సోషల్ మీడియా దిగ్గజం 'మెటా' యాజమాన్యంలోని ప్రముఖ ప్లాట్‌ఫారమ్ ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌పై భారత ప్రభుత్వం అత్యంత తీవ్రమైన చర్యకు ఉపక్రమించింది. ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో చిన్నారులపై లైంగిక వేధింపులను ప్రోత్సహించే విధంగా కొన్ని అభ్యంతరకరమైన పెయిడ్ ప్రకటనలు దర్శనమివ్వడం దేశవ్యాప్తంగా పెను సంచలనం సృష్టించింది. ఈ తీవ్రమైన ఉల్లంఘనను కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) అత్యంత సీరియస్‌గా పరిగణించింది. కేంద్ర ఐటీ శాఖ మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ ఈ వ్యవహారంపై తక్షణమే స్పందిస్తూ, మెటా ఉన్నతాధికారులకు అత్యవసర సమన్లు జారీ చేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు. ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వంటి అంతర్జాతీయ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లో ఇలాంటి అసాంఘిక, చట్టవిరుద్ధమైన ప్రకటనలు ఎలా వచ్చాయనే దానిపై ప్రభుత్వం గట్టి వివరణ కోరనుంది.

మీడియా కథనాల ప్రకారం.. ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వేదికగా కొన్ని అభ్యంతరకరమైన పదజాలంతో కూడిన పెయిడ్ అడ్వర్టైజ్‌మెంట్లు రన్ అయినట్లు డిజిటల్ నిఘా వర్గాలు గుర్తించాయి. ఈ ప్రకటనలు యూజర్లను ఇతర సోషల్ మీడియా లింకులకు మళ్లించి, అక్కడ అక్రమ కంటెంట్‌ను విక్రయించేలా ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు తేలింది. భారతదేశంలో డిజిటల్ చట్టాల ప్రకారం చిన్నారులకు సంబంధించిన ఎలాంటి లైంగిక వేధింపుల కంటెంట్‌ను (CSAM) ప్రసారం చేయడం లేదా ప్రచారం చేయడం అనేది నాన్-బెయిలబుల్ నేరం. సమాచార సాంకేతిక చట్టం (IT Act) లోని సెక్షన్ 67 (B) ప్రకారం ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో చిన్నారుల అశ్లీలతను ప్రచురించడం లేదా ప్రసారం చేయడం తీవ్రమైన శిక్షార్హమైన నేరంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ నేపథ్యంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం మెటా సంస్థకు గట్టి షాక్ ఇచ్చింది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం కేవలం ఈ ప్రకటనల గురించే కాకుండా, మెటా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో అసలు ఎలాంటి రక్షణ చర్యలు అమలు అవుతున్నాయనే దానిపై సమగ్ర నివేదికను డిమాండ్ చేస్తోంది. ఇలాంటి ప్రకటనలను ముందే గుర్తించి నిరోధించడంలో మెటా యొక్క ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు కంటెంట్ మోడరేషన్ వ్యవస్థలు ఎందుకు విఫలమయ్యాయో స్పష్టం చేయాలని ఐటీ శాఖ అధికారులు కోరనున్నారు. ఈ వివాదంపై మెటా సంస్థ స్పందిస్తూ, తాము ఇప్పటికే అభ్యంతరకరమైన ప్రకటనలను నిలిపివేశామని మరియు ఆ ప్రకటనలను పోస్ట్ చేసిన అకౌంట్లను సస్పెండ్ చేశామని ప్రాథమిక వివరణ ఇచ్చింది. అయితే, భారత ప్రభుత్వం మాత్రం కేవలం ఈ చర్యలతో సంతృప్తి చెందకుండా, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సంఘటనలు పునరావృతం కాకుండా ఉండేందుకు ఎలాంటి పటిష్టమైన భద్రతా చర్యలు తీసుకుంటున్నారో లిఖితపూర్వకంగా సమాధానం ఇవ్వాలని ఆదేశించింది.

విశేషమేమిటంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఒక్క వారంలోనే మెటా సంస్థపై తీసుకున్న రెండో ప్రధాన చర్య ఇది. దీనికి ముందు, ప్రముఖ మెసేజింగ్ యాప్ వాట్సాప్ తీసుకురావాలనుకున్న సరికొత్త 'యూజర్‌నేమ్' ఫీచర్‌పై కూడా కేంద్ర ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ నోటీసులు జారీ చేసింది. ఫోన్ నంబర్ స్థానంలో యూజర్‌నేమ్ ఉపయోగించడం వల్ల ఆన్‌లైన్ మోసాలు, ఫిషింగ్, డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్‌లు మరియు ఒకరి పేరుతో మరొకరు చలామణి అయ్యే ప్రమాదాలు (Impersonation) గణనీయంగా పెరుగుతాయని ప్రభుత్వం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. 

అందువల్ల ఆ ఫీచర్ రోలవుట్‌ను తక్షణమే నిలిపివేయాలని, ప్రభుత్వంతో సంప్రదింపులు పూర్తయ్యే వరకు దానిని ముందుకు తీసుకెళ్లవద్దని వాట్సాప్‌ను ఆదేశించింది. ఈ నోటీసులపై మెటా ప్రతినిధులు ఇప్పటికే ఐటీ శాఖ అధికారులను కలిసి చర్చలు జరిపారు. మూడు రోజుల్లోగా సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలని కూడా ప్రభుత్వం గడువు విధించింది. ఒకే వారంలో అటు వాట్సాప్ ఫీచర్‌పై నిలిపివేత ఆదేశాలు, ఇటు ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ప్రకటనలపై సమన్ల జారీతో డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల భద్రత విషయంలో భారత ప్రభుత్వం ఎంత కఠినంగా ఉందో స్పష్టమవుతోంది. సోషల్ మీడియా ఇంటర్మీడియరీ రూల్స్ ప్రకారం యూజర్ల భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిందేనని కేంద్రం గట్టి హెచ్చరికలు పంపింది.