గ్లోబల్ ఇంధన రాజకీయాల్లో కొత్త శకం?!..
అంతర్జాతీయ చమురు రాజకీయాల్లో దశాబ్దాలుగా తిరుగులేని శక్తిగా వెలుగొందుతున్న ఒపెక్ కూటమికి కోలుకోలేని దెబ్బ తగిలింది. శుక్రవారం (మే1) నుంచి నుంచి ఒపెక్ కూటమి నుండి అధికారికంగా వైదొలగుతున్నట్లు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) ప్రకటించడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఇది కేవలం ఒక దేశం సభ్యత్వాన్ని వదులుకోవడం మాత్రమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లో శక్తి సామర్థ్యాల మార్పుకు, అలాగే అమెరికన్ డాలర్ ఆధిపత్యం తగ్గుముఖం పట్టే అంటే డీ-డాలరైజేషన్ ప్రక్రియకు సంకేతంగా దీనిని నిపుణులు అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ నిర్ణయం గల్ఫ్ ప్రాంతంలో కొత్త ఆర్థిక ధృవాల ఏర్పాటుకు దారితీసే అవకాశం ఉందంటున్నారు. యూఏఈ ఈ సాహసోపేతమైన నిర్ణయం తీసుకోవడం వెనుక బలమైన ఆర్థిక కారణాలు కనిపిస్తున్నాయి. గత కొన్నేళ్లుగా యూఏఈ తన చమురు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని రోజుకు సుమారు 5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పెంచుకోవడానికి భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. అయితే.. ఒపెక్ నిర్దేశించిన ఉత్పత్తి కోటాల వల్ల తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకోలేకపోయింది. రోజుకు కేవలం 3.2 నుండి 3.5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు మాత్రమే పరిమితం కావాల్సి రావడం వల్ల ఆ దేశం ఆర్థికంగా నష్టపోతోంది. తన సొంత జాతీయ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా.. మార్కెట్ స్వేచ్ఛను కోరుకుంటూ యూఏఈ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. మరోవైపు, హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు కూడా యూఏఈని ప్రత్యామ్నాయాల వైపు నడిపించాయి. ఇరాన్ తీరం వెంబడి ఉండే ఈ కీలక మార్గంలో డ్రోన్ దాడులు, మిసైల్ ప్రయోగాలు చమురు సరఫరాకు నిరంతరం అడ్డంకులు సృష్టిస్తున్నాయి. ఒక దశలో యూఏఈ ఎగుమతులు భారీగా పడిపోవడం ఆ దేశాన్ని ఆందోళనకు గురిచేసింది. ప్రాంతీయ భద్రత, సరఫరా మార్గాల నిర్వహణలో ఒపెక్ లేదా గల్ఫ్ కూటములు ఆశించిన స్థాయిలో భరోసా ఇవ్వలేకపోవడంతో, యూఏఈ తనదైన శైలిలో స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాలని నిర్ణయించుకుంది. 1960లో ఇరాన్, ఇరాక్, కువైట్, సౌదీ అరేబియా, వెనిజులా కలిసి ఒపెక్ ను స్థాపించాయి. ఒపెక్ లక్ష్యం సభ్య దేశాల చమురు విధానాలను సమన్వయం చేయడం, ఉత్పత్తిని నియంత్రించి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలను స్థిరీకరించడం. 1967లో అబుదాబీ ఒపెక్ లో చేరింది. 971లో యూఏఈ ఏర్పడిన తర్వాత కూడా సభ్యత్వం కొనసాగింది. యూఏఈ,.. ప్రస్తుతం ఒపెక్ లో సౌదీ, ఇరాక్ తర్వాత మూడో అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారు, ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తిలో సుమారు నాలుగు శాతం వాటా కలిగిన దేశం. అటువంటి యూఏఈ ఇప్పుడు ఒపెక్ నుంచి బయటకు రావడం అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. అంతర్జాతీయంగా ఇప్పుడు అందరి దృష్టి పెట్రోడాలర్ వ్యవస్థపైనే ఉంది. సాధారణంగా చమురు వ్యాపారం డాలర్లలోనే జరుగుతుంది, ఇది అమెరికా కరెన్సీకి ప్రపంచవ్యాప్తంగా తిరుగులేని డిమాండ్ను కల్పిస్తోంది. అయితే.. రష్యా, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత మారిన పరిస్థితుల్లో చమురు వ్యాపారాన్ని స్థానిక కరెన్సీల్లో రూపాయి, యువాన్, రూబుల్ జరపాలనే ప్రతిపాదనలు బలపడ్డాయి. యూఏఈ ఇప్పుడు ఒపెక్ కట్టుబాట్ల నుండి బయటకు రావడంతో, ఇతర దేశాలతో నేరుగా తమకు నచ్చిన కరెన్సీలో ఒప్పందాలు చేసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. ఇది దీర్ఘకాలంలో డాలర్ ఆధిపత్యానికి పెద్ద సవాలుగా మారవచ్చు. భారతదేశానికి యూఏఈ అత్యంత కీలకమైన భాగస్వామి. మన దేశానికి అవసరమైన చమురులో గణనీయమైన భాగం అక్కడి నుండే వస్తుంది. యూఏఈ స్వతంత్రంగా వ్యవహరించడం వల్ల భారత్ వంటి దేశాలకు కొన్ని ప్రయోజనాలు చేకూరే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా రూపాయి, దిర్హామ్ ఆధారిత వాణిజ్యం పెరగడానికి ఇది దోహదపడుతుంది. దీనివల్ల విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా.. ఒపెక్ నియంత్రణ లేకపోతే యూఏఈ నుండి పోటీ ధరలకు చమురు పొందే అవకాశం కూడా భారత్కు లభించవచ్చు. యూఏఈ నిష్క్రమణ వార్త వెలువడిన వెంటనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరల్లో భారీ మార్పులు రాకపోయినప్పటికీ, దీర్ఘకాలంలో మాత్రం ఒడిదుడుకులు తప్పవని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు 110 డాలర్ల వద్ద స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ.. యూఏఈ తన ఉత్పత్తిని గరిష్ట స్థాయికి పెంచితే మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగి ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే, సరఫరా మార్గాల్లోని భద్రతా సమస్యలు పరిష్కారం కానంత వరకు ఈ ధరల తగ్గింపు వినియోగదారులకు పూర్తిస్థాయిలో చేరకపోవచ్చు. సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని ఒపెక్ విధానాలకు యూఏఈ దూరం జరగడం గల్ఫ్ దేశాల మధ్య అంతర్గత విభేదాలను సూచిస్తోంది. ఇన్నాళ్లూ ఐక్యంగా నిర్ణయాలు తీసుకున్న గల్ఫ్ దేశాలు, ఇప్పుడు ఎవరి ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం వారు విడివిడిగా అడుగులు వేయడం ప్రారంభించారు. ఇది కేవలం ఇంధన రంగానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, భవిష్యత్తులో రాజకీయ, రక్షణ రంగాల్లో కూడా కొత్త కూటముల ఏర్పాటుకు దారితీసే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. మొత్తానికి, యూఏఈ నిర్ణయం ప్రపంచ ఇంధన చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. చమురు ఉత్పత్తిదారుల గుత్తాధిపత్యాన్ని సవాలు చేస్తూ, ఒక దేశం తన సొంత అభివృద్ధి లక్ష్యాల కోసం అంతర్జాతీయ కూటమి నుండి బయటకు రావడం గమనార్హం. రాబోయే రోజుల్లో మిగిలిన ఒపెక్ దేశాలు ఎలా స్పందిస్తాయి? అమెరికా తన డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని ఎలా కాపాడుకుంటుంది? భారత్ ఈ మార్పులను తనకు అనుకూలంగా ఎలా మలుచుకుంటుంది? అనే అంశాలు అత్యంత ఆసక్తికరంగా మారాయి. 21వ శతాబ్దపు ఇంధన ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇదొక కొత్త అధ్యాయం అనడంలో సందేహం లేదు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే https://www.teluguone.com ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.
Publish Date: May 1, 2026 6:47PM
.webp)
.webp)
