Previous Page Next Page 
కూచిపూడి కళాసాగరము పేజి 42

        

                         -: కేశబంధ హస్త లక్షణము :-
       
   శ్లో!!    ఏతావేవనిమ్బాది కేశపర్యంతచాలితౌ !
    యదిశ్యాత్కేశ బంధాఖ్య కరస్సమ్యజ్నిరూప్యతే !!

    తా: ముందుచెప్పిన  పతాక హస్తములే పిరుదులు మొదలు తల వెంట్రుకలదాకా చలింపనేయుచు పట్టబడినయెడ కేశబంధహస్త మగును.

   శ్లో!!    వృక్షద్వయ్కేధికేమేరోరర్థేబహువిభావనే !
    ఉత్తిష్టేతివచోధావే యుజ్యతే కేశబంధకః !!

    తా: రెండు వృక్షములు, అధికము, మేరుపర్వతము, చాలా అనుట, లెమ్ముఅనుట వీనియందు చెల్లును.        

                                                 -: లతాహస్త లక్షణము :-

   శ్లో!!    అలపద్మావగ్రభాగ ప్రశ్రితౌ చవితౌయది !
    లతాహస్త స్సవిజ్ఞేయః. ప్రోక్తోనాట్య విశారదైః !!

    తా: రెండు అలపద్మ హస్తములు ఎదురెదురుగా చల్లెంచుటట్లు పడ్డబడిన లతాహస్త మగును.

   శ్లో!!    భ్రమరాభిధనాట్యేచవాయోశ్చవితకోరకే !
    లతాయాం, పుష్సితాయాంచ, స్తబకాచలన్కేపిచ !
    లేలాకందుకభావేచ లతాహస్తోనియుజ్యతే !!

    తా: భ్రమరనాట్యము గాలిచే గదలెడి  మొన్న, బూనీగే పూగుత్తుల కదలిక, చెండు వీనియందు ఈ హస్తము వినియోగింపపడును.

                           -: ద్విరద హస్త లక్షణము :-

   శ్లో!!    పతాకనామ్నా హస్తేన స్కంధదేశే నివేశ్యచ !
    పద్మకోళమధోవక్త్రం  దక్షిణేహస్తకేయది !!
    సమౌదృతౌఛేద్ద్విరదహస్త్కోయం పరికీర్తితః !!

    తా: ఎడమచేత పతాకహస్తమును, కుడిచేత పద్మకోశహస్తమును, అధోముఖముగను సమముగా పట్టిన ద్విరద హస్తమగును.

   శ్లో!!    గజస్యాశుండాభినఝే గజవక్త్ర ప్రదర్శనే !
    యుజ్యతే కరిహస్త్కోసౌ, నరహస్తానుసారతః !!

    తా: ఏనుగు తొండమునందును, విఘ్నేశ్వరుని చూపుటయందును, ఈ హస్తము చెల్లును.

                           -: నీద్ధృతహస్త లక్షణము :-

   శ్లో!!    ఊరసోగ్రే హంసపక్షావన్యోన్యాభిముఖీకృతౌ !
    భవేదు ద్దృతహస్త్కోయం వినియోగ్కోస్య కధ్యతే !!

    తా: రొమ్ము కెదురుగా  హంసపక్ష హస్తములను ఎదురెదురుగాచేరి పట్టినయెడ ఉద్దృతహస్త మగును.

   శ్లో!!    ఆపర్తేత్వ వ్యధాత్యర్ఖే భావనాయాం స్వరూపకే !
    స్థిరోభవేతి వచనేడోలాయాం స్థూలక్కేపిచ !
    గృహ్కేప్యుద్దృతహస్త్కోయం ప్రకృతార్థే నియుజ్యతే !!

    తా: నీటిసుడి, అధికము, తలపు, స్వరూపము, స్థిరుడవు అగుమనుట. ఉయ్యాల, పెద్దది, ఇల్లు, ప్రకృతార్ధము వీనియందు చెల్లును.

                           -: సంయమ హస్తలక్షణము :-

   శ్లో!!    తర్జనీ మధ్యమౌ హస్తవేనమ్రీ కృతౌయధి !
    ఇతిరౌ ప్రసృతౌస్కోయం  కరస్సంయమ నామకః !!

    తా: చూపుడువ్రేలిని, నడిఘివ్రేలిని అరచేతి  తట్టువంచి తక్కిన వ్రేళ్ళను  చాచిపట్టినయెడ సంయమహస్తమగును.

   శ్లో!!    ప్రాణాయామే మహాయోగే యుజ్యతేచ్కార్య భావనే.

    తా: ప్రాణాయామము, యోగాభ్యాసము, పూజ్యలు అనుట, వీనియందు ఈ హస్తము చెల్లును.

                            -: ముద్రాహస్త లక్షణము :-

   శ్లో!!    కరయోర్మధ్యమాజ్గుష్టే యోగాన్ముద్రాకరో భవేత్ !!

    తా: రెండుచేతుల నడిమివ్రేళ్ళను, బొటనవ్రేళ్ళను చేర్చిపట్టినయెడ మువ్రాహస్త మగును.

   శ్లో!!    అణౌతృణే గోముఖేచత్రోపుట నిదర్శనే !
    ముద్రాహస్తోయుజ్యత్కేసౌ భరతాగమకోవిదైః !!

    తా: అణువు గడ్డిపోచ. ఆవుఘోర, పక్షిముక్కు, వీనిని చూపుట యందు ఈ హస్తము చెల్లును.

                           -: ఆజాముఖ హస్త లక్షణము :-

   శ్లో!!    సింహాననాభీధకరేతర్జనీచ కనిష్టికా !
    మధ్యమానామికాపృష్టే, యోగాద్భూయాదజాముఖః !!


 Previous Page Next Page 

WRITERS
PUBLICATIONS