కృత్రిమ మేధ (AI) దుర్వినియోగం, ముఖ్యంగా డీప్‌ఫేక్ వీడియోల సృష్టి మరియు వ్యాప్తిపై గుజరాత్ హైకోర్టు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. సోషల్ మీడియా వేదికల ద్వారా తప్పుడు సమాచారం వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుండటంపై దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాన్ని (PIL) విచారించిన న్యాయస్థానం, ప్రముఖ టెక్ దిగ్గజాలకు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

డిజిటల్ రంగంలో అగ్రగామిగా ఉన్న మెటా ఇండియా (ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్), గూగుల్, ఎక్స్ (ట్విట్టర్), రెడ్డిట్ మరియు స్క్రైబ్డ్ సంస్థలకు కోర్టు నోటీసులు పంపింది. ఏఐ సాంకేతికతను ఉపయోగించి సృష్టించే అసభ్యకరమైన, తప్పుడు వీడియోలను అరికట్టడానికి తీసుకుంటున్న చర్యలపై నివేదిక సమర్పించాలని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సునీతా అగర్వాల్, జస్టిస్ అనిరుద్ధ మయీలతో కూడిన ధర్మాసనం ఆదేశించింది.

ఈ సందర్భంగా కోర్టు 'సహయోగ్' పోర్టల్ ప్రాధాన్యతను నొక్కి చెప్పింది. చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్‌ను త్వరితగతిన తొలగించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ఈ పోర్టల్‌లో అన్ని సోషల్ మీడియా సంస్థలు రిజిస్టర్ కావాలని సూచించింది. సమన్వయ లోపం వల్ల డీప్‌ఫేక్ బాధితులకు న్యాయం జరగడంలో జాప్యం కాకూడదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కోర్టుకు సమర్పించిన అఫిడవిట్లలో పలు ఆసక్తికర విషయాలను వెల్లడించాయి. కొన్ని టెక్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు నోటీసులకు స్పందించడంలో తీవ్ర జాప్యం చేస్తున్నాయని, దీనివల్ల నేరస్తులను గుర్తించడం కష్టమవుతోందని పేర్కొన్నాయి. ముఖ్యంగా 'ఎక్స్' (X) ప్లాట్‌ఫారమ్ నుంచి సహకారం ఆశించిన స్థాయిలో లేదని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చింది.

నేటి డిజిటల్ యుగంలో డీప్‌ఫేక్ వీడియోలు సామాజిక శాంతికి భంగం కలిగిస్తున్నాయని పిటిషనర్ వికాస్ నాయర్ వాదించారు. రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవుల్లో ఉన్న వ్యక్తుల ప్రతిష్టను భంగం కలిగించేలా ఏఐని వాడుతున్నారని, తక్షణమే కఠినమైన నియంత్రణ వ్యవస్థను రూపొందించాలని ఆయన కోరారు. ఐటీ చట్టం 2000 లోని నిబంధనలను కచ్చితంగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని విన్నవించారు.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఏఐ సాంకేతికత ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతుందో, దాన్ని దుర్వినియోగం చేసే మార్గాలు కూడా అంతే వేగంగా పుట్టుకొస్తున్నాయి. చట్టపరమైన నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, అమలులో ఉన్న లోపాలను టెక్ కంపెనీలు సరిదిద్దుకోవాలని న్యాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

ఈ కేసు తదుపరి విచారణ మే 8కి వాయిదా పడింది. ఆ లోపు టెక్ కంపెనీలు ఇచ్చే వివరణలు, ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యల ఆధారంగా హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించే అవకాశం ఉంది. ఏఐ నియంత్రణపై రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని కఠిన నిబంధనలు అమల్లోకి రావచ్చని భావిస్తున్నారు.