ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ప్రపంచంలో ఒక ఊహించని సంచలనం చోటుచేసుకుంది. ప్రముఖ ఏఐ పరిశోధనా సంస్థ యాంథ్రోపిక్ (Anthropic), తాము ఎంతో ప్రతిష్టాత్మకంగా మార్కెట్లోకి తీసుకొచ్చిన సరికొత్త మోడల్స్ 'ఫేబుల్ 5' (Fable 5) మరియు 'మైథోస్ 5' (Mythos 5) యాక్సెస్‌ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిలిపివేస్తూ శుక్రవారం రాత్రి అత్యంత నాటకీయ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ మోడల్స్ లాంచ్ అయిన కేవలం కొద్ది రోజుల్లోనే, అమెరికా వాణిజ్య శాఖ (US Commerce Department) జారీ చేసిన ఒక అత్యవసర ఆదేశం కారణంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. అమెరికా వెలుపల ఈ మోడల్స్ వాడకాన్ని పూర్తిగా నియంత్రిస్తూ కఠినమైన ఎగుమతి ఆంక్షలు విధించడంతో, ప్రభుత్వ నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండటానికి యాంథ్రోపిక్ సంస్థ ప్రపంచవ్యాప్తంగా వందల మిలియన్ల వినియోగదారులకు వీటి సేవలను నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ ఆకస్మిక పరిణామం సాంకేతిక నిపుణులను తీవ్ర ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది.

అమెరికా ప్రభుత్వం ఇంత కఠినమైన నిర్ణయం తీసుకోవడానికి గల కారణాలను పరిశీలిస్తే, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన కొన్ని ఆందోళనకరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. యాక్సియోస్ (Axios) నివేదిక ప్రకారం, ఈ సరికొత్త ఏఐ మోడల్‌లో ఉన్న భద్రతా వలయాలను చేధించే ఒక ప్రమాదకరమైన 'జైల్‌బ్రేక్' (Jailbreak) విధానం బయటపడింది. సాధారణంగా సైబర్ సెక్యూరిటీ, కెమిస్ట్రీ మరియు బయాలజీ వంటి సున్నితమైన రంగాలకు సంబంధించిన ప్రమాదకరమైన సమాచారాన్ని ఏఐ మోడల్స్ ఇవ్వకుండా ఉండేందుకు బలమైన క్లాసిఫైయర్ ఆధారిత రక్షణ వలయాలు (Safeguards) ఏర్పాటు చేస్తారు. అయితే, ఫేబుల్ 5 మోడల్‌లో ఈ రక్షణ వలయాలను సులభంగా దాటవేసి సాఫ్ట్‌వేర్ కోడ్‌లలో లోపాలను గుర్తించేలా కొన్ని ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చని నిపుణులు గుర్తించారు. ఈ లోపాల వల్ల జాతీయ భద్రతా వ్యవస్థకు ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందని ట్రంప్ ప్రభుత్వం భావించింది. ఏఐ రక్షణ వ్యవస్థలను మరింత పటిష్టం చేయడానికి జాతీయ భద్రతా విభాగానికి కొన్ని వారాల సమయం పడుతుందని, అందువల్లే ఈ మోడల్స్ విడుదలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలని వైట్ హౌస్ యంత్రాంగం ఆదేశించింది.

అయితే, అమెరికా ప్రభుత్వ వైఖరిపై యాంథ్రోపిక్ సంస్థ బహిరంగంగానే తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసింది. ఫేబుల్ 5 మోడల్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ కోడ్‌ను సమీక్షించే సమయంలో వచ్చే ఒక చిన్న మరియు పరిమితమైన లోపాన్ని మాత్రమే ప్రభుత్వం గుర్తించిందని, దానికి కూడా కేవలం నోటిమాట (Verbal evidence) ద్వారానే ఆధారాలు చూపించిందని సంస్థ పేర్కొంది. మార్కెట్లో ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న జీపీటీ 5.5 (GPT-5.5) వంటి ఇతర ఏఐ మోడల్స్ కూడా ఇలాంటి సాధారణ సాఫ్ట్‌వేర్ లోపాలను సులభంగానే గుర్తించగలవని యాంథ్రోపిక్ స్పష్టం చేసింది. వందల మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఎంతో ఆసక్తిగా వాడుతున్న ఒక కమర్షియల్ మోడల్‌ను, ఇంత చిన్న కారణంతో వెనక్కి తీసుకోవాలని ఆదేశించడం ఏమాత్రం సమంజసం కాదని కంపెనీ వాదించింది. ఒకవేళ ఇదే కఠినమైన నిబంధనలను పరిశ్రమలోని అన్ని ఏఐ సంస్థలకు వర్తింపజేస్తే, భవిష్యత్తులో సరికొత్త టెక్నాలజీ మోడల్స్ మార్కెట్లోకి రావడం పూర్తిగా నిలిచిపోతుందని యాంథ్రోపిక్ హెచ్చరించింది.

ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఏఐ టెక్నాలజీపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. ఈ నెల ప్రారంభంలోనే అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఒక కీలకమైన ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్‌పై సంతకం చేశారు. దీని ప్రకారం ప్రముఖ ఏఐ మోడల్ తయారీ సంస్థలన్నీ తమ కొత్త మోడల్స్‌ను మార్కెట్లోకి విడుదల చేయడానికి ముందు ప్రభుత్వ భద్రతా పరీక్షలకు (Security testing) స్వచ్ఛందంగా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. గత నెలలోనే జరగాల్సిన ఈ సంతకాల కార్యక్రమం, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో అంతర్గత విభేదాల కారణంగా వాయిదా పడుతూ వచ్చి ఎట్టకేలకు ఈ నెలలో కార్యరూపం దాల్చింది. ఈ తాజా పరిణామాల నేపథ్యంలో యాంథ్రోపిక్ సంస్థ తమ వినియోగదారులకు కలిగిన అసౌకర్యానికి క్షమాపణలు చెప్పింది. కేవలం ఒక చిన్న పొరపాటు లేదా అపార్థం (Misunderstanding) వల్లే ఈ అంతరాయం కలిగిందని పేర్కొంటూ, రాబోయే 24 గంటల్లో ఈ వ్యవహారానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను, తదుపరి ప్రణాళికను అధికారికంగా విడుదల చేస్తామని స్పష్టం చేసింది. ఏఐ నియంత్రణల విషయంలో ప్రభుత్వం మరియు టెక్ సంస్థల మధ్య నడుస్తున్న ఈ ఘర్షణ భవిష్యత్తులో ఎలాంటి మలుపులు తిరుగుతుందో చూడాలి.