హైదరాబాద్ రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో అత్యంత ఖరీదైన ప్రాంతంగా పేరొందిన రాయదుర్గం నాలెడ్జ్ సిటీ భూముల వేలం వ్యవహారం ఇప్పుడు ఒక పెద్ద మలుపు తిరిగింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహించిన ఈ వేలంలో ఎకరం ఏకంగా రూ. 237 కోట్ల రికార్డు ధర పలికి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. అయితే, ప్రభుత్వం ఎంతో ఆర్భాటంగా ప్రచారం చేసుకున్న ఈ భూమిపై ఇప్పుడు స్టే విధిస్తూ తెలంగాణ హైకోర్టు సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. 

ఈ స్థలంలో తమకు ఐదు ఎకరాల భూమి ఉందని, ఇది తమ సొంత ఆస్తి అని పేర్కొంటూ దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంక్ అయిన స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఈ పిటిషన్‌ను విచారించిన న్యాయస్థానం, తెలంగాణ ఇండస్ట్రియల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కార్పొరేషన్ (TGIIC) నిర్వహించిన భూముల వేలం ప్రక్రియపై మూడు వారాల పాటు స్టే విధిస్తూ తాత్కాలిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

ఈ వివాదం వెనుక సుదీర్ఘమైన చరిత్ర దాగి ఉంది. గతంలో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2010వ సంవత్సరంలో రాయదుర్గంలోని సర్వే నంబర్ 83/1లో గల ఐదు ఎకరాల భూమిని అప్పటి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్ (SBH)కు కేటాయించింది. ఆ తర్వాతి కాలంలో ఎస్బీహెచ్ బ్యాంక్ కాస్తా ఎస్బీఐ (SBI)లో విలీనమైంది. ఈ ఐదు ఎకరాల భూమిని ఆఫీస్ కాంప్లెక్స్ మరియు ఐటీ భవనాల నిర్మాణాల కోసం కేటాయించినప్పుడు, బ్యాంక్ యాజమాన్యం అప్పట్లోనే రూ. 13.33 కోట్ల పూర్తి విక్రయ సొమ్మును మరియు ఇతర ఫీజులను ఏపీఐఐసీ (APIIC)కి అధికారికంగా చెల్లించింది. ఈ కొనుగోలుకు సంబంధించి 2011లో ఇరుపక్షాల మధ్య సేల్ అగ్రిమెంట్ కూడా పూర్తయింది. ఈ స్థలంలో ఒక బ్యాంక్ బ్రాంచ్ ఆఫీస్ బిల్డింగ్‌తో పాటు మూడు ఏటీఎం (ATM) సెంటర్లను కూడా నిర్మించి బ్యాంక్ తన స్వాధీనంలో ఉంచుకుంది.

అయితే, నిర్మాణాల ప్రక్రియలో ఆలస్యం జరిగిందనే కారణంతో 2021 జనవరి 22న తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ భూమి కేటాయింపును రద్దు చేస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. దీనిపై అప్పట్లోనే ఎస్బీఐ హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, కోర్టు ఆ రద్దు ఉత్తర్వులను కొట్టివేసి, బ్యాంక్ అభ్యర్థనను సానుకూలంగా పరిశీలించాలని ఆదేశించింది. అయినప్పటికీ, ఇటీవల మే 6, 2026 న ప్రభుత్వం మళ్లీ ఈ భూమికి సంబంధించి ఈ-వేలం (e-auction) నోటిఫికేషన్‌ను విడుదల చేసింది. 

ఈ వేలంలో భాగంగా మొత్తం 6.29 ఎకరాల ప్లాట్ 1A మరియు 1F స్థలాన్ని హైదరాబాద్‌కు చెందిన ప్రముఖ నిర్మాణ సంస్థ 'గౌరా వెంచర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్' (Gowra Ventures) దక్కించుకుంది. ఇందుకోసం ఆ సంస్థ ఏకంగా రూ. 1,490.73 కోట్లు వెచ్చించింది. ఈ మొత్తం వేలం ద్వారా ప్రభుత్వానికి రూ. 2,529 కోట్ల భారీ ఆదాయం సమకూరింది. ఇందులో ప్లాట్ 1 కి ఎకరాకు రూ. 237 కోట్లు రాగా, మరో ప్లాట్ 2 (5.09 ఎకరాలు)కు ఎకరాకు రూ. 204 కోట్ల చొప్పున రూ. 1,038.36 కోట్లు లభించాయి.

తమకు పూర్తిగా హక్కులున్న, మరియు తాము రూ. 21.50 కోట్ల వరకు ఖర్చు చేసి చదును చేసుకున్న భూమిని ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా ఎలా వేలం వేస్తుందని ఎస్బీఐ తన పిటిషన్‌లో గట్టిగా వాదించింది. ఈ వేలం నోటిఫికేషన్ పూర్తిగా రాజ్యాంగ విరుద్ధమని, సహజ న్యాయ సూత్రాలకు వ్యతిరేకమని బ్యాంక్ తరఫు సీనియర్ న్యాయవాదులు కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. 

ఈ వాదనలను పరిశీలించిన హైకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఎన్.వి. శ్రవణ్ కుమార్, ఈ వేలం ప్రక్రియపై 3 వారాల స్టే విధిస్తూ, తదుపరి విచారణను వాయిదా వేశారు. ప్రభుత్వ రికార్డుల లోపాలు మరియు విభాగాల మధ్య సమన్వయ లోపం కారణంగా ఇంత పెద్ద రియల్ ఎస్టేట్ లావాదేవీ చట్టపరమైన చిక్కుల్లో పడటం ఇప్పుడు హైదరాబాద్ వ్యాపార వర్గాల్లో హాట్ టాపిక్‌గా మారింది.