నేలతల్లి గర్భంలో కోటానుకోట్ల రూపాయల విలువైన బాక్సైట్ సంపద నిద్రాణమై ఉంది. మైనింగ్ యంత్రాలు కొండలను తొలిచేస్తూ యథేచ్ఛగా సాగుతుంటే, ఆ కొండల నీడన తరతరాలుగా జీవిస్తున్న ఆదివాసీల గుండెలు విలవిలలాడుతున్నాయి. ‘అభివృద్ధి’ అనే మెరిసే పదం వెనుక, ఏపీ మన్య ప్రాంతాల్లో గిరిజనుల కన్నీటి గాథలు, కోల్పోతున్న ఉనికి, ప్రశ్నార్థకమవుతున్న జీవనోపాధి దాగి ఉన్నాయి. ఖనిజ సంపద రాష్ట్రాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తుందని నాయకులు గణాంకాలు చెబుతున్నా, ఆ సంపద పుట్టిన నేలపై బతుకుతున్న సామాన్యుడికి మాత్రం నిరాశే మిగులుతోంది. ఇలాంటి పలు అంశాలపై తెలుగు వన్‌ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో ఏపీ మాజీ గనుల డైరెక్టర్ డాక్టర్ వి.డీ రాజగోపాల్ ఆసక్తికర విశ్లేషణ చేశారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా విశాఖ మన్యం బాక్సైట్  ఇతర అరుదైన ఖనిజాలకు నిలయం. అయితే ఈ ఖనిజాల తవ్వకం పేరుతో వందలాది హెక్టార్లలో పరచుకున్న పచ్చని అడవులు మాయమవుతున్నాయి. మైనింగ్ కారణంగా కేవలం చెట్లు నరికివేత మాత్రమే జరగడం లేదు.. జీవజాలం, సహజ నీటి ఊటలు శాశ్వతంగా అంతరించిపోతున్నాయి. ఊట బావులు, వాగులు కలుషితమై తాగునీటికి, సాగునీటికి గిరిజనులు తీవ్రంగా అల్లాడుతున్నారు. అడవినే నమ్ముకుని, తేనె, కట్టెలు, అటవీ ఉత్పత్తులతో పొట్ట పోషించుకునే పేద ఆదివాసీలకు నేడు అడవి దూరమవుతోంది.

ఒకవైపు బాక్సైట్ ఆధారిత పరిశ్రమలతో కోట్లాది రూపాయల టర్నోవర్, వేలాది మందికి ఉపాధి లభిస్తుందని అధికారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు భారీ ప్రాజెక్టుల లెక్కలు చూపిస్తున్నారు. కానీ ఆ నేలను స్వంతం చేసుకున్న పేద గిరిజన కుటుంబానికి దక్కేది ఏమిటి? కేవలం కొద్దిపాటి నష్టపరిహారం ఇచ్చి, తమ కన్నతల్లి లాంటి భూమి నుంచి తరిమేస్తే ఆ కుటుంబాలు ఎక్కడికి పోవాలి? "మాకు కోట్లు వద్దు, మా కొండలు, మా నీళ్ళు, మా గాలి మాకు ఉంటే చాలు" అని రోదిస్తున్న గిరిజన తల్లి ఆక్రందనలకు సమాధానం చెప్పే నాథుడే లేడు. గనుల రంగ నిపుణులు వి.డి. రాజగోపాల్  విశ్లేషించినట్లుగా, పర్యావరణాన్ని, గిరిజనుల జీవనోపాధిని పణంగా పెట్టి చేసే మైనింగ్ ఎంతవరకు సమంజసం అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు తీవ్రంగా వేధిస్తోంది.

అభివృద్ధి పేరుతో యంత్రాలు వచ్చిపడితే, తమ హక్కుల కోసం శాంతియుతంగా పోరాడే విద్యార్థులు, గిరిజన సంఘాలపై ఉక్కుపాదం మోపడం దురదృష్టకరం. హక్కులు అడిగితే లాఠీచార్జీలు, అరెస్టులు ఎదురవుతున్నాయి. మన రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన భావ స్వేచ్ఛ, వాక్ స్వాతంత్ర్యం నిరసన తెలిపే వేదికలపై నలిగిపోతున్నాయి. నాటి ఆంగ్లేయుల పాలనలో ఎలాంటి అణచివేత జరిగేదో, నేడు తమ సొంత భూముల్లో హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న పౌరులకు అటువంటి పరిస్థితులే ఎదురవుతుండటం బాధాకరం.

రాష్ట్ర ఆర్థిక ప్రగతికి ఖనిజాల వినియోగం అవసరమే కావచ్చు. కానీ అది ఎకలాజికల్ బ్యాలెన్స్ దెబ్బతినకుండా, స్థానిక ప్రజల బతుకుదెరువును ఆవిరి చేయకుండా జరగాలి. గిరిజనులకు భాగస్వామ్యం కల్పించకుండా, పర్యావరణ రక్షణ చర్యలు తీసుకోకుండా ముందుకు వెళ్తే అది ప్రగతి అనిపించుకోదు. పాలకుల ఆర్థిక లబ్ధి కంటే సామాన్యుడి ప్రాణం, పర్యావరణ భద్రతే ముఖ్యం. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల గొంతును ఆలకించినప్పుడే నిజమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది. పలు అంశాలపై  పూర్తి చర్చను టోన్ న్యూస్ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో తప్పక వీక్షించండి.

 AP Mineral Wealth, Bauxite Mining Andhra Pradesh, AP Tribal Rights, VD Rajagopal Mineral Wealth, Visakha Manyam Bauxite, AP Environmental Issues, Tribal Displacement AP, Telugu One News Intellectual Talks