విండో ఒక సంజీవనిలా పనిచేయనుంది. ఈ పథకం ద్వారా విదేశీ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (ఎఫ్‌సీఎన్‌ఆర్-బి) డిపాజిట్లపై బ్యాంకులు ఎదుర్కొనే పూర్తి హెడ్జింగ్ ఖర్చులను (విదేశీ కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గుల రిస్క్) ఆర్‌బీఐ స్వయంగా భరిస్తుంది. దీనివల్ల బ్యాంకులకు ఎటువంటి రిస్క్ ఉండదు కాబట్టి, వారు విదేశాల్లోని ఎన్‌ఆర్ఐలకు ఆకర్షణీయమైన వడ్డీ రేట్లను ఆఫర్ చేసి పెద్ద ఎత్తున నిధులను సేకరించవచ్చు. ఈ చర్య ద్వారా భారత్‌లోకి దాదాపు 40 నుండి 50 బిలియన్ డాలర్ల మేర తాజా విదేశీ నిధులు వచ్చే అవకాశం ఉందని బ్యాంకింగ్ రంగా నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ఇక పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్‌టేకింగ్స్ (పీఎస్‌యూలు) విదేశాల నుండి తీసుకునే ఎక్స్‌టర్నల్ కమర్షియల్ బారోయింగ్స్ (ఈసీబీ) కోసం ఆర్‌బీఐ కేవలం 1.5 శాతం వార్షిక స్థిర ధరతో ఈ స్వాప్ సదుపాయాన్ని అందిస్తోంది. గతంలో ఈ హెడ్జింగ్ ఖర్చులు 3.5 శాతం నుండి 4 శాతం వరకు ఉండటంతో విదేశీ రుణాలు భారంగా మారాయి. ఇప్పుడు కేవలం 1.5 శాతానికే లభిస్తుండటంతో పీఎస్‌యూలకు నిధుల సేకరణ చాలా చౌకగా మారనుంది. దీనికి తోడు బ్యాంకులు ఈ డిపాజిట్లపై క్యాష్ రిజర్వ్ రేషియో (సీఆర్‌ఆర్), స్టాట్యుటరీ లిక్విడిటీ రేషియో (ఎస్‌ఎల్‌ఆర్) వంటి నిబంధనల నుండి మినహాయింపు పొందాయి. ఈ మినహాయింపుల వల్ల బ్యాంకుల లాభదాయకత భారీగా పెరగనుంది.