నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్.. ఈ పేరు వింటే భారతీయ యువత పులకరించి పోతుంది. మీ రక్తాన్ని నాకివ్వండి నేను మీకు స్వేచ్చను ప్రసాదిస్తాను అని భారతీయ యువతను స్వాతంత్ర్య పోరాటం కోసం ప్రేరేపించిన ధీరుడాయన. ఉన్నత చదువులు చదివి, గొప్ప ఉద్యోగాల వైపు వెళ్లకుండా, తను జీవితంలో గొప్పగా స్థిరపడే మార్గం ఉన్నా దాన్ని చేజేతులా వదిలి దేశ స్వాతంత్ర్య సమరం కోసమే జీవితాన్ని పణంగా పెట్టిన మేరు ఘన ధీరుడు.  ప్రతి ఏటా జనవరి 23వ తేదీని పరాక్రమ్ దివాస్ గా జరుపుకుంటారు. ఇది సుభాష్ చంద్రబోస్ జయంతి సందర్బంగా ఏర్పాటైన దినోత్సవం కావడం గమనార్హం. సుభాష్ చంద్రబోస్ జయంతి సందర్భంగా ఆయన జీవితం ఇతర విశేషాలు తెలుసుకుంటే..

 
నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ 23 జనవరి, 1897న ఒరిస్సాలోని కటక్‌లో జన్మించారు.  విమాన ప్రమాదంలో కాలిన గాయాలతో బాధపడుతూ తైవాన్‌లోని ఆసుపత్రిలో 18 ఆగస్టు, 1945న మరణించాడని అంటారు.

సుభాస్ చంద్రబోస్ నాయకత్వ నైపుణ్యాలు అసాధారణమైనవి. ఆయన గొప్ప  ఆకర్షణీయమైన వక్త. భారత్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో  అత్యంత ప్రభావవంతమైన  సమరయోధుడిగా పరిగణిస్తారు. అతని ప్రసిద్ధ నినాదాలు ' తుమ్ ముజే ఖూన్ దో, మెయిన్ తుమ్హే ఆజాదీ దుంగా', 'జై హింద్'  'ఢిల్లీ చలో'. వంటి నినాదాలతో సుభాష్ చంద్రబోస్ యువతను పోరాటంలోకి ఆహ్వానించాడు.  ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్‌ను స్థాపించడం కారణంగా కూడా ఆయన్ను ఆజాద్ అని కూడా పిలుస్తారు.   భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి సంబంధించి  అనేక రచనలు చేశాడీయన.  స్వాతంత్ర్యం పొందటానికి ఈయన సోషలిస్ట్ విధానాలకు ఈయన పాటించిన  మిలిటెంట్ విధానాలు ఈయనను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టాయి.

బోస్ జీవితం ఇదే..

 16 సంవత్సరాల వయస్సులో స్వామి వివేకానంద,  రామకృష్ణ వారి రచనలు, బోధనలతో బోస్  ప్రభావితమయ్యాడు. తర్వాత అతనిని అతని తల్లిదండ్రులు ఇంగ్లండ్‌లోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయానికి ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్‌కు కోసం పంపారు. 1920లో  సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. కానీ ఏప్రిల్ 1921లో భారతదేశంలోని జాతీయవాద కల్లోలాల గురించి విన్న తర్వాత  తన అభ్యర్థిత్వానికి రాజీనామా చేసి  భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు.

సుభాష్ చంద్రబోస్,  ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్..

బోస్  INCని శక్తివంతమైన అహింసా సంస్థగా మార్చిన మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరాడు. ఉద్యమ సమయంలో తన రాజకీయ గురువుగా మారిన చిత్తరంజన్ దాస్‌తో కలిసి పనిచేయమని మహాత్మా గాంధీ అతనికి సలహా ఇచ్చారు. ఆ తరువాత  యువ విద్యావేత్త,  బెంగాల్ కాంగ్రెస్ వాలంటీర్లకు కమాండెంట్ అయ్యాడు. 'స్వరాజ్' అనే వార్తాపత్రికను ప్రారంభించారు. 1927లో, జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత బోస్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు.   స్వాతంత్ర్యం కోసం జవహర్‌లాల్ నెహ్రూతో కలిసి పనిచేశాడు.

1938లో  భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.  విస్తృత పారిశ్రామికీకరణ విధానాన్ని రూపొందించిన జాతీయ ప్రణాళికా సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. అయితే ఇది కుటీర పరిశ్రమలు,  దేశ స్వంత వనరులను ఉపయోగించడం ద్వారా ప్రయోజనం పొందడం అనే భావనకు కట్టుబడి ఉండే గాంధేయ ఆర్థిక ఆలోచనతో ఏకీభవించలేదు. 1939లో తిరిగి ఎన్నిక కోసం గాంధేయవాద ప్రత్యర్థిని ఓడించినప్పుడు బోస్ లో తిరుగుబాటు ధోరణి బయటకు వచ్చింది.  మొత్తానికి ఈయన తిరుగుబాటు నాయకుడిగా ముద్రపడ్డాడు. ఈయనకు గాంధీకి మద్దతు లేకపోవడం వల్ల రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది.

సుభాష్ చంద్రబోస్  ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ ఏర్పాటు..

ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ భారతదేశంలోని వామపక్ష జాతీయవాద రాజకీయ పార్టీ. ఇది 1939లో సుభాస్ చంద్రబోస్ నేతృత్వంలోని ఇండియా కాంగ్రెస్‌లో ఒక వర్గంగా ఉద్భవించింది. కాంగ్రెస్‌లో వామపక్ష అభిప్రాయాలకు ఆయన బాగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఫ్రోవర్డ్ బ్లాక్  ప్రధాన లక్ష్యం కాంగ్రెస్ పార్టీలోని అన్ని రాడికల్ అంశాలను తీసుకురావడం. తద్వారా  సమానత్వం,  సామాజిక న్యాయం సూత్రాలకు కట్టుబడి భారతదేశ  సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్య అర్థాన్ని వ్యాప్తి చేశాడు.

సుభాస్ చంద్ర బోస్,  ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) లేదా ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన పోరాటంలో ఒక ముఖ్యమైన పరిణామం ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ యొక్క నిర్మాణం ,  కార్యకలాపాలు.  దీనిని ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ లేదా INA అని కూడా పిలుస్తారు. భారతదేశం నుండి తప్పించుకుని జపాన్‌లో చాలా సంవత్సరాలు నివసిస్తున్న భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్, ఆగ్నేయాసియా దేశాలలో నివసిస్తున్న భారతీయుల మద్దతుతో ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్‌ని స్థాపించారు.

జపాన్ బ్రిటీష్ సైన్యాన్ని ఓడించి ఆగ్నేయాసియాలోని దాదాపు అన్ని దేశాలను ఆక్రమించినప్పుడు, బ్రిటీష్ పాలన నుండి భారతదేశాన్ని విముక్తి చేయాలనే లక్ష్యంతో లీగ్ భారతీయ యుద్ధ ఖైదీల నుండి ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీని ఏర్పాటు చేసింది. బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో అధికారిగా పనిచేసిన జనరల్ మోహన్ సింగ్ ఈ సైన్యాన్ని నిర్వహించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.

ఈలోగా సుభాష్ చంద్రబోస్ 1941లో భారతదేశం నుండి తప్పించుకుని జర్మనీకి వెళ్లి భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం పనిచేశారు. 1943లో  ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్‌కు నాయకత్వం వహించడానికి సింగపూర్‌కు వచ్చాడు.  భారత జాతీయ సైన్యాన్ని పునర్నిర్మించి భారతదేశ స్వేచ్ఛకు సమర్థవంతమైన సాధనంగా మార్చాడు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్‌లో దాదాపు 45,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు. వీరిలో భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలు అలాగే ఆగ్నేయాసియాలోని వివిధ దేశాలలో స్థిరపడిన భారతీయులు ఉన్నారు.

21 అక్టోబర్ 1943న  సుభాష్  బోస్ సింగపూర్‌లో స్వతంత్ర భారతదేశం తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. నేతాజీ జపనీయులు ఆక్రమించిన అండమాన్‌కు వెళ్లి అక్కడ భారత జెండాను ఎగురవేశారు. 1944 ప్రారంభంలో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ (INA)  మూడు యూనిట్లు భారతదేశం నుండి బ్రిటిష్ వారిని తరిమికొట్టడానికి భారతదేశంలోని ఈశాన్య భాగాలపై దాడిలో పాల్గొన్నాయి. అయితే ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ ద్వారా భారతదేశానికి విముక్తి కల్పించే ప్రయత్నం విఫలమైంది.

భారత జాతీయవాద ఉద్యమం జపాన్ ప్రభుత్వాన్ని భారతదేశానికి స్నేహితుడిగా చూడలేదు. జపాన్ దురాక్రమణకు బలి అయిన ఆ దేశాల ప్రజల పట్ల దాని సానుభూతి ఉంది. అయితే జపాన్ మద్దతుతో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ సహాయంతో,  భారతదేశంలో తిరుగుబాటుతో భారతదేశంపై బ్రిటిష్ పాలనను అంతం చేయవచ్చని నేతాజీ విశ్వసించారు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్, 'ఢిల్లీ చలో' నినాదంతో.  జై హింద్ అనే మాటలు దేశం లోపల,  వెలుపల ఉన్న భారతీయులకు ప్రేరణగా నిలిచింది. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం ఆగ్నేయాసియాలో నివసిస్తున్న అన్ని మతాలు,  ప్రాంతాల భారతీయులతో కలిసి నేతాజీ ర్యాలీ చేశారు.

భారతదేశ స్వాతంత్ర్య కార్యకలాపాలలో భారతీయ మహిళలు కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. కెప్టెన్ లక్ష్మీ స్వామినాథన్ నేతృత్వంలో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ మహిళా రెజిమెంట్ ఏర్పడింది. దీనిని రాణి ఝాన్సీ రెజిమెంట్ అని పిలిచేవారు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ భారతదేశ ప్రజలకు ఐక్యత,  వీరత్వానికి చిహ్నంగా మారింది. భారతదేశం  స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో గొప్ప నాయకులలో ఒకరైన నేతాజీ, జపాన్ లొంగిపోయిన కొద్ది రోజులకే విమాన ప్రమాదంలో మరణించినట్లు  తెలిసింది.

                                                  *నిశ్శబ్ద.