అహల్యాబాయ్ హోల్కర్ జయంతి సందర్భంగా.. భారత చరిత్రలో ఎందరో రాజులు, రాణులు రాజ్య విస్తరణ కోసమో.. శౌర్యాన్ని ప్రదర్శనకో యుద్ధాలు చేశారు. కానీ.. పరాయి పాలకుల అరాచకాలకు బలైన హైందవ సంస్కృతిని, ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని కాపాడటమే ధ్యేయంగా జీవించిన వారు చాలా చాలా అరుదు. అలాంటి అరుదైన, అద్భుతమైన పాలకురాలిగా మాల్వా సామ్రాజ్య రాజమాత రాణి అహల్యాబాయి హోల్కర్ చరిత్ర పుటల్లో నిలిచిపోయారు. ఆమె కేవలం ఒక రాజ్యానికి పరిమితమైన పాలకురాలిగా కాకుండా.. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వందలాది పుణ్యక్షేత్రాలను పునరుద్ధరించి, యావత్ భారత ప్రజల గుండెల్లో లోకమాతగా అచంచలమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నారు. దాడులకు గురై వెలవెలబోయిన కాశీ, సోమనాథ్ వంటి మహా క్షేత్రాలకు పూర్వ వైభవాన్ని తెచ్చి, భారత సాంస్కృతిక పునాదులను ఆమె ఎలా బలోపేతం చేశారో వివరించే సమగ్ర కథనం ఇది. మహారాష్ట్రలోని ఒక సాధారణ గ్రామంలో జన్మించిన అహల్యాబాయి, మాల్వా సామ్రాజ్య పీఠాన్ని అధిరోహించడం వెనుక ఒక గొప్ప చారిత్రక ప్రయాణం ఉంది. ప్రస్తుత అహిల్యానగర్ జిల్లాలోని చోండి గ్రామంలో పటేల్ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆమెకు చిన్నతనం నుంచే విద్యాబుద్ధులు, ధార్మిక విషయాలపై అమితమైన ఆసక్తి ఉండేది. నాటి రోజుల్లో బాలికలకు చదువు అరుదైన విషయమే అయినప్పటికీ, ఆమె తండ్రి ప్రోత్సాహంతో అక్షరాస్యత సాధించారు. మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చెందిన ప్రముఖ సర్దార్ మల్హార్‌రావు హోల్కర్ ఒకసారి ఈమె భక్తి శ్రద్ధలను గమనించి, తన కుమారుడైన ఖాందేరావు హోల్కర్‌కు ఇచ్చి వివాహం జరిపించారు. ఈ వివాహ బంధమే ఆమెను రాజకుటుంబంలోకి నడిపించి, తదుపరి కాలంలో ఒక గొప్ప పాలకురాలిగా ఎదగడానికి మార్గం సుగమం చేసింది. అయితే ఆమె జీవితం సుఖసంతోషాలతో సాఫీగా సాగలేదు. విధి ఆమెను అనేక పరీక్షలకు గురిచేసింది. కుమ్హేర్ యుద్ధంలో భర్త మరణించడంతో ఆమె తీవ్ర మానసిక క్షోభకు గురై నాటి ఆచారం ప్రకారం సతి సహగమనం చేయడానికి సిద్ధపడ్డారు. కానీ మామ మల్హార్‌రావు హోల్కర్ ఆమెను నిలిపి, ఈ రాజ్యానికి, ప్రజలకు నీ అవసరం ఎంతో ఉందని ధైర్యం చెప్పారు. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే మామ, అలాగే తన ఏకైక కుమారుడు కూడా మరణించడంతో మొత్తం సామ్రాజ్య బాధ్యత అహల్యాబాయి భుజాలపై పడింది. 1767లో ఆమె అధికారికంగా మాల్వా పాలకురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించి, నర్మదా నది తీరాన ఉన్న మహేశ్వర్‌ను తన రాజధానిగా చేసుకుని సుపరిపాలన సాగించారు. రాణి అహల్యాబాయి అంటే కేవలం ఆలయాల నిర్మాణం మాత్రమే కాదు.. ఆమె యుద్ధరంగంలో శత్రువులను సింహస్వప్నంగా మార్చిన వీరనారి. సరిహద్దుల నుంచి వచ్చే దొంగల ముఠాలను, విదేశీ దండయాత్రలను ఆమె స్వయంగా సైన్యాన్ని నడిపి తిప్పికొట్టారు. ప్రజా క్షేమమే ధ్యేయంగా నిత్యం జనదర్బార్ నిర్వహించి, ప్రజల కష్టాలను స్వయంగా వినేవారు. ముఖ్యంగా సమాజంలో వెనుకబడిన వర్గాలకు, రైతులకు ఎన్నో రాయితీలు ఇచ్చి ప్రోత్సహించారు. నేటికీ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన మహేశ్వరి చీరల పరిశ్రమ ఆమె దార్శనికతకు, మహిళా ఆర్థిక సాధికారతకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచింది. ఆమె పాలనలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం దేశవ్యాప్త ధర్మ పునర్నిర్మాణం. 17వ శతాబ్దంలో మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు ఆజ్ఞల వల్ల ధ్వంసమైన కాశీ విశ్వేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణాన్ని ఆమె 1780 ప్రాంతంలో అద్భుతమైన శిల్పకళతో, భారీ ధనసహాయంతో పునర్నిర్మించారు. నేడు మనం చూస్తున్న కాశీ క్షేత్ర వైభవానికి ఆ రోజే ఆమె గట్టి పునాది వేశారు. కేవలం కాశీ మాత్రమే కాకుండా, శతాబ్దాల పాటు విదేశీ దురాక్రమణదారుల దాడులతో శిథిలమైన గుజరాత్‌లోని సోమనాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయాన్ని కూడా ఆమె చిన్న దేవాలయంగా పునరుద్ధరించారు, ఇది తదనంతర కాలంలో సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ ఆధ్వర్యంలో ఆ ఆలయం మహా క్షేత్రంగా మారడానికి స్ఫూర్తినిచ్చింది. చరిత్రకారుల అంచనాల ప్రకారం, భారతదేశం అంతటా దాదాపు 150 కి పైగా పుణ్యక్షేత్రాలలో ఆమె ముద్ర కనిపిస్తుంది. ఉత్తరాన బద్రీనాథ్, పూరి జగన్నాథ్, ద్వారక నుండి దక్షిణాదిన ఉన్న శ్రీశైలం, రామేశ్వరం వరకు ఆమె నిర్మించిన ఘాట్లు, ఉచిత సత్రాలు, మఠాలు, ధార్మిక కేంద్రాలు నేటికీ యాత్రికులకు ఆశ్రయాన్ని ఇస్తున్నాయి. ఈ కట్టడాల నిర్వహణ నిరంతరాయంగా సాగడం కోసం ఆమె ప్రత్యేకమైన దానపత్రాలను, భూములను కేటాయించి, పూజారుల జీవనోపాధికి, యాత్రికుల అన్నదానానికి ఎటువంటి లోటు లేకుండా న్యాయపరమైన రక్షణ కల్పించారు. ఇలాంటి ధార్మిక కార్యక్రమాలు కేవలం మతపరమైన భక్తితో చేసినవి కావు, అవి శతాబ్దాల పరాయి పాలనలో నలిగిపోయిన హైందవ సమాజానికి సాంస్కృతిక ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తిరిగి ఇచ్చేలా చేశాయి. సమాజంలో మూఢనమ్మకాలకు వ్యతిరేకంగా, విధవలకు ఆస్తి హక్కులు కల్పించడంలో, బాల్య వివాహాలను నిరోధించడంలో ఆమె నాటి కాలంలోనే విప్లవాత్మకమైన సంస్కరణలు చేపట్టారు. అందువల్లనే ఆమెను చరిత్రకారులు ఒక ఫిలాసఫర్ క్వీన్ గా అభివర్ణిస్తారు. ప్రస్తుత ఆధునిక భారతదేశంలో కాశీ విశ్వనాథ్ కారిడార్, సోమనాథ్ ఆలయాల పునర్నిర్మాణ చర్చలు జరుగుతున్న ప్రతిసారీ అహల్యాబాయి హోల్కర్ పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తోంది. ఆమె సాధించిన విజయాలు, అందించిన సేవలు రాబోయే తరాలకు ఆదర్శంగా నిలుస్తాయి. ఒక సాధారణ గ్రామం నుండి వచ్చి.. భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక నైతిక విలువలను కాపాడిన ఈ లోకమాత జీవితం, ప్రజాహిత పాలనకు మరియు సాంస్కృతిక పునరుద్ధరణకు ఎల్లప్పుడూ ఒక దిక్సూచిగా ఉంటుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

సరస్వతి రాజమణి.. బంగారు గనుల వారసురాలిగా మొదలై, భారత తొలి మహిళా గూఢచారిగా ముగిసిన ఆ జీవిత క‌థ ఎలాంటిది? ఇందులో మొద‌టిగా క‌నిపించే చారిత్రక నేపథ్యం.. విష‌యానికి వ‌స్తే.. రంగూన్ వైభవం నుంచి ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ గూఢచర్యం వరకు సాగిన ఆమె సాహ‌సోపేత‌ ప్ర‌యాణాన్ని ఒక‌సారి సునిశిత వీక్ష‌ణం చేస్తే మ‌నం ఎంద‌రో త్యాగ‌ధ‌నుల‌ను గౌర‌వించ‌డం మానేసి.. ఊహాలోకాల్లో విహ‌రిస్తున్నామ‌ని తేట‌తెల్ల‌మ‌వుతుంది. ఇరవయ్యో శతాబ్దం నాల్గవ దశకంలో, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం తూర్పు ఆసియాలో తన ప్రభావాన్ని గట్టిగా చూపుతున్న కాలం. ఆనాటి బర్మా ప్రస్తుత మయన్మార్ లోని రంగూన్ నగరం, వాణిజ్య ప‌రంగా, రాజకీయంగా ఎంతో కీలకమైన‌ కేంద్రం. అక్కడి అత్యంత సంపన్న భారతీయ కుటుంబాలలో ఒకటిగా నిలిచింది రాజమణి కుటుంబం.. ఒక బంగారు గని యజమాన్యం వ‌హించేది, స్వాతంత్రోద్యమానికి ఆర్థిక స‌హాయ స‌హ‌కారం అందించే ఫ్యామిలీ కూడా. ఈ కుటుంబంలో 1927 జనవరి 11న జన్మించిన బాలిక.. తరువాత భారత తొలి మహిళా గూఢచారిగా చరిత్రలో నిలిచింది. ఆమె సరస్వతి రాజమణి. పట్టు వస్త్రాలు, వజ్రాలు, రత్నాలు, బంగారు గనుల సంపద. ఇవే ఆమె బాల్య ప్రపంచం. కానీ ఆమె జీవిత గమ్యం రాజప్రాసాదాల సౌఖ్యం మాత్ర‌మే కాదు. అరణ్య మార్గాలు, గన్‌పౌడర్ వాసన, బ్రిటిష్ సైనిక శిబిరాల మధ్య ప్రాణాంతక గూఢచర్యం కూడా. సంపదల మధ్య జన్మించినా, స్వాతంత్రం కోసం అన్నీ విడిచిపెట్టిన యువ‌ గూఢచారిణి.. సరస్వతి రాజమణి. 1942లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్ర బోస్ రంగూన్‌కు చేరుకున్నప్పుడు, అక్కడి భారతీయ సమాజంలో ఉత్సాహం ఉవ్వెత్తున ఎగ‌సిప‌డింది. నాకు మీ రక్తం ఇవ్వండి.. నేను మీకు స్వాతంత్రం ఇస్తాను- అనే నేతాజీ పిలుపు, వేలాది భారతీయుల హృదయాలను కదిలించింది. ఆ జనసమూహంలో నిలిచిన పదహారు ఏళ్ల యువ‌రాణి రాజమణి, తన మెడలోని హారం, చేతులలోని కంకణాలు, చెవిపోగులు.. అన్నీ ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ కి స‌మ‌ర్పించింది. ఇంత చిన్న వయస్సులో ఇంతటి ఆస్తిని ఇచ్చేసిందంటే, అది కేవలం భావోద్వేగం అనుకుని, నేతాజీ మరుసటి రోజు స్వయంగా ఆమె ఇంటికి వచ్చి ఆభరణాలు తిరిగి ఇవ్వాలనుకున్నారు. కానీ రాజమణి, నేతాజీ కళ్లలోకి నేరుగా చూసి.. ఇది నా దేశానికి నేనిచ్చే నా స‌మ‌ర్పణ. నేను ఇచ్చినదాన్ని తిరిగి తీసుకోను.. అని చెప్పినప్పుడు, నేతాజీ ఆమె దృఢసంకల్పాన్ని గౌరవించి, ఆమెకు సరస్వతి అనే కొత్త బిరుదును ఇచ్చారు. అందుకామె అన్న మాట‌.. నేతాజీ, నేను పొరపాటున ఇవ్వలేదు.. ఇది నా దేశానికి సమర్పణ. అన్నారామె. నేతాజీ ఆధ్వర్యంలో.. 1942లో ఏర్పడిన రాణి ఆఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్, భారత స్త్రీల సైనిక పాత్రకు ఒక విప్లవాత్మక మలుపు. డాక్టర్ లక్ష్మీ సహగల్ నాయకత్వంలో ఈ రెజిమెంట్‌లో చేరిన యువతులలో సరస్వతి రాజమణి కూడా ఒకరు. కానీ ఆమె కేవలం తుపాకీ పట్టే పాత్రకు మాత్ర‌మే ప‌రిమితం కాలేదు. నేతాజీ ఆమెను మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ విభాగంలో గూఢచారిగా నియమించారు. ఇది యుద్ధరంగం కంటే ప్రమాదకరమైన, కానీ అత్యంత కీలకమైన బాధ్యత. దీంతో ఆమె పొడవాటి జుట్టు కత్తిరించుకోవ‌ల్సి వ‌చ్చింది. షర్ట్, ప్యాంట్ వేసుకుంది. అప్పుడు ఆమె పేరు కేవ‌లం మణి.. చూడ్డానికి లోక‌ల్ బాయ్ లా క‌నిపించే గెట‌ప్. బ్రిటిష్ సైనిక మెస్‌లో బూట్లు పాలిష్ చేయడం, గదులు శుభ్రం చేయడం, టీ అందించడం.. ఇవే ఆమె చేయాల్సిన‌ పనులు. కానీ అసలు పని, ఆ గదుల్లో జరుగుతున్న రహస్య యుద్ధ సమావేశాల స‌మాచారాన్ని సేక‌రించ‌డం. జనరళ్ల ముందు మ్యాప్‌లు విప్పి, ఎక్కడ ఐఎన్‌ఏపై బాంబులు వేయాలి, సరఫరా మార్గాలు ఎక్కడ, నేతాజీపై దాడి ఎక్కడ? ఇలా ఎన్నిటినో చర్చించేవారు. మూలన బూట్లు పాలిష్ చేస్తున్న మణి చెవులు మాత్రం ప్రతి మాటను ప‌సిగ‌ట్టేవి. పని ముగిసిన తర్వాత మరుగు దొడ్డిలో చిన్న కాగితాలపై సంకేతాలు, తేదీలు రాసి, వాటిని రొట్టెలో, చెప్పుల్లో దాచుకుని, ఆ సమాచారాన్ని ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ శిబిరానికి చేరవేసేది. ఆమె బూట్లు పాలిష్ చేస్తున్న బాలుడిలా కనిపించినా, బ్రిటిష్ యుద్ధ ప్రణాళికల్ని ఛేదిస్తున్న గూఢచారిగా వ్య‌వ‌హ‌రించేది. గూఢచారి జీవితం ప్రతిక్షణం పట్టుబడే ప్రమాదంతో నిండినది. ఒక దశలో, రాజమణి సహచరురాలు బ్రిటిష్‌ల చేతికి చిక్కింది. ఐఎన్‌ఏ నియమం స్పష్టంగా ఉండేది. ఇక్క‌డ లెక్క ఏంటంటే.. పట్టుబడితే బ్రతికుండకూడదు. సమాచారం బయటకు పోకూడదు. అందరూ రాజమణికి.. నువు పారిపో, అక్కడికి వెళ్తే నువు చనిపోతావ‌ని హెచ్చరించారు. కానీ ఆమె సమాధానం మాత్రం నా స్నేహితురాలు పట్టుబడింది, నేనూ పారిపోవాలా? అది నా వల్ల కాద‌ని తెగేసి చెప్పారామె. రాత్రి చీకటిలో, అబ్బాయి వేషంలో, ఆమె బ్రిటిష్ కోటలోకి చొరబడింది. కాపలాదారుల బలహీనతలు ఆమెకు తెలుసు. వారి ఆహారం, టీలో మత్తు మందు కలిపి, వారిని గాఢ నిద్రలోకి నెట్టింది. తాళాలు దొంగిలించి, సహచరురాలి గదిని తెరిచి, ఇద్దరూ జైలు గోడ ఎక్కుతుండగా సైరన్ మోగింది, సర్చ్‌లైట్లు తిరిగాయి, కాల్పులు మొదలయ్యాయి. ఒక బుల్లెట్ ఆమె కాలిని చీల్చుకుంటూ వెళ్లింది. రక్తం నేలను తడిపింది. అయినా ఆమె ఆగలేదు. ఆగడం అంటే ఇద్దరి మరణమే. అరణ్యంలో దాక్కొని, బ్రిటిష్ సైనికులు కుక్కలతో వెతుకుతున్నప్పుడు, వారు ఒక చెట్టెక్కి మూడు రోజులు, అంటే 72 గంటలు.. అక్కడే గడిపారు. నీరు లేకుండా, ఆహారం లేకుండా, గాయంతో, జ్వరంతో. కాలి గాయంతో, మూడు రోజులు చెట్టుపైనే.. ఇది సినిమా కాదు, భారత స్వాతంత్ర‌ సంగ్రామ చరిత్రలోని నిజమైన సాహ‌సోపేత‌ అధ్యాయం. శిబిరానికి చేరేసరికి రాజమణి దాదాపు స్పృహ కోల్పోయింది. డాక్టర్ ఆమె కాలి నుంచి బుల్లెట్ ని తీస్తుండగా, నేతాజీ స్వయంగా వచ్చి, ఆ పదహారు ఏళ్ల గూఢచారికి సెల్యూట్ చేశారు. ఆమె ధైర్యానికి గుర్తుగా, జపాన్ చక్రవర్తి ఇచ్చిన పిస్టల్‌ను బహుమతిగా ఇవ్వాలనుకున్నారనే వర్ణనలు ఉన్నాయి. కానీ రాజమణి కోరిందొకటే.. భారత స్వాతంత్రం. ఆమెకు ఐఎన్‌ఏలో లెఫ్టినెంట్ హోదా, జపాన్ చక్రవర్తి నుంచి పతకం లభించిందని పలు ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తోంది. మ‌న సేన‌లో ఇంత‌టి ఫైర్ బ్రాండ్ ఉంద‌ని నాకు తెలీదు. నువ్వే నా ఝాన్సీ రాణీ అంటూ కితాబునిచ్చారు నేతాజీ. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత.. అంతులేని సంపదల నుంచి దారిద్రానికి దిగ‌జారిపోయారామె. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత, ఐఎన్‌ఏను నేతాజీ విరమింపజేశారు. రాజమణి కుటుంబం తమ బంగారు గని సహా సంపదను విడిచిపెట్టి, భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చింది. కాలక్రమేణా ఆర్థిక పరిస్థితి క్షీణించింది. చెన్నై రాయపేటలోని ఒక చిన్న అద్దె గదిలో, స్వాతంత్ర‌ సమరయోధుల పెన్షన్‌పై ఆధారపడి, ఆమె జీవితపు చివరి దశ గడిచింది. 2005 ప్రాంతంలో, ఆమె ఆర్థిక ఇబ్బందుల గురించి వార్తలు వెలువడిన తర్వాత, తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఆమెకు రూ.5 లక్షల ఆర్థిక సహాయం, గృహ వ‌స‌తి కల్పించింది. 2004 సునామీ సమయంలో, తన మందులకే డబ్బుల్లేని స్థితిలో కూడా, తన దాచుకున్న పెన్షన్ మొత్తాన్ని సహాయ నిధికి విరాళంగా ఇచ్చిందని అంటారు, ఇది ఆమె దాతృత్వానికి మ‌రో మ‌చ్చు తున‌క‌. ఇవ్వడం నా రక్తంలో ఉంది.. చిన్నప్పుడే దేశానికి ఎంతో ఇచ్చాను, ఇప్పుడు దేశ ప్రజల కోసం ఇస్తున్నాను. అంతే తేడా అని అంటారామె. 2018 జనవరి 13న, 91 ఏళ్ల వయస్సులో, చెన్నైలో ఆమె కన్నుమూసింది. జాతీయ శోకం లేదు, పెద్ద టీవీ చర్చలు లేవు. కానీ ఆమెది చాలా పెద్ద‌ కథ, తరువాతి సంవత్సరాల్లో వ్యాసాలు, డాక్యుమెంటరీలు, టెలివిజన్ సిరీస్‌ల ద్వారా మళ్లీ వెలుగులోకి వ‌చ్చారామె. న్యాయ, రాజకీయ, సామాజిక కోణాల్లోంచి చూస్తే మ‌న‌కు తెలిసిన‌వి మహాత్మా గాంధీ, చాచా నెహ్రూ మాత్ర‌మే. కానీ చ‌రిత్ర పుట‌ల్లో క‌నిపించ‌ని ఎంద‌రో మ‌హామ‌హులున్నారు. వారిలో రాజామ‌ణి స‌ర‌స్వ‌తి ఒక‌రు. భారత స్వాతంత్ర‌ సంగ్రామ చరిత్రను ప్రధానంగా అహింసా, సత్యాగ్రహ వంటి కోణాల్లోంచి మాత్ర‌మే చూడ్డం మ‌న‌కు అల‌వాటైంది. అలాంటి నేరేటివ్ బిల్డ్ చేశారు. కానీ సాయుధ పోరాటం, ఐఎన్‌ఏ, గూఢచర్యం, విదేశీ రంగాల్లో జరిగిన సాహసాలు.. ఇవ‌న్నీ మ‌న స్కూల్ బుక్స్ లో క‌నీసం చివ‌రి పేజీల్లో కూడా క‌నిపించ‌కుండా జాగ్ర‌త్త ప‌డ్డార‌న్న విమ‌ర్శ‌లున్నాయి. సరస్వతి రాజమణి వంటి మహిళా గూఢచారులు, రాణి ఆఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్ యోధురాళ్లు, ఐఎన్‌ఏ సైనికులు.. వారి పాత్రను కేవ‌లం సైడ్ కేరెక్ట‌ర్ల కింద మాత్ర‌మే చూపించ‌డం.. మ‌న చారిత్ర‌క ర‌చ‌న‌లో దాగిన నిజ‌మైన ద్రోహ‌మనే చెప్పాలి. స్వాతంత్ర్యాన్ని కేవలం అహింసా కథగా మాత్రమే చూపించడం, ఆయుధం పట్టిన తరం త్యాగాన్ని నీరుగార్చినట్లే. అన్న మాట వినిపిస్తుంది. ఐఎన్‌ఏ మహిళా యోధురాళ్లకు, గూఢచారులకు, స్వాతంత్రం త‌ర్వాత సిస్టమేటిక్‌గా సముచిత గుర్తింపు ఆలస్యంగా లభించింది. పెన్షన్, గృహం, వైద్య సహాయం వంటి అంశాల్లో కూడా, వారు ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ముందు పిటిషనర్లు కావాల్సి వచ్చింది. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి కథ కాదు. స్వాతంత్ర‌ సంగ్రామంలో పాల్గొన్న అనేక మహిళల కథ. వారి త్యాగం, వారి శరీరంపై మిగిలిన గాయాల గుర్తులు, వారి జీవిత కాలం అనుభ‌వించిన ద‌రిద్రం ఇవన్నీ, రాష్ట్రం–సమాజం కృతజ్ఞతా బద్ధతపై ప‌లు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతాయి. ఇటీవలి కాలంలో, సినిమాలు, వెబ్ సిరీస్‌లు, డాక్యుమెంటరీల ద్వారా గూఢచారుల కథలు ప్రజాదరణ పొందుతున్నాయి. ధురంధర్ వంటి కల్పిత కథల ముందు, సరస్వతి రాజమణి వంటి నిజమైన గూఢచారుల కథలు మళ్లీ వెలుగులోకి రావడం, భారత చరిత్రను సమగ్రంగా చూడాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. సరస్వతి రాజమణి జీవితం, భారత స్వాతంత్ర‌ సంగ్రామం ఒకే రేఖలో నడవలేదని, అది అనేక మార్గాల సంగమమని మనకు గుర్తుచేస్తుంది. బంగారు గనుల వారసురాలిగా జన్మించి, నేతాజీ పిలుపుతో ఆభరణాలన్నీ దేశానికి అర్పించి, అబ్బాయి వేషంలో బ్రిటిష్ శిబిరాల్లో గూఢచర్యం చేసి, బుల్లెట్ల‌తో గాయపడి, మూడు రోజులు చెట్టుపై దాక్కుని, స్వాతంత్రం త‌ర్వాత‌ దారిద్రంలో జీవించి, చివరికి తన పెన్షన్‌ను కూడా దేశ ప్రజల కోసం విరాళంగా ఇచ్చిన ఈ త్యాగ‌మ‌యి జీవితానికి త‌గిన విలువైన గౌర‌వం ఈ జాతి స‌మ‌ర్పించిందా లేదా అన్న‌ది అనుమాన‌మే. ఈ స్వేచ్ఛను ఒక పదహారు ఏళ్ల అమ్మాయి తన కాళ్ల రక్తంతో, తన మొత్తం జీవిత త్యాగంతో చెల్లించింది.. ఆమె పేరు సరస్వతి రాజమణి. ఎందరో త్యాగధనులు అష్టకష్టాలను ఓర్చి సంపాదించిన ఈ స్వాతంత్రాన్ని నిలబెట్టుకోవడమే, వారికి మనం సమర్పించే నిజమైన నివాళి. మహాత్మా, చాచాలతో పాటు, నేతాజీ, ఐఎన్‌ఏ, సరస్వతి రాజమణి వంటి మరచిపోయిన వీరుల పేర్లు కూడా భారత చరిత్రలో సమాన స్థాయిలో నిలిచే రోజు వచ్చినప్పుడే, మన చరిత్ర నిజంగా సంపూర్ణమవుతుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

గాంధీజీని హత్య చేసిన నాథూరామ్ గాడ్సే జీవితం, ఆయన విశ్వాసాలు, కోర్టులో ఇచ్చిన వాంగ్మూలం, భారత చరిత్రలో ఆయన స్థానంపై నేటికీ కొనసాగుతున్న చర్చ. బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం నాథూరామ్ వినాయక్ గాడ్సే మే 19, 1910న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని పూనా జిల్లా బారామతిలో ఒక సంప్రదాయ చిత్పావన్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి వినాయక్ వామనరావ్ గాడ్సే పోస్టాఫీసులో ఉద్యోగి. తల్లి లక్ష్మీ గాడ్సే. జన్మసమయంలో ఆయన పేరు రామచంద్ర అని పెట్టారు. అయితే.. కుటుంబంలో అంతకుముందు మూగ్గురు మగ పిల్లలు చిన్నతనంలోనే మరణించారు. ఆ శాపం నుండి తప్పించుకోవాలని, తమ కొత్త పుట్టిన మగబిడ్డను కొన్నేళ్ళు అమ్మాయిగా పెంచారు. ముక్కుపోయి, చెవులు కుట్టించి, ముక్కుపుడక ధరింపజేశారు. మరాఠీలో "నాత్" అంటే ముక్కుపుడక. దీనివల్లే ఆయనకు నాథూరామ్ అనే పేరు స్థిరపడింది. ఆయనకు తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే జన్మించిన తర్వాత మాత్రమే కుటుంబం ఆయనను మగపిల్లాడిగా పెంచడం ప్రారంభించింది. బారామతి స్థానిక పాఠశాలలో ఐదవ తరగతి వరకు చదివిన గాడ్సే.. తదుపరి ఉన్నత విద్య కోసం పూనాలో తన అత్త వద్ద ఉంటూ ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠశాలలో చేరారు. అయితే మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో విఫలమై చదువు మానేశారు. రాజకీయ ప్రయాణం .. సావర్కర్ ప్రభావం 1929లో గాడ్సే తండ్రికి రత్నగిరికి బదిలీ అయింది. అప్పటికే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సావర్కర్ను ఆ పట్టణంలోనే నిర్బంధంలో ఉంచింది. యువ గాడ్సే వారి సంపర్కంలోకి వచ్చి వారి హిందుత్వ సిద్ధాంతానికి ఆకర్షితుడయ్యారు. బ్రిటిష్ వ్యతిరేకత, హిందూ జాతీయవాదం, ముస్లిం లీగ్ పట్ల అసహనం.. ఇవన్నీ గాడ్సే మనసులో బలంగా నాటుకుపోయాయి. 1932లో గాడ్సే రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్(ఆర్ఎస్ఎస్)లో బౌద్ధిక్ కార్యవాహ (మేధో కార్యకర్త) హోదాలో చేరారు. తర్వాత హిందూ మహాసభలో సక్రియంగా పనిచేశారు. 1944లో నారాయణ్ ఆప్టేతో కలిసి అగ్రణి అనే మరాఠీ దినపత్రిక స్థాపించారు. తర్వాత దానిని హిందూ రాష్ట్ర గా పేరు మార్చారు. మార్చారు. ఆ పత్రికలో హిందూ జాతీయవాదాన్ని బలంగా వినిపించారు. విభజన, గాంధీజీపై వ్యతిరేకత 1947లో దేశ విభజన జరిగి పాకిస్తాన్ ఏర్పడినప్పుడు పంజాబ్, బెంగాల్, సింధ్ ప్రాంతాల్లో మత హింస తీవ్రస్థాయికి చేరింది. లక్షలాది హిందువులు, సిక్కులు తమ ఇళ్ళు, ఆస్తులు వదిలి పారిపోవలసి వచ్చింది. ఈ విషాదకర ఘటనలు గాడ్సేను తీవ్రంగా కలచివేశాయి. ఆయన దీనికి గాంధీజీ, కాంగ్రెస్ నాయకత్వమే బాధ్యత వహించాలని నమ్మారు. గాడ్సే దృష్టిలో గాంధీజీ పాకిస్తాన్ కు 55 కోట్ల రూపాయలు చెల్లించమని భారత ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తేవడం, హిందూ శరణార్థుల బాధలను పట్టించుకోకపోవడం అన్యాయమని అనిపించింది. గాంధీజీ అహింసా మార్గం పాకిస్తాన్ లో హిందువులపై జరుగుతున్న అత్యాచారాలను ఆపలేకపోతున్నదని ఆయన విశ్వసించారు. జనవరి 30, 1948 సాయంత్రం ఐదుగంటల పదిహేను నిముషాలకు బిర్లా హౌస్ ప్రార్థనా మైదానానికి వస్తున్న గాంధీజీని గాడ్సే ఎదురుగా వెళ్ళి నమస్కరించారు. తర్వాత ఇటాలియన్ తయారీ బెర్రెట్టా ఎం1934 పిస్టల్తో గాంధీజీ ఛాతీలో మూడు తూటాలు కాల్చారు. అమెరికా రాయబారాలయం ఉప కాన్సల్ హెర్బర్ట్ రీనర్ జూనియర్ సమీపంలోనే ఉండి గాడ్సేను పట్టుకున్నారు. గాంధీజీ బిర్లా హౌస్లోని తన గదిలో కొద్ది నిమిషాల్లోనే మరణించారు. అదే నెల జనవరి 20న బిర్లా హౌస్ లో జరిగిన మొదటి విఫల హత్యా ప్రయత్నంలో పాల్గొన్న మదన్లాల్ పహ్వా అప్పటికే పోలీసు అదుపులో ఉన్నా, తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోలేదని విమర్శలు వచ్చాయి. విచారణ.. కోర్టులో వాంగ్మూలం మే 27, 1948న విచారణ ప్రారంభమైంది. పంజాబ్ హైకోర్టు, పీటర్హాఫ్, శిమ్లాలో నాటి న్యాయమూర్తి జి.డి. ఖోస్లా సమక్షంలో విచారణ జరిగింది. గాడ్సేతో పాటు నారాయణ్ ఆప్టే, విష్ణు కార్కరే, మదన్లాల్ పహ్వా, శంకర్ కిష్టయ్య, దిగంబర్ బాడ్జ్, దత్తాత్రేయ పర్చురే, గోపాల్ గాడ్సే (తమ్ముడు), వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ నిందితులుగా నిలబడ్డారు. సావర్కర్ ఆధారాలు లేకపోవడంతో నిర్దోషిగా విడుదలయ్యారు. గాడ్సే కోర్టులో తొమ్మిది గంటల పాటు ఆంగ్లంలో తన వాంగ్మూలం ఇచ్చారు. గాంధీజీని ఎందుకు హత్య చేయవలసి వచ్చిందో వివరిస్తూ.. పాకిస్తాన్ ఏర్పాటు, హిందువులపై జరిగిన అత్యాచారాలు, గాంధీ యొక్క ఒత్తిళ్ళు ఇలా అన్నీ వివరించారు. న్యాయమూర్తి ఖోస్లా తన పుస్తకంలో గాడ్సే ప్రసంగం వినిన ప్రేక్షకులలో చాలా మంది కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయని రాశారు. నవంబర్ 8, 1949న గాడ్సే, ఆప్టేకు ఉరిశిక్ష విధించారు. గాంధీజీ కుమారులైన మణిలాల్, రామదాస్ శిక్ష తగ్గించమని విజ్ఞప్తి చేసినా, ప్రధానమంత్రి నెహ్రూ, సర్దార్ పటేల్, గవర్నర్ జనరల్ రాజగోపాలాచారి అంగీకరించలేదు. నవంబర్ 15, 1949న అంబాలా సెంట్రల్ జైలులో గాడ్సేను ఉరి తీశారు. గాడ్సే వాదనల సారాంశం తన వాంగ్మూలంలో గాడ్సే ప్రధానంగా ఐదు అంశాలు లేవనెత్తారు. మొదటగా, పాకిస్తాన్ ఏర్పాటుకు గాంధీజీ సమ్మతించడం ద్వారా కోట్లాది హిందువులను ప్రమాదంలో పెట్టారని, రెండు, హిందూ శరణార్థులకు ముస్లింల మాదిరి న్యాయం జరగలేదని, మూడు.. 55 కోట్ల రూపాయలు పాకిస్తాన్ కు ఇచ్చేందుకు నిరాహారదీక్ష ద్వారా ఒత్తిడి తేవడం భారత సార్వభౌమత్వాన్ని అవమానించడమేని, నాలుగు, అహింసా మార్గం ముస్లింల ఆక్రమణలను నిరోధించలేకపోతున్నదని, ఇక చవరిది ఐదవదీ.. గాంధీ ఒక వ్యక్తి మాత్రమే అయినా దేశ విధానాలను ఆయనకు నచ్చిన విధంగా నడిపిస్తున్నారని గాడ్సే ఆరోపించారు. వివాదాస్పద వారసత్వం, నేటి సందర్భం చరిత్రలో గాడ్సే ఒక అత్యంత వివాదాస్పద వ్యక్తిత్వంగా నిలిచిపోయారు. భారత ప్రభుత్వం కొన్నేళ్ళపాటు గాడ్సే వాంగ్మూలాన్ని అచ్చువేయడాన్ని, ప్రదర్శనలు, నాటకాలు వేయడాన్ని నిషేధించింది. 1998లో ప్రదీప్ దల్వి రాసిన మీ నాథూరామ్ గాడ్సే బోల్తోయ్ నాటకం మహారాష్ట్రలో ప్రదర్శించబడి నిషేధానికి గురైంది. 2014 తర్వాత హిందూ మహాసభ గాడ్సేను దేశభక్తుడిగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నాలు చేసింది. దేశ్ భక్త్ నాథూరామ్ గాడ్సే డాక్యుమెంటరీ నిర్మించింది. ఆయన విగ్రహాలు స్థాపించాలని డిమాండ్ చేసింది. జనవరి 30ని శౌర్య దివస్ గా జరుపుకోవాలని కోరింది. ఇవి విస్తృత వ్యతిరేకతకు కారణమయ్యాయి. గాడ్సే అవివాహితుడిగానే జీవించారు. బ్రహ్మచర్యం పాటించారు. 2005లో మరణించిన ఆయన తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే మే ఇట్ ప్లీజ్ యువర్ హానర్ (May It Please Your Honour) పేరిట స్మరణ పుస్తకం రాశారు. ఆ పుస్తకంపై ఏళ్ళతరబడి నిషేధం ఉంది. చారిత్రక మూల్యాంకనం గాడ్సే జీవితం భారత స్వాతంత్ర్య యుగంలోని అంతర్గత ఉద్రిక్తతలను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఒక వైపు సర్వసమ్మిళిత భారతావని కలను నేత మహాత్ముడు నేసారు. మరోవైపు హిందూ ఆధిపత్య దేశాన్ని ఆకాంక్షించే వర్గాలు ఉన్నాయి. ఈ రెండు దృక్పథాల నడుమ సంఘర్షణే గాంధీ హత్యకు దారితీసింది. 2026 నాటికీ ఆ సంఘర్షణ భారత రాజకీయాల్లో వివిధ రూపాల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది. నాటి కోర్టు వాంగ్మూలంలో గాడ్సే ఉటంకించిన పరిస్థితులు చాలావరకు చారిత్రకంగా నిజమైనవే. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి. సూచన గ్రంథాలు మరియు ఆధారాలు 1. Wikipedia — "Nathuram Godse" (en.wikipedia.org/wiki/Nathuram_Godse) 2. EBSCO Research Starters — "Nathuram Vinayak Godse" Biography 3. Biography.com — "Nathuram Godse: Learn About the Man Who Assassinated Gandhi" (biography.com) 4. The Famous People — "Nathuram Godse Biography" (thefamouspeople.com) 5. Testbook — "Nathuram Godse: Life, RSS, Why Godse killed Mahatma Gandhi" (testbook.com) 6. StarsUnfolded — "Nathuram Godse Age, Wife, Death, Family, Biography" (starsunfolded.com) 7. Gopal Godse — "May It Please Your Honour" (1968, memoir) 8. G.D. Khosla — "Murder of the Mahatma" (trial account) 9. Subhash Gatade — "Godse's Children: Hindutva Terror in India" (2011) 10. Larry Collins & Dominique Lapierre — "Freedom at Midnight" (HarperCollins, 1997)

ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్థిక ముఖచిత్రం సాంకేతిక మార్పులు, వేగవంతమైన విస్తరణ చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పటికీ, అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్య ఆర్థిక పునాదులు మాత్రం ఇప్పటికీ బలమైన కుటుంబ వ్యాపారాల పైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. అమెరికా సంపద సృష్టిలో కేవలం కార్పొరేట్ దిగ్గజాలు మాత్రమే కాకుండా.. తరతరాలుగా వ్యాపార వారసత్వాన్ని కాపాడుకుంటూ వస్తున్న కుటుంబాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని ఫోర్బ్స్ తాజా నివేదికలో వెల్లడించింది. ఫోర్బ్స్ తొలి సారిగా ప్రకటించిన 100 అతిపెద్ద కుటుంబ వ్యాపారాల జాబితాలో వాల్‌మార్ట్, కార్గిల్ వంటి సంస్థలు అగ్రస్థానంలో నిలిచి ఆధిపత్యాన్ని చాటుకున్నాయి. అమెరికా వ్యాపార రంగంలో ఈ కుటుంబ సంస్థలను కేవలం సాధారణ కంపెనీలుగా పరిగణించలేము. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిశ్శబ్దంగా నడిపించే ఇంజిన్లుగా ఇవి గుర్తింపు పొందాయి. గణాంకాలను పరిశీలిస్తే.. అమెరికాలోని మొత్తం కంపెనీలలో పాతిక శాతం ఫ్యామిలీ బిజినెస్‌లే కావడం విశేషం. కేవలం సంఖ్య పరంగానే కాకుండా.. ఉపాధి కల్పనలోనూ వీటి వాటా అద్భుతంగా ఉంది. దేశంలోని మొత్తం కార్మిక శక్తిలో 23 శాతం మంది ఈ సంస్థల ద్వారానే జీవనోపాధి పొందుతున్నారు. ప్రైవేట్ రంగ జీడీపీలో ఈ వ్యాపారాల భాగస్వామ్యం 23 శాతంగా ఉండటం.. అమెరికా ఆర్థిక సుస్థిరతలో వీటి ప్రాధాన్యతను ఎత్తి చూపుతోంది. ప్రజల దైనందిన జీవితంలో ఈ బ్రాండ్లు ఎంతగా కలిసిపోయాయో చూస్తే ఆశ్చర్యం కలగక మానదు. మనం ఉదయం లేచిన దగ్గరి నుండి వాడే కిరాణా వస్తువులు, ధరించే వస్త్రాలు, బస చేసే హోటళ్లు, చివరికి చూసే వార్తా ఛానళ్ల వరకు ప్రతి చోటా ఈ కుటుంబాల ముద్ర కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు రిటైల్ రంగంలో వాల్‌మార్ట్, వెగ్మాన్స్ వంటి సంస్థలు, ఆతిథ్య రంగంలో మారియట్, హయత్ గ్రూపులు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందాయి. ఇక మీడియా రంగంలో ఫాక్స్ కార్ప్ వంటి సంస్థలు, వినియోగ వస్తువుల విభాగంలో ఎస్టీ లాడర్, మార్స్ వంటి దిగ్గజాలు కుటుంబ యాజమాన్యంలో ఉంటూనే విజయవంతంగా నడుస్తున్నాయి. కుటుంబ వ్యాపారాల నిర్వహణలో అత్యంత క్లిష్టమైన అంశం వారసత్వ బదిలీ. వ్యవస్థాపకులు నిర్మించిన సామ్రాజ్యాన్ని తర్వాతి తరాలకు అప్పగించే క్రమంలో అనేక కంపెనీలు విఫలమవుతుంటాయి. సాధారణంగా మూడవ తరానికి వచ్చేసరికి పట్టు కోల్పోయి పబ్లిక్ యాజమాన్యంలోకి మారడం లేదా మూతపడటం వంటివి జరుగుతుంటాయి. కానీ, ఎంటర్ ‌ప్రైజ్ మొబిలిటీ వంటి కొన్ని సంస్థలు ఈ సవాళ్లను అధిగమించి బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. కేవలం లాభార్జనే ధ్యేయంగా కాకుండా.. సామాజిక బాధ్యతతో కూడిన నిర్వహణ శైలిని ఇవి అలవర్చుకున్నాయి. ఆదాయం పరంగా చూస్తే.. ప్రైవేట్, పబ్లిక్ రంగాలలో ఈ కుటుంబ వ్యాపారాలు రికార్డులను సృష్టిస్తున్నాయి. ప్రైవేట్ విభాగంలో ఆహార, వ్యవసాయ దిగ్గజం కార్గిల్ ఏటా 154 బిలియన్ డాలర్ల ఆదాయంతో అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఇందులో 88 శాతం వాటా ఇప్పటికీ వ్యవస్థాపక వారసుల చేతుల్లోనే ఉండటం గమనార్హం. మరోవైపు.. పబ్లిక్ కంపెనీల విభాగంలో వాల్‌మార్ట్ 713 బిలియన్ డాలర్ల విక్రయాలతో ప్రపంచ స్థాయి రికార్డును కలిగి ఉంది. రిటైల్ రంగంలో ఒక ట్రిలియన్ డాలర్ల మార్కెట్ విలువను అందుకున్న తొలి భౌతిక విక్రయశాలగా వాల్‌మార్ట్ చరిత్ర పుటల్లో నిలిచింది. చరిత్రకు, ఆధునికతకు ఈ సంస్థలు నిలువుటద్దాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఫోర్బ్స్ జాబితాలో 174 ఏళ్ల సుదీర్ఘ చరిత్ర కలిగిన లెవీ స్ట్రాస్ అండ్ కో అత్యంత పురాతన సంస్థగా నిలవగా, 1997లో ఏర్పాటైన సోనిక్ ఆటోమోటివ్ అత్యంత నూతన సంస్థగా నిలిచింది. లెవీ స్ట్రాస్ వంటి సంస్థల్లో శతాబ్దాలు గడుస్తున్నా వారసుల పట్టు సడలకపోవడం గమనార్హం. కేవలం వాటాల శాతంతోనే కాకుండా, సూపర్-ఓటింగ్ షేర్ల వంటి ప్రత్యేక అధికారాల ద్వారా యాజమాన్య బాధ్యతలను, కీలక నిర్ణయాలను కుటుంబ సభ్యులే పర్యవేక్షిస్తున్నారు. చివరిగా అమెరికా ఆర్థిక ప్రస్థానంలో ఈ కుటుంబ వ్యాపారాలు కేవలం వ్యాపార సంస్థలు మాత్రమే కావు. అవి ఒక నమ్మకమైన సంస్కృతికి మరియు స్థితిస్థాపకతకు చిహ్నాలు. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా తమ నిర్వహణ శైలిని మార్చుకుంటూనే, మూలాలను మరవకుండా స్థానిక సమాజాల అభివృద్ధికి తోడ్పడుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో కూడా ఈ సంస్థలు అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నుముకగా నిలుస్తాయని ఫోర్బ్స్ నివేదిక ద్వారా స్పష్టమవుతోంది. ఈ విశ్లేషణ అమెరికా ఆర్థిక శక్తి వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యాలను ప్రపంచానికి చాటిచెబుతోంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ చరిత్రలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గడ్డపై ఉద్భవించిన ఒక మహాశక్తి అల్లూరి సీతారామరాజు. కేవలం ఒక ప్రాంతానికి చెందిన విప్లవకారుడిగానే కాకుండా.. బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య పునాదులను కదిలించిన మహానాయకుడిగా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు. గిరిజన ప్రాంతాల నుంచి మొదలైన ఆయన పోరాటం.. దక్షిణ భారత దేశంలో స్వాతంత్ర్య కాంక్షను రగిలించడమే కాకుండా.. విదేశీ పాలకులకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేసింది. గిరిజనుల ఆత్మగౌరవం కోసం, వారి హక్కుల కోసం ఆయన సాగించిన పోరు ఒక అనితరసాధ్యమైన సాహసం. అల్లూరి సీతారామరాజు 1897లో ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని ఒక సామాన్య మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్నతనం నుంచే ఆయనకు ప్రకృతి అన్నా, అటవీ ప్రాంతాలన్నా మక్కువ ఎక్కువ. కేవలం భౌతిక ప్రపంచానికే పరిమితం కాకుండా వేదాంతం, ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత వంటి గ్రంథాలను పఠించి గొప్ప ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని సంపాదించారు. సన్యాసం, బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూనే సైనిక క్రమశిక్షణను అలవర్చుకున్న ఆయన వ్యక్తిత్వం మహోన్నతం. ఈ ఆధ్యాత్మిక పునాదే ఆయనను అధర్మంపై ధర్మయుద్ధం చేసేలా ప్రేరేపించింది. బ్రిటిష్ వారు ప్రవేశపెట్టిన మద్రాస్ ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనుల జీవితాలను అతలాకుతలం చేసింది. అడవిపై ఆధారపడి బతికే గిరిజనులకు పండ్లు, కట్టెలు సేకరించే హక్కును హరించడమే కాకుండా.. వారి సంప్రదాయ పోడు వ్యవసాయాన్ని అక్రమంగా పరిగణించారు. ఈ అన్యాయాన్ని చూసి చలించిన అల్లూరి గిరిజనుల పక్షాన నిలిచారు. కొండ దొరలు, కోయలు, క్షత్రియ గిరిజనులతో మమేకమై వారిలో చైతన్యం నింపారు. వారంతా అల్లూరిని తమ మన్నెం దొర గా, ఆపద్బాంధవుడిగా ఆరాధించారు. 1922 నుంచి 1924 మధ్య కాలంలో సాగిన రంపా తిరుగుబాటు బ్రిటిష్ వారిని వణికించింది. అత్యంత ఆధునిక ఆయుధాలు కలిగిన ఆంగ్లేయ సైన్యాన్ని, అల్లూరి సీతారామరాజు తన గెరిల్లా వ్యుహాలతో ఎదుర్కొన్నారు. చింతపల్లి, రాజవోమ్మంగి, నర్సీపట్నం వంటి పోలీస్ స్టేషన్లపై మెరుపు దాడులు చేసి ఆయుధాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం ఆయన సాహసానికి నిదర్శనం. అడవుల భౌగోళిక పరిస్థితులపై ఉన్న పట్టును ఆయుధంగా మార్చుకుని, చిన్న చిన్న దళాలతో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని ముప్పుతిప్పలు పెట్టారు. దీంతో బ్రిటిష్ రికార్డుల్లో ఆయన అత్యంత ప్రమాదకరమైన విప్లవకారుడిగా నమోదయ్యారు. గాంధీజీ అహింసా మార్గంలో సాగుతుంటే.. గిరిజనులపై జరుగుతున్న దారుణాలను చూసిన అల్లూరి ఆయుధ మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. సిద్ధాంత పరంగా భేదాలు ఉన్నప్పటికీ.. ఆయన దేశభక్తిని, త్యాగాన్ని జాతీయ నాయకులు సైతం గౌరవించారు. చివరకు 1924 మే 7న బ్రిటిష్ సైన్యం ఆయనను పట్టుకుని.. ప్రజల ముందే ఒక చెట్టుకు కట్టేసి కాల్చి చంపారు. ఆ మహనీయుని భౌతిక కాయం మట్టిలో కలిసినా, ఆయన రగిలించిన విప్లవ జ్యోతి నేటికీ ప్రజల హృదయాల్లో వెలుగుతూనే ఉంది. అల్లూరి పోరాటం కేవలం స్వాతంత్ర్యంతోనే ముగిసిపోలేదు.. గిరిజనుల హక్కుల కోసం ఆయన చేసిన యుద్ధమే నేటి రాజ్యాంగంలోని ఐదవ షెడ్యూల్, గిరిజన ప్రాంతాల రక్షణ చట్టాలకు పునాది అని చెప్పవచ్చు. నేటికీ గిరిజన ప్రాంతాల్లో భూహక్కులు, అటవీ సంరక్షణ వంటి సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు అల్లూరి స్ఫూర్తి కనిపిస్తుంది. ఆయన జీవితం నేటి రాజకీయ నాయకత్వానికి త్యాగం అంటే ఏమిటో నేర్పిస్తుంది. తెలుగు జాతి గర్వించదగ్గ మహావీరుడు అల్లూరి సీతారామరాజు. ఆయన కేవలం చరిత్రలో ఒక పేజీ కాదు, ఒక నిరంతర చైతన్యం. అస్తిత్వం కోసం, సామాజిక న్యాయం కోసం సాగే ప్రతి పోరాటంలో అల్లూరి సీతారామరాజు స్ఫూర్తి ఉంటుంది. ధరా ధృజంగా నిలిచిన అల్లూరి సీతారామరాజు తెలుగు వారి గుండెల్లో చిరస్మరణీయమైన నాయకుడిగా, ఆత్మగౌరవ ప్రతీకగా శాశ్వతంగా నిలిచిపోతారు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ప్రపంచ చరిత్ర పుటలను తిరగేస్తే యుద్ధ తంత్రాలలోనూ, పాలనా సంస్కరణలలోనూ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేసుకున్న వ్యక్తి నెపోలియన్. ఆయన మరణించి రెండు శతాబ్దాలు దాటిపోయింది. కచ్చితంగా చెప్పాలంటే నెపోలియన్ మరణించి 205 ఏళ్లయ్యింది. అయినా నేటికీ నేటికీ ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు ఆయన నిర్మించిన వ్యవస్థల పునాదుల పైనే నడుస్తున్నాయి. ఫ్రాన్స్ చక్రవర్తిగా ఎదిగిన ఈ చిన్న కార్పొరల్ కేవలం యుద్ధరంగంలోనే కాదు, రాజకీయ, సామాజిక రంగాలలో కూడా ఒక యుగకర్తగా నిలిచిపోయారు. యుద్ధ తంత్రాలలో దూకుడు, ఆశయాల సాధనలో పట్టుదల, పరిపాలనలో అద్భుత సంస్కరణలు.. ఈ మూడింటి కలయికే నెపోలియన్‌ను చరిత్రలో అజరామర వ్యక్తిగా మార్చింది. ఫ్రెంచ్ విప్లవం తర్వాత ఫ్రాన్స్ అస్తవ్యస్త పరిస్థితుల్లో ఉన్న తరుణంలో.. కోర్సికా అనే చిన్న దీవిలో పుట్టిన ఒక సాధారణ ఆర్టిలరీ అధికారి దేశ భవిష్యత్తును తన భుజాన వేసుకున్నారు. 1799లో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్న నెపోలియన్ కేవలం ఐదేళ్లలోనే అంటే 1804 నాటికి తనను తాను చక్రవర్తిగా ప్రకటించుకునే స్థాయికి ఎదిగారు. విప్లవం తెచ్చిన అరాచకత్వాన్ని రూపుమాపి, ఒక పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని ఆయన రూపొందించారు. కేవలం సైనిక విజయాల ద్వారానే కాకుండా.. సమానత్వం, ప్రతిభకు పట్టం కట్టే విప్లవ సిద్ధాంతాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం ద్వారా ఆయన ప్రజల మన్ననలు పొందారు. నెపోలియన్ సాధించిన ఎన్నో విజయాల్లో నెపోలియన్ కోడ్ లేదా సివిల్ కోడ్ అత్యుత్తమమైనది అని చెప్పడానికి ఇసుమంతైనా సందేహం అవసరం లేదు. యుద్ధాలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోవచ్చు కానీ.. ఆయన రూపొందించిన ఈ చట్టాల సామ్రాజ్యం మాత్రం నేటికీ అజేయంగా నిలిచి ఉంది. చట్టం ముందు అందరూ సమానులేననీ, ప్రతి వ్యక్తికి ఆస్తి హక్కు ఉంటుందని ఆయన చాటిచెప్పారు. అంతకుముందు ఉన్న ఫ్యూడల్ వ్యవస్థను రద్దు చేసి, మతపరమైన అంశాల నుంచి పౌర చట్టాలను వేరు చేశారు. వివాహం, విడాకులు వంటి వ్యక్తిగత అంశాలను చర్చి నియంత్రణ నుంచి ప్రభుత్వ పరిధిలోకి తీసుకువచ్చారు. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 200 కోట్ల మంది ప్రజలు అనుసరిస్తున్న చట్టవ్యవస్థలకు ఈ నెపోలియన్ కోడ్ ప్రాథమిక నమూనాగా నిలుస్తోంది. సంస్థాగత నిర్మాణంలో నెపోలియన్ వేసిన అడుగులు ఆధునిక రాజ్యాలకు దిక్సూచిగా మారాయి. నేటికీ ఫ్రాన్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా ఉన్న బ్యాంక్ ఆఫ్ ఫ్రాన్స్ నెపోలియన్ దూరదృష్టికి నిదర్శనం. అలాగే విద్యారంగంలో లిసే వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టి.. ప్రతిభావంతులైన యువతను దేశం కోసం సిద్ధం చేయాలని ఆయన ఆకాంక్షించారు. మెట్రిక్ కొలతల వ్యవస్థను ఐరోపా అంతటా ప్రచారం చేయడం ద్వారా వ్యాపార, వాణిజ్య రంగాల్లో ఏకరూపతను తీసుకువచ్చారు. ఆయన నిర్మించిన రహదారులు, పోస్టల్ వ్యవస్థ, పన్నుల విధానం ఆధునిక యూరప్ నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కూడా నెపోలియన్ నిర్ణయాలు ప్రపంచ రూపురేఖలను మార్చాయి. 1803లో లూసియానా ప్రాంతాన్ని అమెరికాకు విక్రయించడం ద్వారా అమెరికా వైశాల్యం ఒక్కసారిగా రెట్టింపు అయింది. ఈ చారిత్రక ఒప్పందం జరగకపోయి ఉంటే.. నేటి అమెరికా ఇంతటి శక్తిమంతమైన దేశంగా ఉండేది కాదంటారు చరిత్రకారులు. అలాగే ఈజిప్ట్ దండయాత్ర సమయంలో ఆయన సైనికులతో పాటు శాస్త్రవేత్తలను కూడా తీసుకెళ్లడం ఒక అద్భుతమైన నిర్ణయం. దీని ఫలితంగానే రొజెట్టా స్టోన్ లభ్యమై, ప్రాచీన ఈజిప్ట్ లిపిని అర్థం చేసుకునే వీలు కలిగింది. తద్వారా ఈజిప్టాలజీ అనే నూతన శాస్త్రవిభాగం పురుడుపోసుకుంది. నెపోలియన్ కేవలం సంస్కరణకర్త మాత్రమే కాదు.. అజేయమైన యుద్ధ వీరుడు కూడా. 1805లో జరిగిన ఆస్టర్లిట్జ్ యుద్ధం సైనిక చరిత్రలోనే ఒక అద్భుతం. తనకంటే పెద్దదైన శత్రు సైన్యాన్ని వ్యూహత్మకంగా ఓడించడం ద్వారా ఆయన తన మేధస్సును చాటుకున్నారు. అయితే, 1812లో రష్యాపై చేసిన దండయాత్ర ఆయన జీవితంలో అతిపెద్ద తప్పిదంగా మారింది. కఠినమైన చలికాలం, ఆహార కొరత కారణంగా సుమారు ఆరు లక్షల మంది సైనికులతో వెళ్లిన ఆయన సైన్యం చివరకు నామమాత్రంగా మిగిలిపోయింది. ఇది ఆయన పతనానికి ఆరంభమైంది. చివరికి 1815లో వాటర్లూ యుద్ధంలో ఓటమి పాలైన నెపోలియన్, సెయింట్ హెలెనా దీవికి ప్రవాసానికి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. అక్కడ తన చివరి రోజుల్లో కూడా తన జీవిత విశేషాలను రికార్డు చేస్తూ, తన చరిత్రను తానే మలచుకున్నారు. 1821 మే 5న ఆయన కన్నుమూశారు. నెపోలియన్‌ను కొంతమంది నియంతగా విమర్శిస్తే, మరికొంతమంది ఆధునిక ఐరోపా నిర్మాతగా కొనియాడుతారు. ఏది ఏమైనా, ఆయన యుద్ధాలు సృష్టించిన ప్రాణనష్టం ఒక చేదు నిజమైతే, ఆయన సృష్టించిన చట్టాలు మరియు సంస్థలు నేటి మానవ జీవనశైలిని ప్రభావితం చేస్తున్నాయన్నది అక్షర సత్యం. చివరిగా.. నెపోలియన్ ఒక వ్యక్తిగా మరణించి ఉండవచ్చు కానీ, ఆయన ప్రవేశపెట్టిన వ్యవస్థల రూపంలో నేటికీ సజీవంగానే ఉన్నారు. ప్రపంచాన్ని జయించాలనుకున్న ఎందరో చరిత్రలో కలిసిపోయారు, కానీ నెపోలియన్ మాత్రం తను నిర్మించిన 'సంస్థాగత ఫర్నిచర్' ద్వారా ప్రతిరోజూ మనల్ని పలకరిస్తూనే ఉంటారు. యుద్ధ విజయాల కంటే కూడా సంస్థలు, ఆలోచనా విధానాలే శాశ్వత సామ్రాజ్యాలను నిర్మిస్తాయని నెపోలియన్ జీవితం మనకు నిరూపిస్తోంది. అందుకే రెండు శతాబ్దాల తర్వాత కూడా ప్రపంచం నెపోలియన్ గురించి చర్చించుకుంటూనే ఉంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

భారత ప్రజాస్వామ్య ప్రస్థానంలో 1975 జూన్ 25వ తేదీ ఒక మాయని మచ్చగా చరిత్రలో మిగిలిపోతుంది. అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ విధించిన ఎమర్జెన్సీ దేశాన్ని అంధకారంలోకి నెట్టివేసింది. పౌర హక్కుల హరణం, పత్రికా స్వేచ్ఛపై ఆంక్షలు, రాజకీయ ప్రత్యర్థుల అక్రమ అరెస్టులతో దేశం అతలాకుతలమైన ఆ కాలంలో.. తన గళాన్ని వినిపించి ప్రాణాలను ఫణంగా పెట్టిన ధీరవనిత స్నేహలతా రెడ్డి. కళాకారిణిగా, సామాజిక కార్యకర్తగా ఆమె చూపిన ధైర్యం నేటికీ అజేయమైనదిగా నిలుస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జన్మించిన స్నేహలతా రెడ్డి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఆమె కేవలం నటి మాత్రమే కాదు, నాటకకర్తగా, రచయిత్రిగా తెలుగు, కన్నడ రంగస్థలాలపై చెరగని ముద్ర వేశారు. ప్రముఖ కవి, దర్శకుడు పుట్టపర్తి పుట్టభిరామ రెడ్డిని వివాహం చేసుకున్న ఆమె.. సామాజిక న్యాయం పట్ల అమితమైన నిబద్ధత కలిగి ఉండేవారు. డాక్టర్ రామ్ మనోహర్ లోహియా భావజాలంతో ప్రభావితులైన ఈ దంపతులు, సమాజంలోని అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా నిరంతరం గళమెత్తేవారు. కళను కేవలం వినోద సాధనంగా కాకుండా, సామాజిక మార్పునకు ఒక ఆయుధంగా మలుచుకున్న ధీరవనిత స్నేహలతా రెడ్డి. ఎమర్జెన్సీ ప్రకటించిన తక్షణమే దేశవ్యాప్తంగా భయాందోళనలు నెలకొన్నాయి. బెంగళూరు వేదికగా స్నేహలతా రెడ్డి ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న అప్రజాస్వామిక విధానాలను తీవ్రంగా ఖండించారు. రాజకీయ నాయకుల నిర్బంధం, మీడియాపై సెన్సార్‌షిప్ వంటి అంశాలపై ఆమె బహిరంగంగానే నిరసన వ్యక్తం చేశారు. అప్పటి ప్రభుత్వానికి ఆమె ఒక ప్రమాదకరమైన విమర్శకురాలిగా కనిపించారు. ఈ క్రమంలోనే 1976 మే 2వ తేదీన ఆమెను పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. అత్యంత కఠినమైన 'మెయింటెనెన్స్ ఆఫ్ ఇంటర్నల్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్' (మీసాచట్టం) కింద ఆమెపై కేసు నమోదు చేసి జైలుకు పంపారు. ఎటువంటి విచారణ లేకుండానే వ్యక్తులను సుదీర్ఘకాలం నిర్బంధించే ఈ మీసా చట్టం ద్వారా అప్పట్లో వేలాది మందిని జైళ్లలో ఉంచారు. బెంగళూరు సెంట్రల్ జైలులో స్నేహలతా రెడ్డికి ఎదురైన అనుభవాలు అత్యంత అమానవీయం. జైలు అధికారులు ఆమెను ఏకాంత నిర్బంధంలో ఉంచి, ఇతర రాజకీయ ఖైదీలతో మాట్లాడే అవకాశం కూడా లేకుండా చేశారు. పుస్తకాలు, పత్రికలు చదువుకునే కనీస హక్కును కూడా నిరాకరించారు. అయితే.. వీటన్నింటికంటే దారుణమైన విషయం ఆమె ఆరోగ్య పరిస్థితి. ఆమె చిన్నప్పటి నుండి తీవ్రమైన ఆస్తమా వ్యాధితో బాధపడేవారు. జైలులోని అనారోగ్యకరమైన వాతావరణం ఆమె ఊపిరితిత్తులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. సరైన సమయంలో వైద్య సహాయం అందకపోవడం.. మందుల విషయంలో నిర్లక్ష్యం వహించడం వల్ల ఆమె పరిస్థితి రోజురోజుకూ క్షీణించింది. తన జైలు డైరీలో ఆమె రాసుకున్న భావాలు అప్పటి హింసకు అద్దం పట్టాయి. నిర్బంధం అనేది కేవలం శరీరాన్ని మాత్రమే కాదు, ఆత్మను కూడా గాయపరుస్తుంది అని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఆమె ఆరోగ్యం అత్యంత విషమించి, జైలులోనే మరణించే ప్రమాదం ఉందని గ్రహించిన ప్రభుత్వం.. చివరి నిమిషంలో 1977 జనవరి 15న ఆమెను పరోల్‌పై విడుదల చేసింది. కానీ అప్పటికే జరగాల్సిన నష్టం జరిగిపోయింది. జైలు నుండి బయటకు వచ్చిన ఐదు రోజులకే, అంటే 1977 జనవరి 20న స్నేహలతా రెడ్డి కన్నుమూశారు. ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడే పోరాటంలో ఆమె తన ప్రాణాలనే మూల్యంగా చెల్లించుకున్నారు. స్నేహలతా రెడ్డి కథను కేవలం ఒక రాజకీయ బాధితురాలి కథగా మాత్రమే చూడలేము. అది ఒక పౌరురాలికి తన దేశం పట్ల, ప్రజాస్వామ్య విలువల పట్ల ఉన్న నిబద్ధతకు నిదర్శనం. మీసా వంటి కఠిన చట్టాలను పాలకులు తమ స్వార్థం కోసం ఎలా దుర్వినియోగం చేస్తారో చెప్పడానికి ఆమె జీవితం ఒక చారిత్రక పాఠం. కళాకారులు, మేధావుల స్వేచ్ఛను హరించడం అంటే సమాజం మొత్తాన్ని మూగబోయేలా చేయడమేనని ఆమె నిరూపించారు. నేటి తరం యువతకు స్నేహలతా రెడ్డి జీవితం ఒక గొప్ప పాఠం. ప్రజాస్వామ్యం అనేది ఎప్పుడూ లభించే వరం కాదు, ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అది సురక్షితంగా ఉంటుందని ఆమె జీవితం మనకు గుర్తు చేస్తుంది. విమర్శించడం అనేది దేశద్రోహం కాదనీ.. అది ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణాధారమైన ఆక్సిజన్ వంటిదని ఆమె నమ్మారు. జైలు డైరీలో ఆమె రాసినట్లుగా.. ప్రతి మనిషి పుట్టిన ప్రయోజనం మానవజాతిని మెరుగైన స్థితికి తీసుకెళ్లడమే. ఆ ఆశయ సాధనలో ఆమె ప్రాణాలను అర్పించి స్వేచ్ఛా భారతావని కోసం అమరురాలయ్యారు. ఎ స్నేహలతా రెడ్డి అనే ధీరవనిత పేరు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

దక్షిణ భారత చరిత్రలో మైసూరు సామ్రాజ్యానికి ఒక విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా 18వ శతాబ్దంలో ఈ రాజ్యంలో చోటుచేసుకున్న రాజకీయ పరిణామాలు కేవలం ఒక వంశం నుంచి మరొక వ్యక్తికి అధికారం మారడమే కాకుండా.. మొత్తం రాజ్య గమనాన్ని మార్చివేశాయి. కృష్ణరాజ వడియార్-2 పాలనలో ప్రారంభమైన ఈ మార్పులు, ఒక సాధారణ సైనికుడిగా ఉన్న హైదర్ అలీని అత్యంత శక్తిమంతమైన డీ ఫాక్టో' పాలకుడిగా ఎలా మార్చాయనేది చరిత్రలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం. కృష్ణరాజ వడియార్-2 హయాంలో అంటే.. 1728, 1756 మధ్య కాలంలో మైసూరు పైకి చూడటానికి ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్గత వ్యవహారాల్లో తీవ్రమైన మార్పులు సంభవిస్తూ ఉండేవి. ఆ సమయంలో వడియార్ రాజులు పరిపాలన పరంగా బలహీనపడటం.. సైన్యంపై వారి పట్టు సడలడం గమనించవచ్చు. రాజవంశం పేరుకు మాత్రమే అధికారంలో ఉన్నప్పటికీ.. వాస్తవ అధికారం మాత్రం సైనిక బలగం వైపు మళ్లుతూ ఉండేది. అదే సమయంలో సైన్యంలో ముస్లిం అధికారుల ప్రాధాన్యత పెరగడం.. ముఖ్యంగా హైదర్ అలీ కుటుంబం కీలక పాత్ర పోషించడం ప్రారంభమైంది. ఒక సామాన్య సైనికుడిగా వృత్తిని ప్రారంభించిన హైదర్ అలీ, తనకున్న అసాధారణమైన యుద్ధ తంత్రాలు, ఆర్థిక నిర్వహణ సామర్థ్యం, రాజకీయ చతురతతో అనతి కాలంలోనే అగ్రస్థానానికి చేరుకున్నారు. రాజకోటలో నెలకొన్న విభేదాలు, పాలకుల అసమర్థతను గమనించిన ఆయన.. ఆ ఖాళీని భర్తీ చేస్తూ రాజ్య సర్వాధికారిగా ఎదిగారు. అయితే.. ఈ అధికార మార్పిడిని కేవలం మతపరమైన కోణంలో చూడటం సరైంది కాదని చరిత్రకారులు చెబుతారు. ఇది పూర్తిగా రాజకీయ, సైనిక వ్యూహాల సమ్మిళితంగా జరిగిన పరిణామం అంటారు. జనబాహుళ్యంలో బహుళ ప్రచారంలో ఉన్న ఒక కథనం ప్రకారం.. కృష్ణరాజ వడియార్ మత సామరస్యం గురించి మాట్లాడుతూ.. అందరూ ఒకే దేవుని బిడ్డలు అన్నప్పుడు, హైదర్ అలీ.. అయితే ఈ రాజ్యం ఇకపై అల్లాహ్ పేరుతో తన అధీనంలో ఉంటుందని బదులిచ్చినట్లు చెబుతారు. అయితే.. ఈ సంభాషణకు చరిత్రలో ఎలాంటి ఆధారాలూ లేవు. అయితే.. ఆ సమయంలో జరిగిన అధికార బదిలీని ప్రతిబింబించడానికి ప్రజా కథనాల్లో దీనిని వాడుతుంటారు. కృష్ణరాజ వడియార్ నిజంగానే మత సామరస్యాన్ని ఆకాంక్షించిన రాజు అయినప్పటికీ.. రాజ్య ఆర్థిక సమస్యలు, సైనిక ఒత్తిళ్ల ముందు ఆయన తన అధికారాన్ని కాపాడుకోలేకపోయారు. హైదర్ అలీ సాధించిన ఈ విజయం తదనంతర కాలంలో ఆయన కుమారుడు టిప్పు సుల్తాన్ పాలకుడు కావడానికి మార్గం సుగమం చేసింది. వీరిద్దరి నాయకత్వంలో మైసూరు రాజ్యం ఆధునీకరణ వైపు అడుగులు వేయడమే కాకుండా.. బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి గట్టి సవాలుగా నిలిచింది. యుద్ధ తంత్రాలలో రాకెట్ సాంకేతికతను వాడటం వంటి విప్లవాత్మక మార్పులు వీరి హయాంలోనే జరిగాయి. దక్షిణాది రాజకీయాల్లో మైసూరు ఒక బలమైన శక్తిగా ఎదగడానికి ఆనాడు కృష్ణరాజ వడియార్ కాలంలో మొదలైన ఈ రాజకీయ సంధి కాలమే పునాదిగా నిలిచింది. నేటి తరానికి ఈ చరిత్ర ఇచ్చే సందేశం ఏమిటంటే.. చరిత్రను కేవలం భావోద్వేగాలతో కాకుండా వాస్తవాలతో విశ్లేషించాలి. రాజ వంశాలు బలహీనపడినప్పుడు, పరిపాలనలో లోపాలు తలెత్తినప్పుడు శక్తివంతమైన వ్యక్తులు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవడం సహజం. ఒక వ్యక్తి ఎదుగుదల వెనుక ఆ కాలం నాటి సామాజిక, రాజకీయ పరిస్థితులు ఎలా ప్రభావితం చేశాయో అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. మైసూరు చరిత్రలో కృష్ణరాజ వడియార్-2 కాలం ఒక సంధి యుగం. రాజ్యాధికారం ఒక చేతి నుంచి మరో చేతికి మారడం వెనుక అనేక క్లిష్టమైన కారణాలు ఉన్నాయి. దీనిని మతం వర్సెస్ మతం అని చూడటం కంటే.. అధికార దాహం, సైనిక వ్యూహం, సమకాలీన రాజకీయ మార్పుల సమ్మేళనంగా చూడటమే కరెక్ట్. చరిత్రను సరిగ్గా అర్థం చేసుకున్నప్పుడే భవిష్యత్తులో అలాంటి తప్పులు జరగకుండా సమాజాన్ని రక్షించుకోవడానికి ఈ అవగాహన ఎంతో దోహదం చేస్తుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

భారతదేశంలోని సామాజిక నిర్మాణాన్ని సమూలంగా మార్చే లక్ష్యంతో అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఒక భారీ నెట్‌వర్క్ పనిచేస్తోంది. 'జోషువా ప్రాజెక్ట్' పేరుతో ఈ సంస్థ, దేశంలోని ప్రతి మారుమూల గ్రామాన్ని, ప్రతి కులాన్ని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేస్తూ తన మతమార్పిడి కార్యకలాపాలను విస్తరిస్తోంది. 1995లో అమెరికా వేదికగా ప్రారంభమైన ఈ అంతర్జాతీయ మిషన్.. ప్రస్తుతం భారత్‌ను తన ప్రధాన లక్ష్యంగా మార్చుకుంది. ముఖ్యంగా సువార్త చేరని వర్గాలు (అన్ రీచ్ డ్ పీపుల్స్ గ్రూప్స్) పేరుతో దేశంలోని 95 శాతానికి పైగా జనాభాను తమ పరిధిలోకి తెచ్చుకునేందుకు ఈ సంస్థ పక్కా ప్రణాళికలతో తన కార్యకలాపాలు సాగిస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ కేవలం మత ప్రచారానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా.. అత్యంత ఆధునిక సాంకేతికత, డేటా అనలిటిక్స్‌ను ఉపయోగిస్తోంది. దేశంలో పోస్టల్ పిన్‌కోడ్ వ్యవస్థను ఆధారంగా ఏ ప్రాంతంలో ఏ కులానికి చెందిన వారు ఎంత మంది ఉన్నారు.. వారి ఆర్థిక స్థితిగతులు ఏమిటి, వారు మాట్లాడే భాష ఏమిటి అనే అంశాలపై పూర్తిస్థాయి మ్యాపింగ్ నిర్వహించింది. ఈ గణాంకాల ప్రకారం, దేశంలో సుమారు 2,272 కుల సమూహాలను గుర్తించిన ఈ సంస్థ, వాటిలో 2,041 వర్గాలను ఇంకా అన్ రీచ్ డ్ గా గుర్తించింది. వాటిని రీచ్ కావలసిన అవసరాన్ని గుర్తించింది. ఇప్పటికే సుమారు 6 కోట్ల మందికి పైగా వ్యక్తులను ఈ నెట్‌వర్క్ చేరుకోవడం గమనార్హం. జోషువా ప్రాజెక్ట్ అనుసరిస్తున్న మతమార్పిడి పద్ధతులు పలు వివాదాలకు దారితీస్తున్నాయి. దైనిక్ భాస్కర్ నివేదిక ప్రకారం, జోషువా ప్రాజెక్ట్ క్షేత్రస్థాయిలో పనిచేసే ఏజెంట్లకు బిలీవర్స్ చర్చిలో ప్రత్యేక శిక్షణ ఇచ్చి, వారిని గ్రామాల్లోకి పంపి సమాచారాన్ని సేకరిస్తున్నది. ముఖ్యంగా ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఝార్ఖండ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఉచిత వైద్య శిబిరాల పేరుతో పేదలను ఆకర్షించడం, చర్చికి వస్తేనే చికిత్స అందిస్తామనే షరతులు విధించడం వంటి అంశాలు దర్యాప్తులో వెలుగులోకి వచ్చాయి. దీనితో పాటు ఆర్థిక సహాయం, విద్యా అవకాశాలు, ప్రభుత్వ పథకాల పేరుతో ఆవాసాలు కల్పిస్తామనే వాగ్దానాలతో పేద వర్గాలను తమవైపునకు తిప్పుకుంటున్నారనే ఆరోపణలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఒక పరిశోధన మేరకు మతం మార్పించడానికి రూ. 2,000, క్రైస్తవ వివాహానికి రూ. 1,500 చొప్పున చెల్లించింది. అలాగే బీహార్లో 118 చైల్డ్ కేర్ సెంటర్లు, పాఠశాలలు మిషనరీ నిధులతో నడుస్తున్నాయి. ఒడిశాలోని కంధమాల్, రాయగడ వంటి గిరిజన ప్రాంతాల్లో పాఠశాలలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. జీసస్ భజన్ వంటి సాంస్కృతిక సాధనాలు స్థానిక సంస్కృతికి అనుగుణంగా క్రైస్తవ మతాన్ని ఆకర్షణీయంగా చూపిస్తున్నాయి. ఈ కార్యకలాపాలు ప్రధానంగా గిరిజన, దళిత వర్గాలు అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో కేంద్రీకృతమయ్యాయి. ఈశాన్య రాష్ట్రాలైన నాగాలాండ్, మిజోరంలలో ఇప్పటికే జనాభా నిష్పత్తిలో భారీ మార్పులు సంభవించాయి. నాగాలాండ్లో 90శాతానికి పైగా జనాభా క్రైస్తవులుగా ఉన్నారు. మిజోరం, మేఘాలయ, మణిపూర్లలో కూడా గణనీయమైన మార్పులు సంభవించాయి. పరిశోధకులు ఈ ప్రాంతాల్లో మతమార్పిడి మరియు సాంస్కృతిక-రాజకీయ వేర్పాటువాద ధోరణులకు మధ్య సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేస్తున్నారు. తాజాగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో కూడా ఈ మిషన్ తన ప్రభావాన్ని చూపిస్తోంది. హ్యూస్టన్ కేంద్రంగా పనిచేసే కొన్ని సంస్థలు ఇప్పటికే లక్షలాది మందిని తమ మతంలోకి చేర్చుకున్నట్లు సమాచారం. అయితే.. ఇంత భారీ స్థాయిలో కార్యకలాపాలు సాగుతున్నప్పటికీ, కీలక రాష్ట్రాల హోం మంత్రిత్వ శాఖలు తమకు ఈ ప్రాజెక్ట్ గురించి సమాచారం లేదని చెప్పడం పరిపాలనాపరమైన లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది. మరోవైపు.. ఈ వ్యవహారంపై భిన్నమైన వాదనలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. క్రైస్తవ మిషనరీ మద్దతుదారులు ఇది కేవలం కుల వివక్ష నుండి విముక్తి పొందే మార్గమని వాదిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు సైతం మతమార్పిడి నిరోధక చట్టాలు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు విఘాతమని అంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే సుప్రీం కోర్టు వివిధ రాష్ట్రాల్లో నమోదైన కేసులను, మతమార్పిడి చట్టాల రాజ్యాంగబద్ధతను పరిశీలిస్తోంది. జోషువా ప్రాజెక్ట్ యాజమాన్యం తాము కేవలం సమాచారాన్ని అందించే పరిశోధన సంస్థ మాత్రమేననీ.. ప్రత్యక్షంగా మతమార్పిడులకు పాల్పడడం లేదని సమర్థించుకుంటోంది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం, పలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ మతమార్పిడి వ్యూహాలను అడ్డుకునేందుకు చట్టాలను కఠినతరం చేశాయి. ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాల్లో మతమార్పిడి నేరాలకు భారీ శిక్షలతో పాటు ఆస్తుల జప్తు వంటి కఠిన నిబంధనలను ప్రవేశపెట్టారు. విదేశీ నిధుల నియంత్రణ చట్టం (ఎఫ్సీఆర్ఏ) ఉల్లంఘనలపై కూడా నిఘా పెరిగింది. ఏది ఏమైనా, కేవలం చట్టాల ద్వారానే కాకుండా.. హిందూ సమాజంలో అంతర్గత సంస్కరణలు తీసుకురావడం, వెనుకబడిన వర్గాలకు మెరుగైన విద్య, వైద్య సదుపాయాలు కల్పించడం ద్వారానే ఇటువంటి మతమార్పిడి ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవచ్చని సామాజిక విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఈ అంతర్జాతీయ ప్రాజెక్ట్ దేశ భద్రత, సామాజిక సామరస్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనేది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

సాధారణంగా అంటరానితనం, సామాజిక వివక్ష లేదా కుల వ్యవస్థ అనగానే మనందరికీ ముందుగా భారతదేశం, ఇక్కడి సామాజిక రుగ్మతలే గుర్తుకు వస్తాయి. కానీ ప్రపంచ చరిత్రను నిశితంగా పరిశీలిస్తే, ఆధునికతకు పుట్టినిల్లుగా భావించే యూరప్ ఖండంలో కూడా శతాబ్దాల పాటు అత్యంత క్రూరమైన వివక్ష కొనసాగిందని తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసించే కాగోట్స్ (Cagots) అనే సామాజిక వర్గం ఎదుర్కొన్న వేధింపులు మానవ చరిత్రలోనే ఒక మాయని మచ్చగా మిగిలిపోతాయి. మతం, భాష, రూపం అన్నీ ఒకేలా సమానంగా ఉన్నప్పటికీ.. అంటే కేవలం పుట్టుక ఆధారంగా ఒక వర్గం సమాజం నుంచి ఏ విధంగా వెలివేతకు గురైందో.. కాగోట్స్ చరిత్ర కళ్లకుకడుతుంది. మధ్యయుగం నుండి ఆధునిక కాలం వరకు పశ్చిమ ఫ్రాన్స్, ఉత్తర స్పెయిన్‌లోని బియార్న్, గాస్కనీ వంటి ప్రాంతాల్లో ఈ కాగోట్స్ నివసించేవారు. వీరి నేపథ్యంపై చరిత్రకారుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. కొందరు వీరిని కుష్ఠురోగుల వారసులుగా పరిగణించి అంటరానివారిగా ముద్ర వేయగా, మరికొందరు ఓడిపోయిన విజిగోతులు లేదా ఇతర తెగల సంతతిగా భావించారు. కారణం ఏదైనా.. ఏ పాపం చేయని ఒక వర్గాన్ని శతాబ్దాల పాటు అంటరానివారిగా చూసే స్థితి అక్కడ వ్యవస్థీకృతంగా సాగింది. చర్మం రంగులో గానీ, మాట్లాడే భాషలో గానీ, ఆచరించే మత విశ్వాసంలో కానీ.. స్థానికులతో వీరికి ఎలాంటి తేడాలు లేకపోయినా.. కానీ సామాజిక ముద్ర మాత్రం వారిని వెంటాడింది. ఈ వివక్ష దేవాలయాల వంటి పవిత్ర ప్రదేశాల్లో కూడా అత్యంత దారుణంగా ఉండేది. క్రైస్తవ మతంలో అందరూ సమానమే అనే సూత్రం ఉన్నప్పటికీ.. చర్చిలలో కాగోట్స్ ప్రవేశానికి అవకాశం ఉండేది కాదు. ఒక వేళ అవకాశం న్నా వారి ప్రవేశానికి ప్రత్యేకంగా చిన్న ద్వారాలు ఉండేవి. వారు సాధారణ భక్తులు వెళ్లే మార్గంలో రాకూడదనే నియమం ఉండేది. చర్చి లోపల కూడా వీరు కూర్చోవడానికి వెనుక భాగంలో విడిగా, వేరుగా బెంచీలు కేటాయించేవారు. పవిత్ర జలాన్ని అందించే సమయంలో కూడా పూజారికి వారు తగలకుండా ఉండేందుకు పొడవాటి చెక్క చెంచాలను ఉపయోగించేవారంటే పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉండేదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. చివరికి మరణించిన తర్వాత కూడా వారిని సాధారణ స్మశానాల్లో కాకుండా వేరే చోట పాతిపెట్టేవారు. కాగోట్స్ జీవనశైలిపై అనేక ఆంక్షలు అమలులో ఉండేవి. వారు సమాజంలోని ఇతర వర్గాల వారితో వివాహ సంబంధాలు పెట్టుకోవడంపై కఠినమైన నిషేధం ఉండేది. ఒకవేళ ఎవరైనా ఈ నిబంధనను అతిక్రమిస్తే వారికి మరణదండన వంటి కఠిన శిక్షలు కూడా విధించేవారు. వారు నివసించే ప్రాంతాలు కూడా ప్రధాన గ్రామానికి దూరంగా.. నదికి అవతలో, చిత్తడి నేలలకు దగ్గరో ఉండేవి. ఈ కాలనీలను కాగోటెరీ అని పిలిచేవారు. ఆర్థికంగా కూడా వారిని ఎదగనివ్వకుండా కేవలం చెక్క పనులు, శవపేటికల తయారీ, మేసన్రీ వంటి వృత్తులకే పరిమితం చేశారు. వ్యవసాయం చేస్తే భూమి అపవిత్రం అవుతుందనే మూఢనమ్మకంతో వారిని భూమికి దూరం పెట్టారు. సామాజిక ఆంక్షలే కాకుండా, అక్కడి స్థానిక చట్టాలు కూడా ఈ వివక్షకు వెన్నుదన్నుగా నిలిచాయి. మార్కెట్లలో వస్తువులను తాకకూడదని, కేవలం కర్రలతో చూపిస్తూ వస్తువులను కొనాలని నిబంధనలు ఉండేవి. ప్రజా బావులు లేదా ఫౌంటైన్ల నుంచి నీరు తాగడం వారికి నిషిద్ధం. ఒకవేళ పొరపాటున ఆ నీటిని తాకితే వారి చేతులను నరికివేసేంతటి క్రూరమైన శిక్షలు అమలులో ఉండేవని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. ఆసుపత్రులు మరియు ఇతర ప్రభుత్వ భవనాల్లోకి వారి ప్రవేశం పూర్తిగా నిషేధం. ఈ విధంగా యూరప్ తన సొంత పౌరులపైనే అంటరానితనాన్ని చట్టబద్ధం చేసి తరతరాల పాటు వివక్ష కొనసాగించింది. నేటి ప్రపంచంలో ఈ కాగోట్స్ కథను అధ్యయనం చేయడం చాలా అవసరం. ఎందుకంటే వివక్ష అనేది కేవలం చర్మం రంగుకో, ఒక దేశానికో, మతానికో సంబంధించింది కాదు, అది ఒక మానసిక రుగ్మత. జపాన్‌లో బురకుమిన్, భారతదేశంలో దళితులు, యూరప్‌లోని జ్యూస్, కాగోట్స్.. వీరందరిపై జరిగిన అన్యాయాలు ఒకే రకమైన మనస్తత్వానికి నిదర్శనం. పశ్చిమ దేశాలు ఎప్పుడూ ప్రగతిశీలమైనవని, వివక్ష అక్కడ లేదని భావించే వారికి ఈ చరిత్ర ఒక కనువిప్పు లాంటిది. అదే సమయంలో ఏ సమాజం కూడా తన చరిత్రలో జరిగిన తప్పులను విస్మరించడానికి వీల్లేదని కూడా ఇది గుర్తు చేస్తోంది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సామాజిక అంతరాలు తలెత్తకుండా ఉండాలంటే కేవలం చట్టాలు మారితే సరిపోదు.. ప్రజల మనస్తత్వంలో మార్పు రావాలి. చట్టబద్ధంగా కాగోట్స్‌పై వివక్ష నేడు తొలగిపోయి ఉండవచ్చు, కానీ వారు అనుభవించిన వేదన చరిత్ర పుటల్లో నిలిచిపోయింది. నేటికీ మన చుట్టూ ఉన్న సమాజంలో మనం ఎవరిని ఇతరులుగా చూస్తున్నామో, ఎవరికి అదృశ్య గోడలను సృష్టిస్తున్నామో ప్రతి ఒక్కరూ ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. అప్పుడే శతాబ్దాల పాటు అణచివేతకు గురైన ఇలాంటి వర్గాల పట్ల మనం నిజమైన గౌరవాన్ని ప్రదర్శించిన వారమౌతాం. కాగోట్స్ చరిత్ర మనకు నేర్పే అతిపెద్ద పాఠం ఏమిటంటే.. వివక్షకు సరిహద్దులు లేవు, అది మన ఆలోచనల్లోనే ఉంటుంది. - సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి