మనషి తన జీవితంలో గెలవలేకపోతున్నాడు అంటే దానికి కారణం అతను గెలుపు కోసం ప్రయత్నం చేయడం లేదని కాదు. అంతకు మించి ఆ మనిషిలో భయం ఉందని అర్థం. భయం మనిషిని ఓటమి అంచుల్లోకి తీసుకెళ్తుంది. ఎంత ప్రతిభావంతుడినైనా పరాజయుడిని చేస్తుంది. ఇంతకూ భయం మనిషికి శత్రువుగా ఎలా మారుతుంది?? అసలు భయం అంటే ఏంటి?? దాన్ని ఎలా జయించాలి?? ఈ విషయాలు నేటి తరం వారు తెలుసుకోవలసిన అవసరం ఎంతో ఉంది.

మన సామర్థ్యం మీద మనకు నమ్మకం తగ్గిపోయి, గెలుపుకు వ్యతిరేకంగా ఉండే విషయాల ప్రభావానికి లోనైనప్పుడు మనిషిలో కలిగే ఒత్తిడిని, మార్పును, ప్రవర్తనను భయం అంటారు. మన పరాజయాలన్నింటికీ మూలకారణం భయమే!

 భయం కలగడానికి ముఖ్య కారణాలు :

 ఆత్మవిశ్వాసం లేకపోవడం : 

మనం మన మీద విశ్వాసం కోల్పోయినప్పుడు ప్రతికూలభావాలు మనల్ని ఆవరిస్తాయి. "భయమే మరణం, భయమే పాపం, భయమే నరకం, భయమే దుఃఖానికి మూలకారణం. ఈ ప్రపంచంలో ఉన్న సమస్త ప్రతికూల భావాలూ ఉత్పన్నమయ్యేవి భయం అనే దుష్టశక్తి నుంచే" అని అంటారు స్వామి వివేకానంద.

పరులపై ఆధారపడడం : 

మన స్వశక్తిపై ఆధారపడకుండా ప్రతిదానికీ ఇంకొకరిపై ఆధారపడే స్వభావం మనల్ని నిస్సహాయులుగా, భయస్థులుగా మారుస్తుంది. ప్రతి విషయంలో ఇతరుల సహాయం అర్థించేవాడు స్వశక్తితో ఎన్నటికీ ఎదగలేడు. ఆధారపడటం అంటే మనిషిలో పిరికితనం పేర్చుకుంటూ పోవడమే.

"Why are people so afraid? The answer is that they have made themselves helpless and dependent on others".- అంటారు స్వామి వివేకానంద. కాబట్టి నిస్సహాయత మనిషి భయానికి మూలం. 

పని మీద నిబద్ధత, నమ్మకం కోల్పోవడం : 

మనం చేసే పని ఎంత చిన్నదైనప్పటికీ ఇతరులు చులకనగా చూస్తారనే భావన మనలో రానివ్వకూడదు. దానివల్ల మనం పని మీద నిబద్ధతనూ, నమ్మకాన్నీ కోల్పోతాం. అలాంటి ఊహాజనిత భయాలను వీడితేనే ప్రగతి సాధ్యం. పేపర్లు వేసి డబ్బు సంపాదించడం, టీ అమ్ముతూ డబ్బు సంపాదించడం, చిరిగిపోయిన దుస్తులను కుట్టుకుని వాటిని ధరించడం, ఇలాంటి వాటికి మనిషి చిన్నతనంగా ఎవరో ఏదో అనుకుంటారేమో అని ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదు.

విమర్శల గురించి అతిగా ఆలోచించడం: 

ఇతరుల విమర్శలకూ, అభిప్రాయాలకూ భయపడితే ఏ కార్యంలోనూ విజయాన్ని సాధించలేం. కాబట్టి వాటి గురించి అతిగా ఆలోచించి భయపడకూడదు.

We cannot succeed in anything, if we act in fear of other people's opinions.- భారతదేశ మొదటి గవర్నర్ జనరల్ రాజగోపాలాచారి గారు ఇలా చెబుతారు. ఎవరైనా ఏమైనా అనుకుంటారని భయపడితే మనం విజయం సాధించలేము.

భయాన్ని పోవాలంటే అందరూ ఈ విషయాలు గుర్తుపెట్టుకోవాలి...

భయం మానసిక బలహీనత వల్ల కలుగుతుంది. 'A sound mind in a sound body' అనే నానుడి మనందరికీ తెలిసిందే! దృఢమైన మనస్సు ఉండాలంటే దృఢమైన శరీరం అవసరం. అందుకు ప్రతీరోజూ క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయాలి. వ్యాయామం శరీరానికి అయినా ఎది మనసును కూడా దృఢంగా మారుస్తుంది. వ్యాయామం తో పాటు ధ్యానం మంచిది. ప్రతిరోజూ మనిషి తనగురించి, తను చేసిన పనుల గురించి ఆత్మవిమర్శ చేసుకోవడం మంచిది.

క్రమశిక్షణతో కూడిన నీతిబద్ధమైన జీవితాన్ని గడపడం అలవరచుకోవాలి. అప్పుడు ఎలాంటి పరిస్థితులనైనా ధైర్యంగా ఎదుర్కోగలుగుతాం. అదే క్రమశిక్షణ లేకోతే మనిషికి ఒక లక్ష్యం అంటూ ఉండదు.

ఇతరుల విమర్శలను మనలోని బలహీనతల్ని తొలగించు కోవడానికి ఉపయోగించుకోవాలి. అంతేకానీ ఎవరైనా ఎదైనా అంటే వారిని కోపం చేసుకుని, నోరు పారేసుకోకూడదు. నెమ్మదితనం విజ్ఞుల లక్షణం.

పోలిక మనిషిని దారుణంగా దెబ్బతీస్తుంది. అందుకే ఇతరుల శక్తి సామర్థ్యాలతో పోల్చుకొని బాధపడకుండా నిరంతర తపన, నిర్విరామ కృషితో దేనినైనా సాధించగలమనే విశ్వాసాన్ని పెంపొందించుకోవాలి.

ప్రతి మనిషిలో లోటుపాట్లు అనేవి ఉంటాయి. మొదట్లోనే ఎవరూ సంపూర్మణులు కాదు. మనలోని లోటుపాట్లను అధిగమించడానికి అనుభవజ్ఞులైన పెద్దల నుంచీ, సన్నిహితుల నుంచీ సలహాలను స్వీకరించాలి.

                                       *నిశ్శబ్ద.