భారతదేశంలో ప్రతి ఏడాది జనవరి 26ను గణతంత్రదినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.  రాజ్యంగ పీఠికలో సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక ప్రజాస్వామ్య  గణతంత్ర రాజ్యంగా భారతదేశాన్ని వర్ణించారు.  జనవరి 26, 1930లో మహాత్మాగాంధీ నేతృత్వంలో భారత జాతీయ కాంగ్రేస్ పూర్ణ స్వరాజ్ లేదా సంపూర్ణ స్వాతంత్య్రాన్ని ప్రకటించింది. రెండు దశాబ్దాల తర్వాత అంటే 20ఏళ్ల తరువాత డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ నేతృత్వంలో భారత రాజ్యంగ సభ భారత రాజ్యాంగాన్ని ఎంతో శ్రమతో రూపొందించింది. ఈ రాజ్యాంగం జనవరి 26, 1950న అమోదించబడింది. ఇదే సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యంగా పేర్కొంటారు.  ఈ ఏడాది జనవరి 26న 75వ గణతంత్రదినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

జనవరి 26 చాలా ప్రత్యేకమైనది. ఇది భారతదేశ గతం, వర్తమాన,  భవిష్యత్తును కలిపే వారధిగా పనిచేస్తుంది. ఈ రోజు 'పూర్ణ స్వరాజ్' స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది.  స్వాతంత్ర్యం  పోరాటం నుండి ప్రజాస్వామ్య, సార్వభౌమ గణతంత్ర స్థాపన వరకు జరిగిన ఎన్నో పరిణామాలకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది.  

గణతంత్ర దినోత్సవం కేవలం దేశ పౌరులు గొప్పగా చేసుకునే వేడుకల కార్యక్రమం కాదు. ఇది ప్రజాస్వామ్య ఆదర్శాల పట్ల భారతదేశ నిబద్ధతకు ప్రతిబింబం. భారత రాజ్యాంగం ఎన్నో సమగ్రమైన చర్చల ద్వారా రూపొందించబడిన దార్శనిక పత్రం. న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం,  సౌభ్రాతృత్వ సూత్రాలు ఇందులో ఉన్నాయి.  సమ్మిళిత పాలన కోసం ఒక ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రూపొందించి ఈ సూత్రాలను దేశమనే వస్త్రంలో   అల్లితే అది   జనవరి 26  అనే ఒక స్వేచ్ఛా పుష్పం వికసించింది.

న్యూఢిల్లీలోని రాజ్‌పథ్‌లో జరిగిన రిపబ్లిక్ డే పరేడ్భారతదేశ సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి దృశ్యమాన నిదర్శనం. రాష్ట్రాలు,  కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పట్టిక, వారి ప్రత్యేక వారసత్వం, సంప్రదాయాలు,  విజయాలను ప్రదర్శిస్తూ, దేశాన్ని నిర్వచించే భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని ఇది  ప్రతిబింబిస్తుంది. కవాతు అనేది భాషా, ప్రాంతీయ, సాంస్కృతిక సరిహద్దులకు అతీతంగా భారతీయులను ఏకం చేసే ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి సంబంధించిన వేడుక.

రిపబ్లిక్ డే తన ప్రభావాన్ని భారతదేశ సరిహద్దులకు మించి విస్తరించింది. ఈ వేడుక ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిధ్వనిస్తుంది. ప్రజాస్వామ్య పాలన పట్ల భారతదేశం  నిబద్ధతను నొక్కి చెబుతుంది. విభిన్న రాజకీయ భావజాలంతో పోరాడుతున్న ప్రపంచంలో, వలస పాలన నుండి శక్తివంతమైన ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర రాజ్యం దిశగా  భారతదేశం  ఎదిగిన తీరు ఎన్నో దేశాలకు స్పూర్తిదాయకంగా నిలుస్తుంది.

రాజ్యాంగం,  ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలపై లోతైన అవగాహనను పెంపొందించే విద్యా వేదికగా గణతంత్ర దినోత్సవం పనిచేస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పాఠశాలలు,  కళాశాలలు ఈ రోజును జరుపుకోవడమే కాకుండా పౌరులుగా వారి బాధ్యతను,  ప్రజాస్వామ్య వారసత్వం పట్ల గర్వాన్ని, గౌరవాన్నిపెంపొందించే కార్యకలాపాలలో పాల్గొంటాయి.

 గణతంత్ర దినోత్సవం దేశం యావత్తు చేసుకునే  వేడుకలకు ఒక సమయం మాత్రమే కాదు.. ఇది ఆత్మపరిశీలనకు కూడా ఒక గొప్ప సందర్భం కూడా. దేశం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు, సామాజిక-ఆర్థిక అసమానతల నుండి రాజకీయ వివాదాల వరకు, దేశానికి పునాదిగా ఉండే ప్రజాస్వామ్య ఆదర్శాలను ప్రతిబింబించేలా పౌరులను ప్రేరేపిస్తాయి. గణతంత్ర దినోత్సవం ఈ సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి,  మరింత సమగ్రమైన,  న్యాయమైన సమాజం కోసం కృషి చేయడానికి  గొప్ప నినాదంగా కూడా  మారుతుంది.

 గణతంత్ర దినోత్సవం పౌరులలో దేశభక్తిని,   కర్తవ్య భావాన్ని నింపుతుంది. పౌరులు గంభీరంగా  ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో చురుగ్గా పాల్గొనాలని  వారి బాధ్యతలను గుర్తు చేస్తుంది.  న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం,  సౌభ్రాతృత్వం  విలువలను నిలబెట్టడానికి  గొప్ప నిబద్ధత కలిగి ఉండాలనే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది.

దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం ఎందరో వీరులు తమ ప్రాణాలను పణంగా పెడితేనే ఈనాడు ప్రజలందరూ స్వేచ్చగా ఉండగలుగుతున్నారు. కనీసం జాతీయ జెండాను అయినా ఇలా ఎగరేయగలుగుతున్నారు. కాబట్టి వీరుల త్యాగం, దేశ గౌరవ ప్రతిష్టలకు భంగం వాటిల్లకుండా సగటు పౌరులుగా దేశాన్ని గర్వించే స్థాయికి తీసుకెళ్ళడం పౌరులందరి బాధ్యత.

                                                     *నిశ్శబ్ద.