భారతదేశ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వలసల నివారణకు, పేదరిక నిర్మూలనకు అత్యంత కీలకమైన సాధనంగా నిలిచిన మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGA) చరిత్ర పుటల్లోకి చేరనుంది. దీని స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం సరికొత్త నిబంధనలతో ‘వీబీజీరామ్‌జీ’ (వికసిత్‌ భారత్‌ గ్యారెంటీ ఫర్‌ రోజ్‌గార్‌ ఆజీవిక మిషన్‌) పథకాన్ని తీసుకువచ్చింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ జూలై 2వ తేదీన తిరుపతిలో ఈ నూతన పథకాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించనున్నారు. ఉపాధి కూలీలకు పనిదినాల పెంపు వంటి సానుకూల అంశాలు ఉన్నప్పటికీ, నిధుల భాగస్వామ్యంలో వచ్చిన మార్పులు రాబోయే రోజుల్లో రాష్ట్రాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. కనిష్ఠంగా రూ.300 నుంచి గరిష్ఠంగా రూ.409 చెల్లించేలా నిర్ణయించింది. సిక్కింలోని కొన్ని పంచాయతీల్లో మాత్రం అత్యధికంగా రూ.450 వేతనం చెల్లించనున్నట్లు కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

రాజకీయ పరిస్థితి (Political Situation)
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత గ్రామీణ సంక్షేమంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ముఖ్యంగా ఉపాధి హామీ నిధుల మళ్లింపు, పెండింగ్ బిల్లులపై గతంలో తీవ్ర చర్చ నడిచింది. ప్రస్తుతం కేంద్రంలో మరియు రాష్ట్రంలో ఎన్డీయే భాగస్వామ్య పక్షాలు అధికారంలో ఉండటంతో, కేంద్ర నిర్ణయాలను రాష్ట్రంలో సమర్థవంతంగా అమలు చేయాల్సిన రాజకీయ అనివార్యత ఏర్పడింది. డిప్యూటీ సీఎం పవన్ కళ్యాణ్ గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్ శాఖల బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న తరుణంలో, ఈ ప్రతిష్టాత్మక పథకం అమలు ఆయనకు ఒక రాజకీయ సవాల్‌గా మారనుంది. పథకం మార్పును ప్రజల్లోకి సానుకూలంగా తీసుకెళ్లడం అధికార పక్షానికి ఎంతో అవసరం.

వ్యూహాలు - పరిణామాలు (Strategy and Implications)
నూతన పథకంలో కేంద్రం ప్రవేశపెట్టిన నిధుల పంపిణీ వ్యూహం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. గతంలో ఉన్న 90:10 (కేంద్రం:రాష్ట్రం) నిధుల నిష్పత్తిని ఇప్పుడు 60:40 శాతానికి మార్చారు. అంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అదనంగా 30 శాతం నిధులను తన సొంత వనరుల నుంచి సమకూర్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటికే ఆర్థిక లోటుతో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఇది అదనపు భారమే.

వీబీ జీరామ్‌జీ పథకం కింద 21 రాష్ట్రాల్లో రోజువారీ వేతనం రూ.300గా నిర్ణయించారు. గుజరాత్‌, రాజస్థాన్‌, ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్‌, పశ్చిమ బెంగాల్‌, ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌, హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌తో పాటు పలు ఈశాన్య రాష్ట్రాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. తెలంగాణలో రోజువారీ కూలి రూ.308, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రూ.312, మహారాష్ట్రలో రూ.317, దాద్రానగర్‌ హవేలీ, దమన్‌ దీవ్‌లో రూ.340, తమిళనాడులో రూ.345, పుదుచ్చేరిలో రూ.347 చొప్పున చెల్లించేందుకు కేంద్రం నిర్ణయించింది. కర్ణాటకలో రూ.382, కేరళలో రూ.401, గోవాలో రూ.406 చొప్పున కూలీలకు రోజువారీ వేతనం చెల్లించనున్నారు.

అయితే, వ్యూహాత్మకంగా కూలీలను ఆకట్టుకునేందుకు పథకంలో విప్లవాత్మక మార్పులు చేశారు. వార్షిక పనిదినాలను 100 రోజుల నుంచి 125 రోజులకు పెంచడం, 15 రోజుల్లోగా వేతనాలు చెల్లించకపోతే పరిహారం ఇచ్చే నిబంధనను తీసుకురావడం గ్రామీణ ఓటర్లలో నమ్మకాన్ని పెంచే వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. అలాగే అవినీతిని అరికట్టేందుకు పథకాన్ని మూడు విభాగాలుగా (A, B, C) వర్గీకరించి, ప్రతి ఆరు నెలలకోసారి సామాజిక తనిఖీలు (Social Audit) నిర్వహించేలా పారదర్శకతకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

భవిష్యత్తు రాజకీయ ప్రభావం (Future Political Impact)
భవిష్యత్తులో ఈ పథకం ఫలితాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ గమనాన్ని ప్రభావితం చేయనున్నాయి. అదనపు 40 శాతం నిధులను సకాలంలో విడుదల చేసి, కూలీలకు 125 రోజుల పని కల్పించడంలో కూటమి ప్రభుత్వం విజయం సాధిస్తే గ్రామీణ ఓటు బ్యాంక్ మరింత పటిష్టమవుతుంది. ముఖ్యంగా పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిగా పవన్ కళ్యాణ్ గ్రామీణ ప్రజల్లో తన పట్టును నిలుపుకోవడానికి ఇది ఒక సువర్ణావకాశం. ఒకవేళ నిధుల కొరతతో వేతనాల చెల్లింపు ఆలస్యమైతే, ప్రతిపక్షాలకు అది పెద్ద అస్త్రంగా మారుతుంది. అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని మోస్తూనే, పారదర్శకతతో ఈ పథకాన్ని విజయవంతం చేయడంపైనే కూటమి ప్రభుత్వ భవిష్యత్తు రాజకీయ లబ్ధి ఆధారపడి ఉంటుంది.