అధ్యాయం 1.. ఒత్తిడిలో ఉన్న వ్య‌వ‌స్థ నకిలీ ఉద్యోగ ఆఫర్లు, ఫోర్జరీ పత్రాలు, నకిలీ అకడమిక్ డిగ్రీలకు సంబంధించిన మోసాలకు సంబంధించిన ఆధారాలు పెరుగుతున్న ప‌రిస్థితి. దీంతో, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని హెచ్ 1బి వీసా కార్యక్రమం గతంలో ఎన్నడూ లేనంత తీవ్ర పరిశీలనను ఎదుర్కొంటోంది. దీని ఫలితంగా తీసుకుంటున్న చర్యలు ఇప్పుడు సాధారణ ఇమ్మిగ్రేషన్ జరిమానాలకు మించి, క్రిమినల్ విచారణ, దీర్ఘకాలిక నిషేధాలు, తీవ్రమైన కేసులలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేయడం వరకు విస్తరించాయి. ఇటీవలి పరిణామాలు, హెచ్ 1బి కార్యక్రమాన్ని మూడేళ్లపాటు తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడాన్ని పరిశీలించాలని యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాంగ్రెస్‌లో నిరంతర రాజకీయ ఒత్తిడికి దారితీశాయి. ఈ వ్యవస్థను కొందరు మధ్యవర్తులు, దరఖాస్తుదారులు క్రమపద్ధతిలో దుర్వినియోగం చేశారనే అభిప్రాయాన్ని ఇది బలపరుస్తోంది. కఠినతరమవుతున్న ఈ వాతావరణం ఇమ్మిగ్రేషన్ మధ్యవర్తులు యజమానులపై మాత్రమే కాకుండా, చట్టబద్ధమైన ఉన్నత విద్య, ఉద్యోగ‌, ఉపాధి మార్గాలపై ఆధారపడే భారతదేశానికి చెందిన నిజమైన విద్యార్థులు, నైపుణ్యం గల కార్మికులపై కూడా ప్రభావం చూపుతోంది. ఇందులో దాగిన మూడు ప‌ర‌స్ప‌ర విరుద్ధ‌మైన విష‌యాలు ఏంటంటే.. మోసపూరిత యజమాని ఒప్పందాల ద్వారా హెచ్ 1బి ఉద్యోగాలను సృష్టించడం. భారతదేశంలో నకిలీ డిగ్రీలు విపరీతంగా పెరిగి వలస మార్గాలకు దారితీయడం. హెచ్ 1బి సంబంధిత మోసం కారణంగా.. భారత సంతతికి చెందిన ఒక చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ పౌరసత్వాన్ని కోల్పోయే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్న ఒక చారిత్రాత్మక కేసు. ఈ అంశాలన్నీ కలిసి, వ్యవస్థాగత దుర్వినియోగాలు అమెరికా వలస విధాన‌ సమగ్రతను, చట్టబద్ధంగా జీవించే భారతీయ వలసదారుల ప్రతిష్టను, భవిష్యత్తును ఎలా ప్రమాదంలో పడేస్తాయో వివరిస్తాయి. అధ్యాయం 2.. హెచ్ 1బి కార్మికులు ఎదుర్కునే ప్ర‌మాదం కఠినతరం అవుతున్న నిబంధనల అమలు, కాబోయే హెచ్ 1బి దరఖాస్తుదారులు, వారి కుటుంబాలపై, యజమానులు, మధ్యవర్తులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాల్సిన బాధ్యతల‌ను మోపుతుంది. ఉద్యోగ ప్రతిపాదన వచ్చి, అది హెచ్ 1బి వీసాకు, అమెరికాకు తరలింపునకు దారి తీసిన తర్వాత.. తమ స్థానం సురక్షితం అని కాబోయే వలసదారులు తరచుగా భావిస్తారు. అయితే.. మోసపూరిత స్పాన్సర్‌లతో సంబంధం పెట్టుకోవడం వల్ల.. కార్మికులు వలస సంబంధిత పరిణామాలు- ప్రతిష్టకు నష్టం వంటి శిక్షలకు గురికావచ్చని కొత్తగా వెలుగులోకి వస్తున్న కేసులు రుజువు చేస్తున్నాయి. దీంతో దరఖాస్తు చేయాలనుకునేవారు తాము పనిచేయబోయే సంస్థల గురించి స్వతంత్రంగా పరిశోధన చేయడం చాలా అవసరం. కంపెనీ సమీక్షా వెబ్‌సైట్లు, ప్రొఫెషనల్ నెట్‌వర్కింగ్ పోర్టల్స్ వంటి ఉద్యోగుల సమీక్షలు, ఉద్యోగ చరిత్రలను సేకరించే బహిరంగ వేదికలు, ఒక సంస్థ విశ్వసనీయత, ఉద్యోగ పద్ధతుల గురించి ఉపయోగకరమైన సంకేతాలు అందిస్తాయి. ఆఫర్‌లోని ఏ అంశంపైనైనా ప్రాథమిక అనుమానం కలిగించినప్పుడు, దరఖాస్తుదారులు జాగ్రత్త వహించాలని, అలాంటి అవకాశాలను తిరస్కరించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఎందుకంటే, జరిమానాలు విధించేటప్పుడు అమలు చేసే ఏజెన్సీలు, బాధ్యతగల యజమానులకు, తెలియని ఉద్యోగులకు మధ్య స్పష్టమైన తేడాను ఎప్పుడూ గుర్తించవు. అధ్యాయం 3.. కేస్ స్టడీ I- వీసా మార్గాలుగా కల్పిత విశ్వవిద్యాలయ ఉద్యోగాలు ఒక ఉదాహరణ కేసులో.. సయీద్ రజావీ, షరారత్ మదానీ. వీరు హెచ్ 1బి ప్రోగ్రామ్‌కు సంబంధించిన వీసా మోసానికి పాల్పడినట్లు అంగీకరించారు. విదేశీ కార్మికులకు హెచ్ 1బి వీసాలను ఇప్పించడం కోసం, వారు కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, డేవిస్‌లో ఉన్నట్లుగా నకిలీ ఉద్యోగ స్థానాలను సృష్టించారు. వాస్తవానికి, ఆ స్థానాలు ఉనికిలో లేవు, కానీ పిటిషన్లలో విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్పాన్సరింగ్ యజమానిగా.. పేర్కొన్నారు. వీసాలు ఆమోదించిన తర్వాత.. ఈ కార్మికులను ఇతర సంస్థలకు సమర్థవంతంగా అమ్మేశారు, లేకుంటే మళ్లించారు. దీని ద్వారా, విశ్వవిద్యాలయ స్థానాలుగా ఉన్న‌వి ఒక‌ విస్తృత ప్లేస్‌మెంట్ పథకంలో కేవలం గేట్ వేగా మాత్రమే పనిచేస్తాయని నిర్ధారించారు. ఈ నిర్మాణం సుదీర్ఘ కాలంగా కొనసాగుతున్న పద్ధతులకు అనుగుణంగా ఉంది, ఇందులో మధ్యవర్తులు చట్టబద్ధమైన యజమానులుగా లేదా విశ్వవిద్యాలయ అనుబంధ సంస్థలుగా నటిస్తూ, తరచుగా వలసదారులకు భారీ నష్టాన్ని కలిగిస్తూ కార్మికులను యు.ఎస్. లేబ‌ర్ మార్కెట్‌లోకి పంపిస్తారు. న్యాయ శాఖ నిర్ధారణలు, పరిణామాలు ఎలాంటివో చూస్తే.. ఇద్దరు వ్యక్తులు తమ నేరాన్ని అంగీకరించారని, వారిలో ఒకరు కార్మికులు, ఒక విశ్వవిద్యాలయ ప్రాజెక్టులో ఉన్నారని తప్పుగా పేర్కొనడానికి, కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, డేవిస్‌కు సంబంధించిన అధికారిక హోదాను దుర్వినియోగం చేశారని యునైటెడ్ స్టేట్స్ న్యాయ శాఖ ధృవీకరించింది. తద్వారా, తప్పుడు సాకులతో వీసాలు పొందారు. ఆ తర్వాత కార్మికులను వేరే చోటికి మళ్లించారు. ఇది, హెచ్ 1బి లబ్ధిదారులు తమ పిటిషన్లలో పేర్కొన్న నిర్దిష్ట ప్రత్యేక వృత్తులు, ప్రదేశాలలో పనిచేయాలనే ప్రధాన నిబంధనను దెబ్బతీసింది. ఈ కేసులో శిక్ష ఖరారు జూలై చివరిలో జరగాల్సి ఉంది, ఇలాంటి పథకాలపై భవిష్యత్తులో జరిగే విచారణలకు ఈ కేసు ఒక నమూనాగా నిలుస్తుందని భావిస్తున్నారు పరిశీలకులు. నైపుణ్యం గల వలసదారులపై ఈ ప్రభావం ఎంతుంటుందంటే.. ఈ కేసు ఒక ఆందోళనకరమైన వైరుధ్యాన్ని ఎత్తి చూపుతుంది. ప్రభావితమైన కార్మికులలో చాలామంది ఉన్నత డిగ్రీలు, సాంకేతిక అర్హతలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఏదో ఒక చోట స్థిరపడాలనే తీవ్రమైన ఒత్తిడి కారణంగా కొందరు ప్రాథమిక తగిన శ్రద్ధను విస్మరిస్తున్నారు. వలస, దీర్ఘకాలిక స్థిరనివాసం కోసం ఉన్న ఆకాంక్షలను ఆసరాగా చేసుకుని, చట్టబద్ధమైన విద్యా అర్హతలను వక్రీకరించే మధ్యవర్తుల వల్ల ఈ బలహీనత మరింత తీవ్రమవుతోంది. వృత్తిపరమైన ఆశయాలను మోసానికి సాధనాలుగా మారుస్తున్నాయి. అధ్యాయం 4.. కేస్ స్టడీ నెం.2- నకిలీ డిగ్రీలు, భారత ఉన్నత విద్యా సంక్షోభం వీసా మోసానికి సమాంతరంగా, భారతదేశంలోని ఒక భారీ నకిలీ డిగ్రీల పరిశ్రమ నేరుగా అంతర్జాతీయ వలస మార్గాలకు ఆజ్యం పోస్తోంది. కేరళలోని చట్ట అమలు సంస్థలు దేశవ్యాప్త నెట్‌వర్క్ నుంచి సుమారు ల‌క్ష‌ నకిలీ అకడమిక్ సర్టిఫికెట్లను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు సమాచారం. ఇది కేవలం అక్కడక్కడా జరిగే దురాచారం కాకుండా, ఒక పారిశ్రామిక స్థాయి కార్యకలాపాన్ని సూచిస్తోంది. ఈ వ్యవస్థలో, మానవ్ భారతి విశ్వవిద్యాలయంగా గుర్తించబడిన ఒకే సంస్థ, వివిధ విభాగాలలో సుమారు 36వేల‌ నకిలీ డిగ్రీలను విక్రయించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి ఏర్పాట్లలో, డిగ్రీలు వాస్తవంగా అంగ‌డి సరుకులుగా మారిపోతాయి. సాధారణంగా అవసరమయ్యే విద్యా ప్రక్రియలకు లోనుకాకుండా, కంప్యూటర్ సైన్స్ వంటి ఎక్కువ‌ డిమాండ్ గ‌ల‌ రంగాలలో సర్టిఫికెట్లు పొందడానికి వ్యక్తులు ఒక నిర్ణీత మొత్తాన్ని చెల్లిస్తారు. దీని ఫలితంగా, ఎలాంటి వాస్తవ శిక్షణ లేదా అధ్యయనానికి సంబంధం లేని ధృవపత్రాలు కలిగిన నామమాత్రపు పట్టభద్రుల సంఖ్య భారీగా పెరుగుతుంది. ఇది దేశీయ, అంతర్జాతీయ లేబ‌ర్ మార్కెట్లను వక్రీకరిస్తోంది. మానవ వ‌న‌రులు, సామాజిక నష్టాలు ఎలా వ‌స్తాయో చూస్తే.. ఈ నకిలీ డిగ్రీల ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్రమైన సామాజిక పరిణామాలను కలిగి ఉంది. తమ పిల్లల భవిష్యత్ శ్రేయస్సుకు దోహదం చేసే చట్టబద్ధమైన విద్యా అవకాశాలని తాము విశ్వసించే వాటికి నిధులు సమకూర్చడానికి, కుటుంబాలు తరచుగా బంగారం, వెండితో సహా తమ ఆస్తులను అమ్మివేస్తాయి. కానీ, దానికి బదులుగా, వారు విలువలేని ధృవపత్రాలను పొందవచ్చు. ఇవి వారి పిల్లల వృత్తిపరమైన అవకాశాలను ప్రమాదంలో పడేస్తాయి మరియు వీసా లేదా ఉద్యోగ దరఖాస్తులలో అటువంటి పత్రాలను ఉపయోగించినట్లయితే వారిని చట్టపరమైన చిక్కుల్లో పడేస్తాయి. వ్యవస్థలో సుమారు ల‌క్ష ఫేక్ డిగ్రీలు చలామణిలో ఉన్నాయని అందుబాటులో ఉన్న డేటా నిర్ధారిస్తోంది. అయినప్పటికీ, రాజకీయ చర్చలలో కొన్నిసార్లు ఉదహరించే అత్యంత నిర్దిష్టమైన గణాంకాలను.. ఉదాహరణకు, కొంతమంది దరఖాస్తుదారులకు 90 శాతం తిరస్కరణ రేటు వంటివి జాగ్రత్తగా పరిగణించాలి. ఎందుకంటే, అవి స్వతంత్రంగా ధృవీకరించబడిన గణాంకాలపై కాకుండా పక్షపాత అంచనాలపై ఆధారపడి ఉండవచ్చు. ఏదేమైనప్పటికీ, కనీస అంచనాలు కూడా ఈ సమస్య భారతీయ ఉన్నత విద్యపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తుందని, నిజమైన విద్యార్థులకు హాని చేస్తుందని, భారతీయ ధృవపత్రాలపై అంతర్జాతీయ పరిశీలనకు నేరుగా ఆజ్యం పోస్తుందని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. సంస్థాగత నియంత్రణ సంస్కరణల ఆవశ్యకత ఎలాంటిదంటే, విద్యాపరమైన అవకతవకలకు పాల్పడినట్లు అనుమానిస్తున్న సంస్థలపై కఠినమైన విచారణ జరపాల్సిన అవసరాన్ని మానవ్ భారతి కేసు నొక్కి చెబుతోంది. మోసపూరిత కార్యక్రమాలలో పెట్టుబడి పెట్టేలా విద్యార్థుల తర్వాతి గ్రూపులు మోసపోకుండా చూసేందుకు, మెరుగైన పర్యవేక్షణ, పారదర్శక గుర్తింపు, పటిష్టమైన అమలు యంత్రాంగాలు అత్యంత కీలకం. ఇటువంటి సంస్కరణలు లేకుండా, ప్రతిష్టకు కలిగే నష్టం కేవలం వ్యక్తిగత విశ్వవిద్యాలయాలకే పరిమితం కాకుండా, విస్తృత భారతీయ విద్యా వ్యవస్థకు విదేశాలలో ఉన్న భారతీయ నిపుణులకు కూడా విస్తరిస్తుంది. అధ్యాయం 5.. కేస్ స్టడీ నెం.3.. భారత సంతతికి చెందిన ఒక సీఈవో పౌరసత్వ రద్దు ఒక ముఖ్యమైన పరిణామం ఏమిటంటే, న్యూజెర్సీకి చెందిన భారత సంతతికి చెందిన ఒక చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌పై జరుగుతున్న పౌరసత్వ రద్దు విచారణ. అధికారిక పత్రాలలో ఇతనిని నీరజ్ శర్మగా గుర్తించారు. ఒక స్టాఫింగ్ కంపెనీ అధిపతిగా.. ఇతను నకిలీ బ్యాంకు పత్రాలు, తప్పుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ సంతకంతో పదకొండు మోసపూరిత హెచ్ 1బి పిటిషన్లను దాఖలు చేశారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ ఆధారంగా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ జస్టిస్ అతని అమెరికా పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేయడానికి విచారణను ప్రారంభించింది. ఈ మోసపూరిత హెచ్ 1బి ఫైలింగ్‌లలో తన పాత్రను ఉద్దేశపూర్వకంగా దాచిపెట్టి, ఆ వ్యక్తి పౌరసత్వం పొందారన్నదే ప్రధాన ఆరోపణ. పౌరసత్వం పొందాలంటే, దరఖాస్తుదారులు మంచి నైతిక ప్రవర్తనను సంబంధిత వివరాలను నిజాయితీగా వెల్లడించడాన్ని నిరూపించాల్సి ఉంటుంది. కాబట్టి, ముఖ్యమైన ఇమ్మిగ్రేషన్ నేరాలను దాచిపెట్టినట్లు రుజువైతే, అసలు పౌరసత్వ మంజూరు చెల్లనిదిగా మారవచ్చు. పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేయడానికి చట్టపరమైన పరిమితి ఎలా ఉంటుందంటే, పౌరసత్వ రద్దు అనేది అమెరికా చట్టంలో ఒక అసాధారణమైన చర్య. పౌరసత్వాన్ని చట్టవిరుద్ధంగా లేదా ఉద్దేశపూర్వక తప్పుడు సమాచారం ద్వారా పొందారని నిరూపించడానికి, ప్రభుత్వం సాధారణంగా ఒక ఫెడరల్ న్యాయమూర్తి ముందు బలమైన సాక్ష్యాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. సాధారణ పౌరసత్వ మార్గాలలో తరచుగా సంవత్సరాల తరబడి చట్టబద్ధమైన శాశ్వత నివాసం, ఆ తర్వాత దరఖాస్తు, వ్యక్తిగత ఇంటర్వ్యూ లు ఉంటాయి. ఇది తుది నిర్ణయం అనే బలమైన భావనను కలిగిస్తాయి. ఆ హోదాను రద్దు చేయాలంటే, దరఖాస్తుదారుడి ప్రాథమిక అర్హత తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నదని స్పష్టంగా నిరూపించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా.. పౌరసత్వ రద్దు అనేది వ్యక్తి యొక్క జాతీయత గురించి సంక్లిష్టమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది. చాలా మంది వలసదారులు అమెరికా పౌరసత్వం పొందే ప్రక్రియలో భాగంగా, తాము పుట్టిన దేశంలోని పౌరసత్వ హోదాను వదులుకుంటారు. లేదా, సవరించుకుంటారు. పర్యవసానంగా, అమెరికా పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేసే ఏ చర్యకైనా, నిస్సహాయ స్థితిని నివారించడానికి, దేశ బహిష్కరణను ఎదుర్కోవడానికి ఆ వ్యక్తి యొక్క స్వదేశంతో సమన్వయం అవసరం కావచ్చు. అందువల్ల, శర్మ కేసు కేవలం వ్యక్తిగత పరిణామాలనే కాకుండా.. పౌరసత్వ ప్రక్రియలో మోసపూరిత ప్రవర్తన వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే దౌత్యపరమైన, చట్టపరమైన సంక్లిష్టతను కూడా వివరిస్తుంది. 6వ అధ్యాయం.. వ్యవస్థాగత పరిణామాలు, విధాన వ్యతిరేకత, హెచ్ 1బి భవిష్యత్తు ఇలాంటి మోసపూరిత కేసుల పెరుగుదల హెచ్ 1బి కార్యక్రమం నిర్మాణాత్మకంగా దుర్వినియోగానికి గురయ్యే అవకాశం ఉందనే విస్తృత రాజకీయ కథనానికి దోహదపడింది. ఈ కథనంలో భాగంగా, కార్యక్రమాన్ని పునఃప్రారంభించడానికి, సమీక్షించడానికి అవసరమైన విరామంగా చెబుతూ, కొత్త హెచ్ 1బి జారీలను మూడేళ్లపాటు నిలిపివేయాలని యు.ఎస్. కాంగ్రెస్‌లో పిలుపులు విన‌ వ‌చ్చాయి. అలాంటి తాత్కాలిక నిషేధం ఇంకా చట్టంగా మారనప్పటికీ, ఈ ప్రతిపాదన ప్రస్తుత అమలు, సమ్మతి యంత్రాంగాలపై విశ్వాసం గణనీయంగా సన్నగిల్లిందని సూచిస్తోంది. తక్షణమే.. అందుబాటులో ఉన్న స్లాట్‌లు దాదాపుగా అయిపోయాయని సూచనలు ఉండటంతో, హెచ్ 1బి వీసాల సంఖ్య అత్యంత పరిమితమైంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రతిపాదించిన సుమారు ల‌క్ష డాల‌ర్ల‌ అదనపు ఫీజును ఒక న్యాయ నిర్ణయం తిరస్కరించినప్పటికీ, విధానం మొత్తం దిశ కఠినమైన పరిశీలన, మరింత దూకుడుగా అమలు చేయడం, నిర్మాణాత్మక సంస్కరణ, లేదా తాత్కాలిక నిలిపివేత అవకాశాల వైపు ఉంది. యజమానులు, మధ్యవర్తులు ఇద్దరికీ చేరాల్సిన‌ సందేశం ఎంతో స్పష్టంగా ఉంది. హెచ్ 1బి కాంట్రాక్టర్లను నియమించడానికి మోసపూరిత, లేదా సరిహద్దు పద్ధతులను ఉపయోగించుకునే శకం ముగింపు దశకు చేరుకుంటోంది. నేర విచారణలు, పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేసే ప్రయత్నాలు, శాసనపరమైన సంస్కరణల కలయిక.. వీసా వ్యవస్థను నిజమైన నిపుణుల కోసం ఉద్దేశించిన ఒక నియంత్రిత మార్గంగా కాకుండా, ఆదాయాన్ని ఆర్జించే ఒక దందాగా పరిగణించే ఏ ప్రయత్నంతోనైనా ముడిపడి ఉన్న ప్రమాదాలను గణనీయంగా పెంచుతుంది. అదే సమయంలో, బాధ్యతాయుతమైన దరఖాస్తుదారులు, చట్టబద్ధమైన యజమానులు, సాపేక్షంగా కొద్దిమంది వ్యక్తుల దుష్ప్రవర్తన కారణంగా పరువుకు భంగం క‌ల‌గ‌డం, విధానపరమైన వ్యతిరేకత వంటి పరోక్ష నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్నారు. ఒకప్పుడు ఆదర్శ అల్పసంఖ్యాక వర్గంగా విస్తృతంగా పరిగణించిన భారతీయ విద్యార్థులు, నిపుణులు, ఇప్పుడు ఉన్నత స్థాయి మోసాల కేసులు.. విస్తృత ప్రవాస భారతీయులందరిపై నీందను వేస్తున్న ఒక పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నారు. విశ్వాసాన్ని తిరిగి నిర్మించడానికి పారదర్శకమైన నిబంధనల పాటింపు, స్వీకరించే దేశాలు రెండింటిలోనూ సంస్థాగత సంస్కరణలు, విజయానికి సత్వర మార్గాలను సమష్టిగా తిరస్కరించడం అవసరం. అధ్యాయం7.. ప్రామాణికప్రతిబింబాలు, విధాన సిఫార్సులు.. వలసదారులు, కుటుంబాల నైతిక బాధ్యత చర్చించిన కేసులు, చట్టపరమైన, నైతిక రాజీకి బదులుగా వేగవంతమైన విజయాన్ని వాగ్దానం చేసే పథకాలను ప్రతిఘటించాల్సిన కాబోయే వలసదారులు, వారి కుటుంబాల నైతిక బాధ్యతను నొక్కి చెబుతున్నాయి. మోసానికి వ్యక్తులు ప్రధాన సూత్రధారులు కానప్పటికీ, అనుమానాస్పద ఉద్యోగ ప్రతిపాదనలను అంగీకరించడం లేదా సందేహాస్పద డిగ్రీలను కొనుగోలు చేయడం వంటి అనుమానాస్పదంగా కనిపించే ఏర్పాట్లలో పాల్గొనడం, వలస వ్యవస్థలు- విద్యా అర్హతలపై నమ్మకం త‌గ్గ‌డానికి దోహదపడుతుంది. అందువల్ల.. కుటుంబాలు విద్య, వలస నిర్ణయాలను దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులుగా పరిగణించాల‌ని చెప్పాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం సంస్థలు, మధ్యవర్తులు, యజమానుల గురించి క్షుణ్ణంగా విచారణ జరపాలి. కేవలం మాటల హామీలు, అధిక ఒత్తిడి కలిగించే ఏజెంట్లపై ఆధారపడకుండా, గుర్తింపును ధృవీకరించడం, ప్రభుత్వ రికార్డులను పరిశీలించడం, స్వతంత్ర సమీక్షలను సంప్రదించడం, విశ్వసనీయ నిపుణుల నుంచి సలహా తీసుకోవడం ఇందులో భాగంగా ఉంటుంది. విధానపరంగా, మోసానికి ఆస్కారం కల్పించే వ్యవస్థను పరిష్కరించే బాధ్యతను అమెరికా, భారత అధికారులు ఇద్దరూ పంచుకుంటారు. అమెరికాకు సంబంధించి, దీని అర్థం ఉద్యోగ నియామకాల పరిశీలనను మెరుగుపరచడం, హెచ్-1బి లాటరీ, తీర్పు ప్రక్రియలలో పారదర్శకతను పెంచడం, వలస, క్రిమినల్ న్యాయ సంస్థల మధ్య సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయడం. భారతదేశానికి, నకిలీ డిగ్రీల నెట్‌వర్క్‌లను నిర్మూలించడం, గుర్తింపు ప్రమాణాలను అమలు చేయడం- అర్హతలను వ్యాపార వస్తువులుగా మార్చే సంస్థలపై చర్యలు తీసుకోవడం ప్రాధాన్యతగా ఉంది. విశ్వవిద్యాలయాలు, సిబ్బందిని అందించే సంస్థలు, వృత్తిపరమైన సంఘాలు కూడా కనీస చట్టపరమైన అవసరాలకు మించి అంతర్గత నియమపాలన, నైతిక నియమాలను అవలంబించాలి. అనుబంధాల గురించి బహిరంగంగా వెల్లడించడం, నియామక పద్ధతులను ఆడిట్ చేయడం, ఇంట‌ర్న‌ల్ బ్యాడ్ బిహేవియ‌ర్ పై స్పష్టమైన ఆంక్షలు విధించడం వంటివి విదేశీ నియంత్రణ సంస్థలు, ఆతిథ్య సమాజాలలో విశ్వాసాన్ని తిరిగి పెంపొందించడానికి సహాయపడతాయి. 8వ అధ్యాయం.. మోబిలిటీ మార్గాలకు సమగ్రతను పునరుద్ధరించడం మోసపూరిత హెచ్ 1బి పథకాలు, నకిలీ డిగ్రీ నెట్‌వర్క్‌ల బండారం బయటపడటం, భారతదేశం, యునైటెడ్ స్టేట్స్ మధ్య ప్రపంచవ్యాప్త మొబిలిటీకి కీలకమైన మలుపు. వీటిని పరిష్కరించకుండా వదిలేస్తే.. ఈ పద్ధతులు చట్టబద్ధమైన మార్గాలను అప్రతిష్టపాలు చేసేందుకు, నిజమైన ప్రతిభను అణగదొక్కడానికి, ఈ కార్యక్రమాలు సహాయం చేయడానికి రూపొందించిన వర్గాలకే హాని కలిగించే కఠినమైన విధానపరమైన చర్యలను ప్రేరేపించేందుకు దారితీస్తాయి. సుస్థిరమైన భవిష్యత్ మార్గానికి రెండు రకాల నిబద్ధత అవసరం. మోసానికి వ్యతిరేకంగా కఠినమైన చర్యలు తీసుకోవడం, పారదర్శకమైన, ప్రతిభ ఆధారిత వలస, విద్యా వ్యవస్థలకు పునరుద్ధరించిన మద్దతు ఇవ్వడం. ఆమోదయోగ్యమైన సత్వర మార్గాలు ఏవీ లేవని దృఢంగా చెప్పడం ద్వారా మాత్రమే, భాగస్వాములు హెచ్ 1బి కార్యక్రమం యొక్క సమగ్రతను, నైపుణ్యం, నిజాయితీ, పరస్పర విశ్వాసంపై ఆధారపడిన చలనశీలత అనే విస్తృత ఆదర్శాన్ని కాపాడగలరు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

మధ్యప్రాచ్య యుద్ధ ఉద్రిక్తతల మధ్య.. భారత్‌ విదేశాంగ–రక్షణ సమీకరణాలపై సమగ్ర విశ్లేషణ చేస్తే.. ఫ్రాన్స్‌ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ఆహ్వానం మేరకు, 2026 జూన్ 15–17 తేదీలలో ఎవియాన్-లెస్-బేన్ ఫ్రాన్స్‌లో జరగబోయే 52వ జీ7 శిఖరాగ్ర సదస్సుకు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ హాజరు వియాన్ మరోసారి ప్రపంచ దౌత్యరంగ దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఇరాన్‌తో యుద్ధ పరిస్థితులు, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, AI భవిష్యత్తు, వంటి అంశాలతో పాటు, మోడీ–ట్రంప్ భేటీ, 114 రఫేల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు ప్రతిపాదన వంటి అంశాలు భారత విదేశాంగ–రక్షణ వ్యూహానికి కీలక మలుపు కావచ్చు. ఇందులో మొద‌టి ముఖ్యాంశం- 2026 జీ7 సదస్సు వేదిక ఎవియాన్-లెస్-బేన్, ఫ్రాన్స్ కాగా, రెండోది.. మోడీ–ట్రంప్ భేటీ, ఇరాన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, క్వాడ్ అజెండా – ఇవే ప్రధాన దౌత్యాంశాలుగా నిలిచాయి. మూడోది- భారత వైమానిక దళం కోసం 114 రఫేల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు ప్రతిపాదన – సుమారు రూ.3.25 లక్షల కోట్ల విలువ, మేక్ ఇన్ ఇండియా కింద 96 విమానాల స్థానిక తయారీ కాగా.. నాలుగు- అమెరికా ప్రతిపాదించిన F-35 స్టెల్త్ విమానాలను భారత్ దాదాపుగా తిరస్కరించింది. 4.5-తరం మల్టీరోల్ ఫైటర్‌గా రఫేల్‌ను ఎంచుకునే దిశగా ముందుకు సాగుతోంది. ఐదు- భారత్–అమెరికా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం, రష్యా చమురు దిగుమతులు, క్వాడ్, ఇండో–పసిఫిక్ – ఇవన్నీ మోదీ–ట్రంప్ సంభాషణలోని క‌ఠిన‌మైన అంశాలు. జీ7 అనేది ప్రపంచంలోని అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఏడు ఆర్థిక వ్యవస్థల సమూహం, కెనడా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, తో పాటు యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా సభ్యత్వ బాధ్యతలతో పాల్గొంటుంది. ఈ వేదికలో మాక్రో ఆర్థిక అసమతుల్యతలు, వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు, భౌగోళిక రాజకీయ సంక్షోభాలు, పై సమన్వయం, G20 ఆర్థిక సమన్వయానికి పూరకంగా పనిచేస్తుంది. ఎవియాన్-లెస్-బేన్ – రెండోసారి విష‌యానికి వ‌స్తే, జీ7 వేదిక, ఎవియాన్-లెస్-బేన్ 2003లో 29వ G8 సదస్సుకు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన తర్వాత, 2026లో మళ్లీ జీ7 వేదికగా నిలుస్తోంది. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు మాక్రాన్ ఈ సదస్సుకు అధ్యక్షత వహిస్తున్నారు. భారత్, బ్రెజిల్, కెన్యా, దక్షిణ కొరియా, సిరియా వంటి ఆహ్వానిత దేశాలలో భారత్‌కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత‌ క‌ల్పిస్తున్నారు. భారత్‌ – ఆహ్వానిత దేశం నుంచి స్ట్రాటజిక్ ప్లేయర్ దిశగా.. మాక్రాన్ 2026 జీ7 సదస్సుకు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని అధికారికంగా ఆహ్వానించిన విషయం, భారత్–ఫ్రాన్స్ రక్షణ–పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యం, ఇండో–పసిఫిక్ వ్యూహంలో భారత్‌ పాత్రను ప్రతిబింబిస్తోంది. 2017 – వాషింగ్టన్‌లో మొదటి అధికారిక భేటీ జ‌రిగింది. వాణిజ్యం, రక్షణ, కౌంటర్ టెర్రరిజం ప్రధాన అంశాలుగా మారాయి. 2019 – హ్యూస్టన్‌లో హౌడీ- మోడీ కార్యక్రమం ద్వారా.. భారత–అమెరికా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి ప్రజా మద్దతు ప్రదర్శన సైతం నిర్వ‌హించారు. 2020 – ట్రంప్ భారత పర్యటనలో అహ్మదాబాద్ నమస్తే ట్రంప్ సభ జ‌ర‌గ్గా, రక్షణ ఒప్పందాలు, ఇండో–పసిఫిక్ చర్చ సైతం జ‌రిగింది. ఫిబ్రవరి 2025లో మోడీ- అమెరికా పర్యటన తర్వాత, ట్రంప్ వైట్‌హౌస్‌కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత ఇద్దరూ ప్రత్యక్షంగా కలిసిన సందర్భం లేదు. 2026 జీ7 సదస్సు ఈ ఖాళీని భర్తీ చేసే మొదటి వేదికే అయ్యింది. MRCA నుంచి MRFA వరకు – రఫేల్ కథ ఎలా సాగిందో చూస్తే.. భారత వైమానిక దళం- IAF కోసం మల్టీరోల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు కథ, దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా సాగుతోంది. MMRCA టెండర్ 2007–2012 మ‌ధ్య కాలం నాటిది కాగా.. 126 మల్టీరోల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు ప్రతిపాదన. పోటీలో.. రఫేల్, యూరోఫైటర్ టైఫూన్, F-16, F/A-18, మిగ్-35, గ్రిపెన్. సాంకేతిక మూల్యాంకనంలో డాసాల్ట్ రఫేల్ ముందంజలో నిలిచింది. ఒప్పందం నిలిచిపోవడం లైసెన్స్ ఉత్పత్తి, ఖర్చు పెరుగుదల, బాధ్యతల బదిలీ వంటి అంశాలపై విభేదాలున్నాయి. ఇక‌ 126 విమానాల MMRCA ఒప్పందం అమలులోకి రాకుండా నిలిచిపోయింది. 2016 రఫేల్ ఇంటర్-గవర్నమెంటల్ ఒప్పందం ఎలాంటిదంటే.. 36 రఫేల్ విమానాల కొనుగోలు అంటే, 2 స్క్వాడ్రన్లు. సుమారు 7.8 బిలియన్ యూరోల‌ విలువైన‌ది. ఆఫ్‌సెట్, టెక్నాలజీ భాగస్వామ్యం అంశాలపై దేశీయ రాజకీయ వివాదాలుగా ఉంది. మ‌ల్టీ రోల్ ఫైట‌ర్ ఎయిర్ క్రాష్ట్ లైన MRFA కొత్త దశ ఎలాంటిదో చూస్తే.. IAF అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని 114 మల్టీరోల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలు ప్రతిపాదన జ‌రిగింది. 4.5-తరం మల్టీరోల్ ఫైటర్ – స్టెల్త్ పూర్తి సామర్థ్యం కాకపోయినా, అధునాతన ఏవియానిక్స్, సెన్సర్లు, నెట్‌వర్క్-సెంట్రిక్ యుద్ధ సామర్థ్యాలు వంటివి కీలకంగా మారాయి. ఇక ప్రస్తుత ప్రతిపాదన ప్రకారం.. 18 రఫేల్ జెట్‌లు – నేరుగా ఫ్రాన్స్ నుంచి సరఫరా. 96 విమానాలు.. మేక్ ఇన్ ఇండియా కింద భారతదేశంలో తయారీ. ఇది భారత్‌ ఇప్పటివరకు చేసిన అతిపెద్ద రక్షణ కొనుగోళ్లలో ఒకటి కావచ్చు. సుమారు రూ.3.25 లక్షల కోట్ల విలువగా అంచనా. రఫేల్ ఒప్పందం.. ఒక‌ సాంకేతిక, వ్యూహాత్మక, రాజకీయ విశ్లేషణగా చూస్తే.. F-35 వ‌ర్సెస్ రఫేల్ – సాంకేతిక–రాజకీయ స‌మ‌తూక‌మేనా? అన్న ప్ర‌శ్న‌కు ఆస్కార‌మేర్ప‌డుతుంది. అమెరికా F-35 స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాల విక్రయ ప్రతిపాదనను భారత్ దాదాపుగా తిరస్కరించిన ప‌రిస్థితిని, ప‌రిశీలిస్తే ఇందులో కేవ‌లం సాంకేతిక అంశాలు మాత్రమే కాదు, వ్యూహాత్మక స్వాతంత్రం కూడా ఉంది. రష్యా–ఫ్రాన్స్–ఇజ్రాయెల్‌తో ఉన్న రక్షణ సంబంధాల‌తో కూడా ఇది ముడిపడి ఉంది. F-35.. 5వ తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ ప‌రిస్థితేంటో చూస్తే.. అధునాతన సెన్సర్ ఫ్యూజన్, నెట్‌వర్క్-సెంట్రిక్ యుద్ధ సామర్థ్యం క‌లిగిన‌ది. కానీ, అమెరికా ఎగుమతి నియంత్రణలు, సాఫ్ట్‌వేర్, మిషన్ డేటా ఫైళ్ల‌పై నియంత్రణ, CAATSA, ఇతర న్యాయపరమైన బంధనలు, భారత్‌కు స్వతంత్ర ఆపరేషనల్ స్వేచ్ఛను పరిమితం చేసే ప్రమాదం ఉన్న‌ట్టు క‌నిపిస్తోంది. ఇక రఫేల్ 4.5-తరం ఎయిర్ క్రాఫ్ట్. స్టెల్త్ పూర్తి స్థాయిలో కాకపోయినా, అధునాతన ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్, స్పెక్ట్రా EW సిస్టమ్, బహుళ పాత్రలు.. ఎయిర్ సుపీరియారిటీ, గ్రౌండ్ అటాక్, న్యూక్లియర్ డెలివరీ వంటివి ప్ర‌ధానాంశాలుగా ఉన్నాయి. భారత్‌ దృష్టిలో.. సాంకేతిక సామర్థ్యం ప్ల‌స్ రాజకీయ స్వాతంత్రం కూడా క‌ల‌గ‌ల‌సి ఉన్నాయి. ఫ్రాన్స్‌తో దీర్ఘకాలిక రక్షణ–పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యం సైతం ముఖ్య‌మైన‌వే. ఈ రెండింటి కలయిక రఫేల్‌కు బలం చేకూర్చింది. ఇక మేక్ ఇన్ ఇండియా – రఫేల్ ఒప్పందంలో పారిశ్రామిక అర్థం ఎలాంటిదో చూస్తే.. 96 విమానాల స్థానిక తయారీ ప్రతిపాదన, భారతీయ రక్షణ పరిశ్రమకు టెక్నాలజీ బదిలీ, సప్లై చైన్‌లో భారత కంపెనీల భాగస్వామ్యం, ఉద్యోగావకాశాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, వంటి అంశాలకు దారితీస్తుంది. కానీ, లైసెన్స్ ఉత్పత్తి ఖర్చు, టెక్నాలజీ బదిలీ పరిమితులు, ఫ్రెంచ్ కంపెనీల నియంత్రణ, వంటి అంశాలు భారత పారిశ్రామిక స్వాతంత్రంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది. ఏమాట‌కామాట, ఇది భారతీయ రక్షణ పరిశ్రమకు అవకాశమూ, బంధనమూ రెండూ. స్వదేశీ 5వ తరం AMCA, LCA Mk2 వంటి ప్రాజెక్టులపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం కూడా గమనించాల్సిన అంశమే. న్యాయపరమైన కోణాలు, రక్షణ కొనుగోళ్లు, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు ఎలాంటివంటే.. భారత రక్షణ కొనుగోలు విధానం- DPP/DAP నేపథ్యం ఒక సారి ప‌రిశీలించాలి. భారత రక్షణ కొనుగోళ్లు ఎలా సాగుతాయంటే అవి డిఫెన్స్ ప్రొక్యూర్మెంట్ ప్రొసీజ‌ర్- DPP, త‌ర్వాత డిఫెన్స్ అక్విజిష‌న‌న్ ప్రొసీజ‌ర్- DAP కింద జరుగుతాయి. ఇందులో బై- గ్లోబ‌ల్, బై అండ్ మేక్, బై ఇండియ‌న్- IDDM వంటి కేటగిరీలుంటాయి. ఇక 114 రఫేల్ ప్రతిపాదన ఎలాంటిదంటే,, ఇందులో బై అండ్ మేక్ లేదా స‌మాన కేట‌గిరీ కింద‌కు వ‌స్తుంది. ఆఫ్‌సెట్ బాధ్యతలు, టెక్నాలజీ బదిలీ, స్థానిక విలువ వంటివి కీల‌కం. అంతర్జాతీయ న్యాయపరమైన అంశాలు, CAATSA, ఎగుమతి నియంత్రణలు వంటి వాటితో పాటు అమెరికా F-35 కొనుగోలు చేస్తే.. కౌంట‌రింగ్ అమెరికాస్ అడ్వైజ‌రీస్ త్రూ శాంక్ష‌న్స్ యాక్ట్, తో పాటు ఇంట‌ర్నేష‌న‌ల్ ట్రాఫిక్ ఇన్ ఆర్మ్స్ రెగ్యులేష‌న్స్ వంటి నిబంధనలు భారత రక్షణ–విదేశాంగ స్వాతంత్ర్యంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. భారత్‌ రష్యా నుంచి S-400, చమురు, ఇతర రక్షణ సామగ్రి కొనుగోలు చేస్తున్న నేపథ్యంలో, F-35 + S-400 కలయికపై అమెరికా తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసే అవకాశం ఉండేది. రఫేల్ ఎంపిక, ఈ న్యాయపరమైన సంక్లిష్టతల నుంచి బయటపడే వ్యూహాత్మక మార్గంగా కూడా చూడవచ్చు. జీ7 ఎవియాన్ సదస్సులో మోడీ–ట్రంప్ భేటీ జరిగే అవకాశంపై చర్చకు వచ్చే అంశాలు ఎలాంటివో ప‌రిశీలిస్తే.. వాటిలో వాణిజ్య విభేదాలు, టారిఫ్‌లు, డిజిటల్ ట్యాక్స్, డేటా లోకలైజేషన్, ఫార్మా–అగ్రి–IT రంగాలపై వివాదాలున్న‌ట్టు తెలుస్తోంది. ఒక సంవత్సరం పైగా చర్చల్లో ఉన్న ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందంను ఖరారు చేయాలనే లక్ష్యం. రష్యా చమురు కొనుగోలు, భారత్‌ రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులు కొనసాగించడం, అమెరికా–యూరోపియన్ ఆంక్షల నేపథ్యం వంటివి కీల‌కంగా ఉన్నాయి. ట్రంప్ శైలిలో చెబితే నేనే భారత్–పాకిస్తాన్ వివాదాన్ని 2025 నాటికి ముగించడంలో సహాయపడ్డాను వంటి రాజకీయ వాదనలు, ప్రజా వేదికలపై క్రెడిట్ తీసుకునే ధోరణి. క్వాడ్, ఇండో–పసిఫిక్ చైనా విస్తరణ, దక్షిణ చైనా సముద్రం, తైవాన్, ఇండో–పసిఫిక్ సమీకరణ. భారత్‌ పాత్రపై అమెరికా–జపాన్–ఆస్ట్రేలియా అంచనాలు వంటివి చ‌ర్చ‌కు వ‌స్తాయి. ఇరాన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు – జీ7 అజెండాలో భారత్‌ స్థానం వంటి అంశాల‌పై కొన్ని అంత‌ర్జాతీయ మీడియా క‌థ‌నాల ప్ర‌కారం.. 2026 జీ7 సదస్సు అజెండాలో ఇరాన్‌తో యుద్ధ పరిస్థితులు, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లు, ప్రధాన చర్చాంశాలుగా నిలుస్తున్నాయి. చమురు దిగుమతుల భద్రత, డయాస్పోరా భద్రత అంటే, గల్ఫ్‌లో భారతీయులు- వారి సేఫ్టీ, ఇరాన్‌తో చాబహార్ ప్రాజెక్టు, ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ, వంటి అంశాలు జీ7 చర్చలతో నేరుగా ముడిపడి ఉన్నాయి. ఇక రఫేల్, పారదర్శకత, బాధ్యత వంటి అంశాలను గ‌మ‌నిస్తే.. రఫేల్ ఒప్పందంపై గతంలో.. ధరల పారదర్శకత, ఆఫ్‌సెట్ భాగస్వామ్య కంపెనీల ఎంపిక, రాజకీయ ఆరోపణలు, వంటి అంశాలు తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. 114 రఫేల్ ప్రతిపాదన సందర్భంలో.. పారదర్శకత, న్యాయపరమైన సమీక్ష, పార్లమెంటరీ పర్యవేక్షణ, CAG, PAC వంటి సంస్థల పాత్ర, పై ప్రశ్నలు మళ్లీ ముందుకు రావడం సహజం. మొత్తంగా చూస్తే రక్షణ కొనుగోళ్లు జాతీయ భద్రత పేరుతో పూర్తిగా అస్పష్టతలో ఉండకూడదు. పారదర్శకత ప్ల‌స్ వ్యూహాత్మక గోప్యత మధ్య సమతుల్యతే ప్రజాస్వామ్య బాధ్యతగా క‌నిపిస్తోంది. మ‌న ఎయిర్ సుపీరియారిటీ, డీప్ స్ట్రైక్, న్యూక్లియర్ డెలివరీ సామర్థ్యాలు బలోపేతం అవుతాయి. స‌రిగ్గా అదే స‌మ‌యంలో.. స్క్వాడ్రన్ బలం పెరుగుదల, పాకిస్తాన్–చైనా ద్వంద్వ సవాళ్లకు ప్రతిస్పందన. స్వదేశీ ప్రాజెక్టులు- AMCA, LCA Mk2, TEDBF వంటి ప్రాజెక్టులపై బడ్జెట్, ప్రాధాన్యత ప్రభావం. విదేశీ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లపై అధికంగా ఆధారపడటం, టెక్నాలజీ స్వాతంత్ర‌ లక్ష్యానికి విరుద్ధం అనే విమర్శ సైతం ఎదురు కావ‌చ్చు. మోడీ–ట్రంప్ భేటీ – భారత్‌ విదేశాంగ సమీకరణాలపై సంకేతాలు ఎలాంటివంటే, ఈ భేటీ నుంచి వచ్చే సంకేతాలు.. వాణిజ్య ఒప్పందం, IT, ఫార్మా, అగ్రి, డిజిటల్ ట్రేడ్ – భారతీయ వ్యాపార వర్గాలకు అవకాశాలు, కానీ, డేటా, ప్రైవసీ, ట్యాక్స్ అంశాల్లో ఒత్తిడి వంటివి క‌నిపిస్తున్నాయి. రష్యా చమురు, రక్షణ భారత్ స్ట్రాటజిక్ ఆటోనమీని కాపాడుకుంటూ, అమెరికాతో భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగించే సున్నిత సమతుల్యత. క్వాడ్, ఇండో–పసిఫిక్, చైనా వ్యతిరేక సమీకరణలో భారత్‌ పాత్రపై ట్రంప్ శైలిలో స్పష్టమైన, కొన్నిసార్లు కఠినమైన మాటలు రావచ్చు. రూ.3.25 లక్షల కోట్ల రఫేల్ ఒప్పందం నేపథ్యంలో.. రక్షణ ఖర్చు, జాతీయ భద్రత, సార్వభౌమత్వం, ప్రాంతీయ సమీకరణ. సామాజిక రంగాలు, ఆరోగ్యం, విద్య, గ్రామీణ అభివృద్ధి, ఉద్యోగాలు వంటివి.. ప‌బ్లిక్ డిబేట్స్ లో.. ఇంత భారీ రక్షణ ఖర్చు అవసరమా? స్వదేశీ తయారీకి ఎంత ప్రాధాన్యం? వంటి ప్రశ్నలు తప్పనిసరిగా ముందుకు వస్తాయి. జర్నలిస్టిక్ లాంగ్వేజీలో చెప్పాలంటే.. భద్రత వ‌ర్సెస్ అభివృద్ధి మధ్య సమతుల్యతను ప్రశ్నించడం ప్రజాస్వామ్య హక్కు. కానీ, భారత్‌ భౌగోళిక–రక్షణ వాస్తవాలు కూడా నిర్లక్ష్యం చేయలేనటువంటి నిజం. జీ7 ఎవియాన్ – భారత్‌ కోసం టెస్ట్ కేస్ సదస్సు, 2026 జీ7 ఎవియాన్ సదస్సు, మోడీ–ట్రంప్ భేటీ, 114 రఫేల్ ఒప్పందం, ఇరాన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, క్వాడ్, ఇండో–పసిఫిక్, వంటి అంశాల సమ్మేళనంతో, భారత్‌ విదేశాంగ–రక్షణ సమీకరణాలకు ఒక టెస్ట్ కేస్ మీట్ గా ఇది నిలుస్తోంది. ఒక ప‌క్క భారత్‌ స్ట్రాటజిక్ ఆటోనమీను కాపాడుకుంటూ, మ‌రో ప‌క్క అమెరికా, ఫ్రాన్స్, రష్యా, మధ్యప్రాచ్య దేశాలు మధ్య .. సున్నిత సమతుల్యతను నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితి క‌నిపిస్తోంది. ఈ సదస్సు తర్వాత.. రఫేల్ ఒప్పందం ముందుకు సాగుతుందా? మోడీ–ట్రంప్ భేటీ నుంచి వాణిజ్య–రక్షణ ఒప్పందాలకు స్పష్టమైన మార్గరేఖ వస్తుందా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు, భారత రాజకీయ–రక్షణ–విదేశాంగ చర్చల్లో దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఆర్ఐసీ.. అంటే రష్యా, భారత్, చైనాల మధ్య సంబంధాలు అవసరాలను బట్టి వ్యూహాత్మకంగా సాగుతుంటాయి. ఈ మూడు దేశాలని సిసలైన స్నేహబంధం కాదని, పరస్పర అవసరాల కోసం పరిమిత నమ్మకంతో కనిపించే కలయికని విశ్లేకులు చెపుతారు. పాకిస్థాన్‌తో అంటకాగే చైనా ఇండియాని ప్రత్యర్థిగా కాక భాగస్వామిగా చూస్తామని చెప్పడం, రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ భారత్, చైనా విషయాల్లో మాస్కో జోక్యం చేసుకోబోదని వెల్లడించడం .. తాత్కాలిక ప్రయోజనాల కోసం చేసే ప్రకటనలే తప్ప దేశాల మధ్య గొప్ప సయోధ్య కుదరడం కాదంటారు పరిశీలికులు. రష్యా, భారత్, చైనాల ప్రాధాన్యం ప్రపంచంలో గత కొలంగా మరింత పెరుగుతోంది. ప్రపంచంలో పశ్చిమ దేశాల ప్రభావం, శిక్షణాత్మక ఆంక్షలు, సరఫరా ఒప్పందాలు, ప్రాంతీయ యుద్ధాల అనిశ్చితితో పెద్ద యూరేషియన్ శక్తులు తమ స్థానం ఎక్కడా అని లెక్కలు వేసుకుంటున్నాయి. ఆ క్రమంలో ఆర్ఐసీ కేవలం అమెరికా వ్యతిరేక పక్షంగా కాకుండా.. వాస్తవానికి, విభేదాల మధ్య సంప్రదింపుల వేదికగా ఉపయోగపడే అవకాశంగా అవతరిస్తోంది. అమెరికా, క్వాడ్, బ్రిక్స్‌, ఎసీఓ, రష్యా, చైనాలతో ఒకేసారి సంబంధాలు నెరపాల్సిన పరిస్థితుల్లో భారత్‌కు ఆర్ఐసీ వేదిక ప్రాధానమవుతోంది. ఇక్కడే భారత్ వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తికి పరీక్షలు తప్పడం లేదు. చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి లిన్ జియాన్, భారత్, చైనా పరస్పర సంబంధాలను ప్రత్యర్థులుగా కాక భాగస్వాములుగా చూడాలనీ.. ఒకరి అభివృద్ధి మరొకరికి అవకాశం కావాలని చెప్పారు. ఇదే సందర్భంగా బీజింగ్ రెండు దేశాల సరిహద్దు పరిస్థితి స్థిరంగా ఉందనీ, సమాచార మార్గాలు సాఫీగా పనిచేస్తున్నాయని శాంతి వచనాలు చెప్పింది. అయితే రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ మాత్రం భారత్, చైనా సమస్యలను వాళ్లే చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవాలని, మాస్కో జోక్యం చేసుకోబోదని చెప్పారు. అంటే మధ్యవర్తి పాత్ర పోషించకుండా.. భారత్, చైనాల ఉద్రికత్తకు దూరంగా రెండు దేశాలతో సంబంధాలు కొనసాగించడానికి అనుసరిస్తున్న దౌత్య వ్యూహమే అని స్పష్టమవుతోంది. ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరిగే బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి పుతిన్ హాజరు ఖరారైందని, చైనా అధ్యక్షుడు జిన్‌పింగ్ కూడా హాజరయ్యే అవకాశం ఉందని మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ సమావేశం ఆర్ఐసీ చర్చలకు వేదికగా మారే సూచనలు ఉన్నా.. బ్రిక్స్, ఆర్ఐసీ రెండూ ఒకటి కాదు. బ్రిక్స్ విస్తృత గ్లోబల్ సౌత్ వేదిక, ఆర్ఐసీ మాత్రం మరింత డెలికేట్ మిత్రత్రయం. 2024లో కజాన్ బ్రిక్స్ సమ్మిట్ తర్వాత బ్రిక్స్ అంతర్జాతీయ వేదికగా ప్రభావితం చేసే స్థాయికి ఎదిగినప్పటికీ.. భారత్, చైనా సరిహద్దు సమస్యలు, భారత్, పాకిస్థాన్ సంబంధాలు, రష్యా, చైనా సమీకరణలు ఆయ దేశాల పంధాలతోనే సాగుతున్నాయి. భారత్, చైనా సంబంధాలు స్థిరంగా ఉన్నాయన్నది ప్రకటనలకే పరిమిమవుతోంది. భారత్, చైనా సరిహద్దుల్లోని గాల్వన్ లోయ ఘటనల తర్వాత పరిణామాలు దానికి అద్దంపడుతున్నాయి. సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు పూర్తిగా సద్దుమణగక పోయినా.. రెండు దేశాల మధ్య ఆర్థిక సహకారం మాత్రం వేగంగా పెరుగుతోంది. 2025లో భారత్, చైనా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 155.6 బిలియన్ డాలర్లకు చేరిందని చైనా రాయబారి పేర్కొనడం గమనార్హం. భారత్, చైనా, రష్యాల మధ్య సంబంధాలు ఎలా ఉన్నాయో పరిస్థితులకు తగ్గట్లు నిర్ణయాలు తీసుకుంటామంటున్న రష్యా మాటలే నిరూపిస్తున్నాయి. రష్యా, చైనాతో తన సన్నిహిత సంబంధాన్ని కొనసాగిస్తూనే, భారత్‌తో పాత రక్షణ, ఇంధన, వ్యూహాత్మక బంధాన్ని వదులుకోవడం లేదు. అలాగని రష్యా తటస్థంగా ఏమీ వ్యవహరించడం లేదు. నిజానికి, మాస్కో తన స్వప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటూ, బిక్స్, ఎస్‌సీఎ, ఆర్ఐసీల ద్వారా గ్లోబల్ పవర్ ఏ ఒకరి చేతిలో ఉండకుండా వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తూ రాజనీతి ప్రదర్శిస్తోంది. ఆర్ఐసీకి 1990లలో ప్రాధాన్యత పెరిగింది. కానీ అది ఎప్పటికీ నాటో తరహా కట్టుదిట్టమైన కూటమి కాలేదన్నది వాస్తవం. భారత్, చైనాల మధ్య విశ్వాస లేమి, చైనా, పాకిస్థాన్ సన్నిహిత్యం, భారత్, అమెరికాల సాన్నిహిత్యం, రష్యా విచ్చిన్నం వంటి అంశాలు దానికి కారణంగా చెప్తారు. అందుకే త్రిసభ్య కూటమి బలపడుతుంది అనేది ఎండమావి లాంటిదే. భారతదేశంలో జరిగే చర్చల్లో ఒక పక్షం ఆర్ఐసీని పశ్చిమానికి ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహంగా చూస్తుంది. మరో పక్షం చైనాతో ఏ దగ్గరితనం అయినా సరిహద్దు, వాణిజ్య అసమానత, భద్రతా ఆందోళనల దృష్ట్యా అనుమానంతో చూస్తుంది. ఈ రెండు వాదనలలోనూ నిజం ఉంది. ప్రజాస్వామ్య దేశంగా భారత్‌కు దేశ భద్రత, ఆర్థిక ప్రయోజనం అవసరం. అందుకే ఈ వ్యూహాత్మక దౌత్యం కొనసాగిస్తుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

అణు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని పది రెట్లు విస్తరించేందుకు భారీ వ్యూహంభారతదేశం తన దీర్ఘకాలిక ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేసుకోవడంతో పాటు, పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు అణుశక్తిని ఒక ప్రధాన వ్యూహాత్మక వనరుగా ఎంచుకుంది. ఇందులో భాగంగానే 2047 నాటికి దేశీయ అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని ప్రస్తుతమున్న 8.8 గిగావాట్ల నుండి ఏకంగా 100 గిగావాట్లకు పెంచాలనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన లక్ష్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకుంది. దేశంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఆర్థిక వృద్ధికి అవసరమైన నిరంతర విద్యుత్ సరఫరాను అందించడం మరియు సాంప్రదాయ శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని క్రమంగా తగ్గించడం ఈ బృహత్తర ప్రణాళిక యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. ప్రారంభంలో అణు విద్యుత్ ప్లాంట్ల స్థాపనకు అయ్యే ఖర్చు అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, సుదీర్ఘ కాలంలో ఇది అత్యంత నమ్మకమైన, స్వచ్ఛమైన మరియు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ఇంధన వనరుగా దేశ ప్రగతికి తోడ్పడనుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.ఈ భారీ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం ద్వారా ప్రస్తుత అణు ఇంధన సామర్థ్యాన్ని దాదాపు పన్నెండు రెట్లు విస్తరించాల్సి ఉంటుంది. దీనికోసం రాబోయే రెండు దశాబ్దాల పాటు నిరంతరాయంగా సరికొత్త అణు రియాక్టర్ల నిర్మాణాన్ని చేపట్టాల్సి ఉంది. భారతదేశపు ఈ మూడు దశల అణు కార్యక్రమంలో భాగంగా, దేశీయంగా సమృద్ధిగా లభించే మోనజైట్ ఇసుక నుండి థోరియంను వెలికితీసి, దాని ఆధారంగా నడిచే ఫాస్ట్ బ్రీడర్ మరియు అధునాతన హెవీ వాటర్ రియాక్టర్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పూర్తి స్థాయిలో వినియోగించుకోవాలని ప్రణాళికలు సిద్ధం చేశారు. ఈ పరివర్తన ద్వారా అంతర్జాతీయంగా యురేనియం దిగుమతులపై ఆధారపడే పరిస్థితి తగ్గి, ఇంధన రంగంలో దేశానికి సంపూర్ణ స్వయంసమృద్ధి లభిస్తుంది.పన్ను మినహాయింపులు మరియు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలుఅణుశక్తి రంగంలో పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి మరియు ప్రాజెక్టుల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం అత్యంత సాహసోపేతమైన విధానపరమైన నిర్ణయాలను తీసుకుంది. ఇందులో భాగంగా 2019 నుండి అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన దిగుమతులపై కస్టమ్స్ సుంకాలను పునరాలోకన పద్ధతిలో మినహాయించాలని నిర్ణయించారు. ఈ విధానం ద్వారా అణు ప్లాంట్ల కోసం దిగుమతి చేసుకున్న అత్యాధునిక పరికరాలు, విడిభాగాలపై అప్పటికే చెల్లించిన పన్నులను ఆయా సంస్థలకు ప్రభుత్వం తిరిగి వాపసు చేయనుంది.ఇటువంటి పన్ను ఉపశమనాలు మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో పెట్టుబడి పెట్టే కంపెనీలకు పెద్ద ఊరటనిస్తాయి. భారీ అణు ప్రాజెక్టులలో వాణిజ్యపరమైన ఉత్పత్తి ప్రారంభం కావడానికి ఎన్నో ఏళ్లు పడుతుంది, అంతవరకు పెట్టుబడి నిలిచిపోవడం వల్ల కంపెనీలు నష్టాలను ఎదుర్కొంటాయి. ప్రభుత్వ ఉదార విధానాల వల్ల ప్రాజెక్టుల వ్యయం తగ్గడమే కాకుండా, ఇంజనీరింగ్, ప్రొక్యూర్‌మెంట్ మరియు కన్స్ట్రక్షన్ (EPC) భాగస్వామ్య సంస్థలకు ఆర్థిక అనిశ్చితి తొలగిపోతుంది.తీరప్రాంతాల్లో నూతన రియాక్టర్ల నిర్మాణంభవిష్యత్తులో నిర్మించబోయే మెజారిటీ అణు రియాక్టర్లను దేశంలోని సముద్ర తీరప్రాంతాల వెంబడి ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. అణు ప్లాంట్ల నిర్వహణలో రియాక్టర్లను నిరంతరం శీతలీకరించడానికి అత్యధిక పరిమాణంలో నీరు అవసరమవుతుంది. తీరప్రాంతాలలో ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా సముద్రపు నీటిని సమర్థవంతంగా వాడుకోవచ్చు, దీనివల్ల అంతర్గత భూభాగాల్లోని మంచినీటి వనరులపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, అణు ప్లాంట్లకు అవసరమైన భారీ యంత్ర సామాగ్రిని ఓడరేవుల ద్వారా సులభంగా రవాణా చేయడానికి వీలవుతుంది.గ్రిడ్ ఆధునికీకరణ: ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ విద్యుత్ గ్రిడ్ వ్యవస్థ ఎంతో బలోపేతం కావడం వల్ల, విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రం తీరప్రాంతంలో ఉన్నప్పటికీ, అక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్తును దేశంలోని ఏ ప్రాంతానికైనా అత్యంత సమర్థవంతంగా సరఫరా చేసే సాంకేతిక సౌలభ్యం అందుబాటులోకి వచ్చింది.రూ. 25 లక్షల కోట్ల మూలధనం మరియు నిధుల సమీకరణ2047 నాటికి 100 గిగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని సాధించాలనే ఈ మహా యజ్ఞానికి దాదాపు 22 నుండి 25 లక్షల కోట్ల రూపాయల భారీ మూలధనం అవసరమవుతుందని అంచనా. భారతదేశ చరిత్రలోనే అత్యంత ఖరీదైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా ఇది నిలవనుంది. ఇంతటి భారీ నిధుల సేకరణ కేవలం ప్రభుత్వ బడ్జెట్ కేటాయింపుల ద్వారా సాధ్యం కాదు కాబట్టి, వైవిధ్యభరితమైన ఆర్థిక నమూనాలను అనుసరిస్తున్నారు.ఇంతకుముందు జాతీయ రహదారులు, రక్షణ రంగ తయారీ మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాలలో సాధించిన విజయాల తరహాలోనే, ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (PPP) ద్వారా అణు రంగంలోనూ పెట్టుబడులను రాబట్టనున్నారు. డిజైనింగ్, భారీ పరికరాల తయారీ, నిర్మాణం మరియు ప్రాజెక్ట్ ఫైనాన్సింగ్‌లో ప్రైవేట్ రంగానికి పెద్దపీట వేయనున్నారు.సంస్థాగత నిర్మాణం, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల పాత్రభారతదేశ అణు ఇంధన విస్తరణ కార్యక్రమానికి కొన్ని కీలక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ ప్రక్రియలో ప్రతి సంస్థకు ప్రత్యేక బాధ్యతలను అప్పగించారు.. అవి ఏంటంటే.. న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా(ఎన్పీసీఐఎల్).. వాణిజ్యపరమైన అణు రియాక్టర్ల యాజమాన్యం, నిర్వహణ మరియు పర్యవేక్షణ భారతీయ నాభికీయ విద్యుత్ నిగమ్ (BHAVINI).. థోరియం ఆధారిత భవిష్యత్ ఇంధన సాంకేతికతకు అవసరమైన ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ల అభివృద్ధి. యురేనియం కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (UCIL).. దేశీయంగా యురేనియం ఖనిజ తవ్వకాలు మరియు దాని శుద్ధి ప్రక్రియలు. ఎలక్ట్రానిక్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ECIL).. రియాక్టర్లకు కావలసిన అంతర్గత నియంత్రణ వ్యవస్థలు, రక్షణ పరికరాల తయారీ. ఎన్‌టీపీసీ–ఎన్‌పీసీఐఎల్ ఉమ్మడి భాగస్వామ్యం ఈ సరికొత్త వ్యూహంలో అత్యంత కీలకమైన పరిణామం ఏమిటంటే, దేశంలోనే అతిపెద్ద థర్మల్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థ అయిన నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఎన్టీపీసీ అణుశక్తి రంగంలోకి ప్రవేశించడం. సాంప్రదాయకంగా బొగ్గు ఆధారిత ప్లాంట్ల ద్వారా భారీ లాభాలను ఆర్జిస్తున్న ఎన్టీపీసీ.. ఇప్పుడు అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం కోసంఎన్పీసీఐఎల్ తో 50, 50 నిష్పత్తిలో సంయుక్త భాగస్వామ్యాన్ని అం టే జాయింట్ వెంచర్ కుదుర్చుకుంది. ఈ చారిత్రాత్మక మార్పు ద్వారా, బొగ్గు విద్యుత్ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని నేరుగా అణు ఇంధన ప్రాజెక్టులలోకి మళ్లించడానికి మార్గం సుగమమైంది. ఫలితంగా కేంద్ర ప్రభుత్వంపై నేరుగా బడ్జెట్ భారం పడకుండా.. పాత శిలాజ ఇంధన వనరుల నుంచే సరికొత్త గ్రీన్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమకూరుతాయి. ఈ నమూనా దేశ ఆర్థిక లోటును పెంచకుండా అణు సామర్థ్యాన్ని విస్తరించడానికి ఒక ప్రధాన ఉత్ప్రేరకంగా మారుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు. భారీ ఇంజనీరింగ్, ప్రెసిషన్ పరిశ్రమల భాగస్వామ్యం భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఇంజనీరింగ్ దిగ్గజాలైన లార్సెన్ & టూబ్రో (ఎల్&టి) , భారత్ హెవీ ఎలక్ట్రికల్స్ లిమిటెడ్ (బీహెచ్ఇఎల్) వంటి సంస్థలు ఈ అణు విస్తరణలో కీలక భూమిక పోషిస్తున్నాయి. ఎల్&టి సంస్థ ఇప్పటికే భారీ రియాక్టర్ ప్రెజర్ వెజెల్స్, స్టీమ్ జనరేటర్లను సరఫరా చేస్తుండగా, బిహెచ్‌ఇఎల్ టర్బైన్లు, సాంప్రదాయ ఉత్పాదన వ్యవస్థలను అందిస్తోంది. ఈ కంపెనీల సాంకేతిక ఆవిష్కరణల వల్ల భవిష్యత్తులో రియాక్టర్ల పనితీరు సామర్థ్యం ప్రస్తుతమున్న 40 శాతం నుండి 55 శాతానికి పెరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయి. భారీ పరిశ్రమలతో పాటు ఎంటీఏఆర్ టెక్నాలజీస్, కిర్లోస్కర్ బ్రదర్స్, వాల్చందనగర్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి హై-ప్రిసిషన్ ఇంజనీరింగ్ సంస్థలు సోడియం పంపులు, క్యాలండ్రియాలు, ప్రత్యేక ఇంధన యంత్రాలను తయారు చేస్తున్నాయి. అణు రంగంలో కఠినమైన నాణ్యతా ప్రమాణాలు యురేనియం సురక్షిత నిర్వహణ నిబంధనలు ఉండటం వల్ల కొత్త కంపెనీలకు ప్రవేశం కష్టమైనప్పటికీ, అనుభవజ్ఞులైన ఈ పాత సంస్థలకు ఇది దశాబ్దాల పాటు స్థిరమైన ఆర్డర్లను తెచ్చిపెడుతోంది. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (SMEs) విస్తృత అవకాశాలు లభిస్తాయి. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు ఈ అణు సరఫరా గొలుసులో భాగస్వాములు కావడానికి అణుశక్తి శాఖ (DAE) ప్రత్యేక గుర్తింపు (Accreditation) పొందడం తప్పనిసరి. ఈ ప్రక్రియకు కొన్ని సంవత్సరాల సమయం పట్టినప్పటికీ.. ఒక్కసారి అనుమతి లభిస్తే, అణు ప్రాజెక్టుల సుదీర్ఘ కాలపరిమితి (ఇరవై నుంచి 35 ఏళ్లు) కారణంగా ఈ చిన్న సంస్థలకు దశాబ్దాల పాటు వ్యాపార భద్రత లభిస్తుంది. భారీ కాంట్రాక్టుల వల్ల పెద్ద కంపెనీల మూలధనం చాలా కాలం పాటు నిలిచిపోతుంది కాబట్టి, అవి ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్‌ బాధ్యతలను మాత్రమే చూసుకుంటూ.. అంతర్గత తయారీ పనులను చిన్న సంస్థలకు సబ్‌కాంట్రాక్ట్ ఇస్తున్నాయి. ఈ బహుళ అంచెల విధానం వల్ల ఎస్ఎమ్ఈలు పూర్తి ఆర్థిక భారాన్ని మోయనవసరం లేకుండానే తమ నైపుణ్యానికి తగిన పనులను దక్కించుకోగలుగుతున్నాయి. అలాగే రక్షణ, ఏరోస్పేస్ రంగాలలో ఇస్రో , డీఆర్‌డీఓలకు సేవలందిస్తున్న యూనిమెక్ ఏరోస్పేస్, కృష్ణ డిఫెన్స్ వంటి ద్వంద్వ-వినియోగ నైపుణ్యాలున్న సంస్థలు కూడా అణు రంగంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి. ప్రస్తుత ఆధునిక డిజిటల్ యుగంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, డేటా సెంటర్ల విస్తరణ కారణంగా విద్యుత్ వినియోగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా విపరీతంగా పెరుగుతోంది. ఈ అధునాతన సాంకేతిక వ్యవస్థలు నిరంతరాయంగా పనిచేయడానికి అపారమైన ఇంధనం కావాలి. ఈ నేపథ్యంలో.. స్థిరమైన, పర్యావరణహితమైన బేస్‌లోడ్ విద్యుత్తును అందించగల సామర్థ్యం ఒక్క అణుశక్తికి మాత్రమే ఉంది. 2047 నాటికి 100 గిగావాట్ల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం సవాలుతో కూడుకున్నదే అయినప్పటికీ.. సరైన పాలనా క్రమశిక్షణ, నిరంతర రాజకీయ నిబద్ధత, ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ రంగాల సమన్వయంతో దీనిని సాధించడం సాధ్యమే. ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే, దేశంలో కొత్తగా వేలాది ఉపాధి అవకాశాలు లభించడంతో పాటు.. ప్రాంతీయంగా పారిశ్రామికాభివృద్ధి జరుగుతుంది. ఇండియా ప్రపంచ ఇంధన పటంలో సరికొత్త శకానికి నాంది పలుకుతుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాల్లో అమెరికా ప్రభుత్వ నిధులతో నడుస్తున్న జీవ ప్రయోగశాలల (బయోల్యాబ్ లు) గురించిన రహస్య సమాచారం ఇప్పుడు వెలుగులోకి వచ్చింది. అమెరికా జాతీయ గూఢచారి విభాగం డైరెక్టర్ (డీఎన్ఐ) తులసి గబ్బార్డ్ అధికారికంగా కొన్ని కీలక పత్రాలను వర్గీకరణ నుంచి తొలగించి అంటే డీక్లాసిఫై చేసి బహిర్గతం చేయడం అంతర్జాతీయంగా సంచలనాన్ని సృష్టించింది. ఈ నివేదికల ప్రకారం.. ప్రపంచంలోని దాదాపు 30కి పైగా దేశాలలో అమెరికా ఆర్థిక సహాయంతో 120కి పైగా బయోల్యాబ్ లు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఈ మొత్తం ల్యాబ్‌లలో దాదాపు మూడో వంతు, అంటే దాదాపు 40 ప్రయోగశాలలు ఒక్క ఉక్రెయిన్ దేశంలోనే ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్ ఎదుర్కొంటున్న యుద్ధ పరిస్థితులలో, ఈ ల్యాబ్‌ల రక్షణ, భద్రతకు తీవ్ర ముప్పుఏర్పడింది. ఈ వివాదాస్పద ల్యాబ్‌లలో సాధారణ పరిశోధనలు కాకుండా ఆంత్రాక్స్, ఎబోలా, సార్స్ (SARS), ప్లేగు వంటి వినాశకరమైన, ప్రాణాంతకమైన క్రిములు, వైరస్‌లపై ప్రయోగాలు జరుగుతున్నట్లు నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, సూక్ష్మజీవుల శక్తిని, వాటి వ్యాప్తి సామర్థ్యాన్ని కృత్రిమంగా పెంచే ‘గైన్-ఆఫ్-ఫంక్షన్’ (జీఓఎఫ్) పరిశోధనలు ఇక్కడ సాగుతున్నాయనే అంశం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వివాదానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది. ఈ పరిశోధనలను తాము కేవలం బయో-డిఫెన్స్ , వ్యాధుల నివారణ కోసమే నిర్వహిస్తున్నామని అమెరికా సమర్థించుకుంటుంటే.. రష్యా మాత్రం ఇవి ముమ్మాటికీ జీవ ఆయుధాల తయారీ కార్యక్రమాలేనని ఆరోపిస్తోంది. ఈ సంచలన నిజాలు బయటకు వచ్చిన తక్షణమే స్పందించిన ట్రంప్ యంత్రాంగం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాగుతున్న ఇటువంటి గైన్-ఆఫ్-ఫంక్షన్ పరిశోధనలకు ప్రభుత్వ నిధులను పూర్తిగా నిలిపివేస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. విదేశీ గడ్డపై జీవ ప్రయోగశాలలకు అమెరికా నిధులు సమకూర్చడం వెనుక దశాబ్దాల చరిత్ర దాగి ఉంది. గతంలో కోల్డ్ ముగిసిన తర్వాత ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ పరిణామాలే దీనికి పునాది వేశాయి. 1990వ దశకం ఆరంభంలో సోవియట్ యూనియన్ విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు, అక్కడ మిగిలిపోయిన రసాయన, జీవ ఆయుధాల నిల్వలు దుర్వినియోగం కాకుండా చూడటానికి అమెరికా ఒక చట్టాన్ని తీసుకువచ్చింది. "నున్న-లూగార్" చట్టం లేదా కోఆపరేటివ్ థ్రెట్ రిడక్షన్ (సీటీఆర్) కార్యక్రమం ద్వారా ఉక్రెయిన్, జార్జియా, కజకిస్తాన్ వంటి పూర్వ సోవియట్ రిపబ్లిక్‌లలో ఉన్న పాత ల్యాబ్‌లను సురక్షితం చేసే బాధ్యత అమెరికా తీసుకుంది. ప్రారంభంలో ప్రమాదకరమైన వైరస్‌లను, ఆయుధాలను నిర్వీర్యం చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఈ పరిశోధనా కేంద్రాలు.. కాలక్రమేణా ఆధునిక సాంకేతికతతో మరింత బలోపేతమయ్యాయి. ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దండయాత్రకు ముందు, ఆ తర్వాత కూడా ఈ ల్యాబ్‌ల ఉనికిపై సందిగ్ధత కొనసాగుతూనే వచ్చింది. గత బైడెన్ పరిపాలన కాలంలో ఈ ల్యాబ్‌ల ఉనికికి సంబంధించి అమెరికా అధికారులు భిన్నమైన, పొంతన లేని ప్రకటనలు చేయడంపై తులసి గబ్బార్డ్ అప్పట్లోనే తీవ్రమైన విమర్శలు గుప్పించారు. ఇప్పుడు ఆమె స్వయంగా డీఎన్ఐ హోదాలో అధికారిక పత్రాలను బయటపెట్టడం గమనార్హం. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో జూన్ 12, 2026న డీఎన్ఐ తులసి గబ్బార్డ్ తన పదవీ విరమణకు కొద్ది రోజుల ముందు ఈ అసాధారణమైన పత్రాలను బహిరంగ పరిచారు. దశాబ్దాలుగా తెర వెనుక సాగుతున్న ఈ వ్యవహారంలో గత ప్రభుత్వాల అధికారులు, ముఖ్యంగా డాక్టర్ ఫౌసీ వంటి వారు ఈ ల్యాబ్‌ల ఉనికిని, అక్కడ జరుగుతున్న గైన్-ఆఫ్-ఫంక్షన్ ప్రయోగాలను కావాలనే దాచిపెట్టారని ఆమె ఆరోపించారు. అంతేకాకుండా.. గతంలో ఈ ల్యాబ్‌ల గురించిన నిజాలను వెలుగులోకి తెచ్చేందుకు ప్రయత్నించిన వారిని దేశద్రోహులుగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నం జరిగిందని కూడా గబ్బార్డ్ ఘాటు విమర్శలు చేశారు. ఈ ప్రయోగాల ద్వారా వైరస్‌లను మానవులపై మరింత తీవ్రమైన ప్రభావం చూపేలా మార్పులు చేస్తున్నారని ఆమె స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యవహారం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిధిలో తీవ్ర వివాదాలకు దారితీస్తోంది. 1975 నాటి జీవ ఆయుధాల నిషేధ ఒప్పందం (బీడబ్ల్యుసి) ప్రకారం ఎలాంటి జీవ ఆయుధాల అభివృద్ధి, నిల్వ, ఉత్పత్తి పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం. ఈ ఒప్పందంలో అమెరికా కూడా ఒక భాగస్వామి అయినందున.. తాము ఎక్కడా నిబంధనలను ఉల్లంఘించలేదని, కేవలం ప్రపంచ ఆరోగ్య రక్షణ కోసమే ఈ నిధులు ఇస్తున్నామని వాషింగ్టన్ వాదిస్తోంది. అయితే రష్యా మాత్రం, ఉక్రెయిన్ ల్యాబ్‌లలో జరుగుతున్న పరిశోధనలు ద్వంద్వ-వినియోగ స్వభావం కలవని, వీటిని ఏ క్షణంలోనైనా దాడులకు ఉపయోగించే ఆయుధాలుగా మార్చవచ్చని 2022 నుండి ఐక్యరాజ్యసమితి వేదికగా ఆరోపిస్తోంది. దీనికి ప్రతిగా అమెరికా స్పందిస్తూ.. రష్యా తన దురాక్రమణను సమర్థించుకోవడానికే ఇటువంటి తప్పుడు సమాచార ప్రచారాలు చేస్తోందనీజజ అసలు రష్యాయే చట్టవిరుద్ధమైన జీవ ఆయుధ కార్యక్రమాలను నడుపుతోందని జెనీవా చర్చల్లో ఎదురుదాడికి దిగింది. ఈ పత్రాల విడుదల కేవలం రాజకీయ ప్రకంపనలకే పరిమితం కాకుండా, మీడియాలోనూ అనేక సందేహాలకు తావిచ్చింది. గబ్బార్డ్ విడుదల చేసిన మ్యాప్‌లలో కొన్ని సాంకేతిక లోపాలు ఉన్నాయని అంతర్జాతీయ పరిశోధనాత్మక సంస్థలు ఎత్తిచూపాయి. ఉదాహరణకు, ఉక్రెయిన్ రాజధాని కీవ్ ప్రాంతాన్ని తప్పుగా చూపించడం, అలాగే Chernihiv అనే నగరాన్ని Cherniv అని తప్పుగా పేర్కొనడం వల్ల ఈ నివేదిక విశ్వసనీయతపై కొందరు అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు. ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్, బెల్లింగ్‌క్యాట్ వంటి మీడియా ప్రతినిధులు, గబ్బార్డ్ కేవలం రష్యా ప్రచారానికి బలం చేకూర్చేలా వ్యవహరించారని విమర్శించారు. ఆమె భర్త క్యాన్సర్ వ్యాధితో బాధపడుతున్న కారణంగా ఆమె పదవి నుంచి తప్పుకునే తరుణంలోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం వెనుక వ్యూహంపై కూడా రకరకాల చర్చలు నడుస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ.. ట్రంప్ మద్దతుదారులు మాత్రం పాలకుల రహస్యాలను బద్దలు కొట్టి నిజాయితీని కాపాడిన ధీరత్వంగా గబ్బార్డ్ చర్యను కొనియాడుతున్నారు. ఈ సంచలన వెల్లడి ఫలితంగా అమెరికా విధాన నిర్ణయాల్లో తక్షణ మార్పులు వచ్చాయి. ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ 14292పై సంతకం చేయడం ద్వారా అంతర్జాతీయంగా ఇటువంటి ప్రమాదకర ప్రయోగాలకు ఇచ్చే నిధులను నిలిపివేశారు. ఒకవైపు ప్రభుత్వ పారదర్శకత పెరిగిందని సంతోషించాలా.. లేక ప్రపంచ ఆరోగ్య భద్రత అంతర్జాతీయ రాజకీయాల వల్ల మరింత ప్రమాదంలో పడిందని ఆందోళన చెందాలా అనే చర్చ ప్రజల్లో మొదలైంది. డెమొక్రాట్లు, విదేశీ వ్యవహారాల నిపుణులు మాత్రం, యుద్ధ సమయంలో ఉక్రెయిన్‌ను మరింత బలహీనపరిచేలా, రష్యాకు రాజకీయ ప్రయోజనం చేకూర్చేలా ఈ పత్రాల విడుదల సమయం ఉందని ఆక్షేపిస్తున్నారు. మొత్తంగా విశ్లేషిస్తే.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమెరికా బయోల్యాబ్‌ల నెట్‌వర్క్‌ను నడుపుతోందనేది ఇక ఎంతమాత్రం కుట్ర సిద్ధాంతం (Conspiracy Theory) కాదు. అది అధికారికంగా ధ్రువీకరించబడిన వాస్తవం. అయితే, ఈ ల్యాబ్‌ల అసలు ఉద్దేశ్యం రక్షణ కోసమా, దాడుల కోసమా అనేది తేలాల్సి ఉంది. యుద్ధ భూమిలో ఇటువంటి అత్యంత భయంకరమైన వైరస్‌లను నిల్వ ఉంచడం అనేది శాంతి సమయాల పరిశోధనల కిందకు వచ్చినా.. యుద్ధ కాలంలో అది పొరుగు దేశాలకు, మానవాళికి ప్రత్యక్ష ముప్పుగా మారుతుందనే గబ్బార్డ్ వాదనను తోసిపుచ్చలేము. సాంకేతిక లోపాలు, రాజకీయ విమర్శలు ఎలా ఉన్నా, అంతర్జాతీయ చట్టాల పటిష్ట అమలు, పారదర్శక పర్యవేక్షణ ద్వారా మాత్రమే ప్రపంచ ఆరోగ్య భద్రతను కాపాడుకోగలమని ఈ ఉదంతం స్పష్టం చేస్తోంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ప్రతి వాహనంలోనూ అత్యంత కీలకమైన భాగం టైర్లు అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ప్రయాణికుల ప్రాణాలకు, వాహన సుస్థిరతకు ఇవే పునాది. వాహనదారులు టైర్లపై ఉండే వివిధ రకాల సంఖ్యలను, అక్షరాలను గమనించే ఉంటారు. ఉదాహరణకు 245/40 R18 97Y లాంటి కోడ్‌లు టైర్‌పై ముద్రించి ఉంటాయి. ఇవి కేవలం తయారీ కంపెనీలు వేసే సాధారణ గుర్తులు అనుకుంటే పొరపాటే. వాహన భద్రత, రోడ్డుపై దాని పట్టు, మోయగల బరువు, ప్రయాణించాల్సిన గరిష్ట వేగం వంటి ఎన్నో అత్యంత ప్రాధాన్యమైన సాంకేతిక రహస్యాలు ఈ కోడ్‌లలో దాగి ఉంటాయి. ఈ సంకేతాల అంతరార్థాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా ఇక్కడ విశ్లేషించడం జరిగింది. ఈ సంకేత నామంలో మొదట కనిపించే '245' అనే అంకె టైర్ యొక్క మొత్తం వెడల్పును సూచిస్తుంది. ఈ కొలతను మిల్లీమీటర్లలో లెక్కిస్తారు. అంటే సదరు టైర్ యొక్క వెడల్పు 245 మిల్లీమీటర్లు అని దీని అర్థం. సాధారణంగా టైర్ వెడల్పు ఎక్కువగా ఉంటే రోడ్డుపై వాహనానికి లభించే పట్టు అంటే గ్రిప్ చాలా బలంగా ఉంటుంది. మలుపులు తిరిగేటప్పుడు, బ్రేకులు వేసినప్పుడు ఇది వాహనాన్ని అదుపు తప్పకుండా కాపాడుతుంది. అయితే వెడల్పు పెరిగే కొద్దీ రోడ్డుతో ఘర్షణ పెరిగి ఇంధన వినియోగం కొంచం ఎక్కువయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్లనే వేగంగా దూసుకెళ్లే స్పోర్ట్స్ కార్లకు ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న టైర్లను, సాధారణ కార్లకు మితమైన వెడల్పు గల టైర్లను నిపుణులు సూచిస్తుంటారు. ఆ తర్వాత వచ్చే 40 అనే సంఖ్యను ఆస్పెక్ట్ రేషియో (Aspect Ratio) అని పిలుస్తారు. ఇది టైర్ యొక్క సైడ్‌వాల్ అంటే పక్క భాగం ఎత్తును, దాని వెడల్పుతో పోల్చి శాతంలో తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 40 అంటే, టైర్ వెడల్పులో 40 శాతం ఎత్తు సైడ్‌వాల్ కలిగి ఉందని అర్థం. ఈ రేషియో తక్కువగా ఉంటే వాహనం స్పోర్టీగా, అద్భుతమైన హ్యాండ్లింగ్ సామర్థ్యంతో నడుస్తుంది. అయితే రోడ్డుపై ఉండే గుంతల ప్రభావం వాహనంలో ఉన్నవారికి కాస్త గట్టిగా తెలుస్తుంది. అదే ఈ రేషియో ఎక్కువగా ఉంటే ప్రయాణం ఎంతో సౌకర్యవంతంగా, మృదువుగా సాగుతుంది. స్పోర్ట్స్ మోడల్స్ కొరకు తక్కువ సైడ్‌వాల్ ఉన్న టైర్లనే ఎక్కువగా ప్రాధాన్యత ఇస్తుంటారు. ఈ కోడ్‌లో తదుపరి కనిపించే ఇంగ్లీషు అక్షరం ఆర్ ‘R’.. ఇది టైర్ యొక్క నిర్మాణ శైలిని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ R అంటే రేడియల్ అని అర్థం. ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో తయారవుతున్న మెజారిటీ వాహనాలలో ఈ రేడియల్ సాంకేతికతతో కూడిన టైర్లనే ప్రామాణికంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇవి ప్రయాణంలో వాహనానికి స్థిరత్వాన్ని ఇస్తాయి. అంతేకాకుండా, ఇవి సుదీర్ఘ కాలం మన్నికను ఇస్తూ, వేగంగా ప్రయాణించే సమయంలో టైర్ వేడెక్కకుండా కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఆ తర్వాతి సంఖ్య '18 అనేది రిమ్ డయామీటర్ ను అంగుళాలలో సూచిస్తుంది. అంటే ఈ నిర్దేశిత టైర్ 18 అంగుళాల సైజు గల వీల్ రిమ్‌కు మాత్రమే ఖచ్చితంగా సరిపోతుందని దీని అర్థం. పెద్ద సైజు రిమ్‌లు వాహనానికి అందమైన స్పోర్టీ లుక్‌ను ఇవ్వడమే కాకుండా, అధిక వేగంలో కూడా వాహనంపై నియంత్రణను పెంచుతాయి. అదే సమయంలో చిన్న సైజు రిమ్‌లు ఉన్నట్లయితే ప్రయాణీకులకు కుదుపులు లేకుండా సుఖవంతమైన డ్రైవింగ్ అనుభూతి లభిస్తుంది. వాహన తయారీ సంస్థ నిర్దేశించిన పరిమాణంలోనే రిమ్, టైర్లను వాడటం ఎల్లప్పుడూ సురక్షితం. ఇక చివరగా ఉండే '97Y'. అనే భాగం వాహన రక్షణలో అత్యంత కీలకమైనది. ఇందులో '97' అనేది లోడ్ ఇండెక్స్‌ను సూచిస్తుంది. ఒక టైర్ తనపై ఎంత గరిష్ట బరువును మోయగలదో ఈ సంఖ్య చెప్తుంది. సాంకేతిక పట్టికల ప్రకారం లోడ్ ఇండెక్స్ 97 అంటే ఆ సింగిల్ టైర్ సుమారు 730 కిలోల వరకు బరువును సురక్షితంగా భరించగలదని అర్థం. వాహన బరువు, సామర్థ్యానికి సరిపోలని తక్కువ లోడ్ ఇండెక్స్ ఉన్న టైర్లను అమరిస్తే, ప్రయాణంలో అవి బరువును తట్టుకోలేక ఒక్కసారిగా పేలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీని పక్కనే ఉండే వై 'Y' అనే అక్షరం స్పీడ్ రేటింగ్‌ను నిర్దేశిస్తుంది. అంటే ఆ టైర్ గరిష్టంగా ఎంత వేగాన్ని తట్టుకుని సురక్షితంగా ప్రయాణించగలదో ఇది స్పష్టం చేస్తుంది. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం వై రేటింగ్ ఉన్న టైర్ గరిష్టంగా గంటకు 300 కిలోమీటర్ల వేగం వరకు స్థిరంగా పనిచేయగలదు. వాహన సామర్థ్యానికి భిన్నంగా తక్కువ స్పీడ్ రేటింగ్ గల టైర్లను వాడి, హైవేలపై అత్యధిక వేగంతో ప్రయాణించినప్పుడు ఘర్షణ తీవ్రతకు టైర్లు విఫలమై ప్రమాదాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. చివరిగా.. టైర్‌పై కనిపించే “245/40 R18 97Y” అనే కోడ్ కేవలం నంబర్ల సమూహం కాదు; అది మీ వాహనం యొక్క రక్షణ కవచం లాంటిది. కొత్త టైర్లు కొనుగోలు చేసే సమయంలో కేవలం బ్రాండ్ లేదా ధరను మాత్రమే కాకుండా, ఈ సాంకేతిక సంకేతాలను కూలంకషంగా పరిశీలించడం ప్రతి వాహనదారుడి బాధ్యత. మీ డ్రైవింగ్ అవసరాలకు, వాహన రకానికి తగిన సరైన టైర్లను ఎంచుకోవడం వల్ల ఇంధన సామర్థ్యం పెరగడమే కాకుండా, రోడ్డుపై మీ ప్రాణాలకు పూర్తి భద్రత లభిస్తుంది. సురక్షితమైన ప్రయాణానికి ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అవగాహన చేసుకోవడం ఎంతో అవసరం. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్(ఏఐ) రంగాల్లో ఒక కీలక మలుపు ద‌గ్గ‌ర‌ దేశం నిలిచింది. ఆస్ట్రేలియా కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ సంస్థ ఎయిర్‌ట్రంక్ భారతదేశంలో 3 లక్షల కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడి పెట్టే ప్రణాళికను ప్రకటించడం, దానికి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ స్వయంగా స్వాగతించడం.. ఈ మార్పు దిశను మరింత స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. ఈ పెట్టుబడి ప్రణాళికను- భారత్ డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఎకోసిస్టమ్‌లో.. ఇప్పటి వరకు ప్రతిపాదిత అతిపెద్ద కార్యక్రమాలలో.. ఒకటిగా పేర్కొంటూ, మోడీ ప్రభుత్వం దీన్ని క్లౌడ్ అండ్ AI గ్లోబల్ హబ్‌గా భారతదేశ స్థానం బలోపేతం చేసే, మెగా బూస్ట్ గా ప్రొజెక్ట్ చేస్తోంది. ఎయిర్‌ట్రంక్ పెట్టుబడి పరిమాణం. రూ.3 లక్షల కోట్లు – 5 గిగావాట్ల డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం, 2030 నాటికి అమలు లక్ష్యం. ప్రధాని మోడీ వ్యాఖ్య ఎలాంటిదంటే, ఇలాంటి పెట్టుబడులు భారతదేశాన్ని క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, AI రంగాల్లో గ్లోబల్ హబ్‌గా నిలబెడతాయి. ఉపాధి, స్థానిక సరఫరా గొలుసులు, ఆవిష్కరణ ఆధారిత వృద్ధికి ఇవి ప్రేరణగా నిలుస్తాయ‌ని అన్నారాయ‌న‌. ఇక డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ వాటా విష‌యానికి వ‌స్తే.. 2022–23లో జాతీయాదాయానికి 11.74శాతం అందించిన డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, 2024–25 నాటికి 13.42శాతానికి పెరుగుతుందని ఒక‌ అంచనా. 2014లో 25.15 కోట్ల ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్లు, 2024 జూన్ నాటికి 96.96 కోట్లకు పెరుగుదల – 285శాతం వృద్ధి. 2014లో ఒక్కో GB డేటా ధర రూ.308, 2022 నాటికి రూ.9.34 – డిజిటల్ సేవలను సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చిన ధరల‌ విప్లవం ఇది. డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం- 2015 ప్రారంభం నుంచి, భారతదేశం డిజిటల్ సాధికారత కలిగిన సమాజం, విజ్ఞాన ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారే లక్ష్యాన్ని ప్రకటించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో.. ఇంటర్నెట్ సదుపాయాన్ని విస్తరించడం, ప్రభుత్వ సేవలను డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా అందించడం, ఫిన్‌టెక్, UPI, ఆధార్ ఆధారిత సేవల విస్తరణ – ఇవన్నీ కలిసి ఒక డిజిటల్ బేస్ లేయర్ ను నిర్మించాయి. తాజాగా, ఇండియా AI మిష‌న్, కృత్రిమ మేధస్సు, క్లౌడ్, డేటా సెంటర్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రంగాల్లో.. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం, గ్లోబల్ పెట్టుబడిదారులకు స్పష్టమైన సంకేతం ఇచ్చింది. భారత్ కేవలం వినియోగదారుల మార్కెట్ మాత్రమే కాదు, ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ హబ్ గా కూడా ఎదగాలనే సంకల్పం ఉన్న దేశం. ఈ నేపథ్యంపై, AWS, గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాలు.. ఇప్పటికే భారీ పెట్టుబడులను ప్రకటించాయి. AWS- 2030 నాటికి క్లౌడ్ అండ్ డేటా సెంటర్ ఇన్‌ఫ్రా కోసం రూ.1.06 లక్షల కోట్లు.. మొత్తం అమెజాన్ పెట్టుబడి కట్టుబాటు 35 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌కు పైగా.. గూగుల్ విశాఖపట్నం కేంద్రంగా AI-కేంద్రీకృత డేటా సెంటర్ హబ్‌తో సహా, ఐదేళ్లలో 15 బిలియన్ డాల‌ర్లు. మైక్రోసాఫ్ట్- 2026–2029 మధ్యకాలంలో.. 17.5 బిలియన్ డాల‌ర్లు, భారతదేశంలో అతిపెద్ద హైపర్‌స్కేల్ క్లౌడ్ ఉనికిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుని. ఈ పెట్టుబడులపై ఎయిర్‌ట్రంక్ రూ.3 లక్షల కోట్ల ప్రణాళిక సూపర్-స్ట్రక్చర్ లా నిలుస్తోంది. అంటే, భారతదేశం గ్లోబల్ క్లౌడ్ అండ్ AI మ్యాప్‌లో ఒక కోర్ నోడ్ గా మారే దిశలో అడుగులు వేస్తోంది. ఎయిర్‌ట్రంక్ – లుమినా కొనుగోలు నుంచి.. మెగా ప్రణాళిక వరకు త‌ర‌చి చూస్తే.. 2026 ఏప్రిల్- లుమినా క్లౌడ్ ఇన్‌ఫ్రా కొనుగోలు వ్య‌వ‌హారం. ఎయిర్‌ట్రంక్ భారత మార్కెట్లోకి ప్రవేశించిన మొదటి కీలక అడుగు- లుమినా క్లౌడ్ ఇన్‌ఫ్రా కొనుగోలు. ఈ కొనుగోలు ద్వారా.. ముంబై, చెన్నై, హైదరాబాద్‌లలో సుమారు 600 మెగావాట్ల డేటా సెంటర్ సామర్థ్య డెవలప్‌మెంట్ పైప్‌లైన్‌ను ఎయిర్‌ట్రంక్ తన చేతుల్లోకి తెచ్చుకుంది. రాబిన్ ఖుదా – భారత ప్రభుత్వంతో తొలి సీనియర్ ఎంగేజ్‌మెంట్, లుమినా కొనుగోలు అనంతరం, ఎయిర్‌ట్రంక్ వ్యవస్థాపకుడు మరియు CEO రాబిన్ ఖుదా భారతదేశంలో.. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రులతో సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఈ చర్చల్లో.. ఎనర్జీ & పవర్ యాక్సెస్- రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సస్టైనబుల్ వాటర్ సప్లై, టాలెంట్ డెవలప్‌మెంట్, స్ట్రీమ్‌లైన్డ్ అప్రూవల్ ప్రాసెస్‌లు, స్టేట్–ఫెడరల్ కోఆర్డినేషన్ వంటి అంశాలు.. ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి. 2026 జూన్ 5న, ఎయిర్‌ట్రంక్ అధికారిక ప్రకటన ద్వారా.. 2030 నాటికి 3వేల‌ బిలియన్ డాల‌ర్లు అంటే, రూ. 3 లక్షల కోట్లుతో 5 గిగావాట్ల డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం- అభివృద్ధి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ విష‌యంలో ప్ర‌ధాని మోడీ ఎలా స్పందించారంటే, భారతదేశ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల ప్రయాణం అద్భుతమైన వేగాన్ని పుంజుకుంటోంది... ఇలాంటి పెట్టుబడులు క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఏఐ రంగాలలో ప్రపంచ కేంద్రంగా భారతదేశ స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తాయంటూ, ఎయిర్‌ట్రంక్ పెట్టుబడిని భారత్ డిజిటల్ ఎకానమీ భవిష్యత్తుతో నేరుగా అనుసంధానించారు. ఎయిర్‌ట్రంక్ వంటి హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ పెట్టుబడులు కేవలం ఆర్థిక పరిమాణం వల్లే కాదు, న్యాయపరమైన, రెగ్యులేటరీ కోణంలో కూడా కీలకమైనవి. భారతదేశంలో డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టం- DPDP Act అమలులోకి రావడం, గ్లోబల్ డేటా సెంటర్ ఆపరేటర్లకు.. డేటా లోకలైజేషన్ప్రైవసీ కంప్లయెన్స్, క్రాస్-బోర్డర్ డేటా ట్రాన్స్‌ఫర్ నియంత్రణలు.. వంటి అంశాల్లో స్పష్టమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను అందిస్తోంది. ఎయిర్‌ట్రంక్ వంటి సంస్థలు, భారతదేశంలో భారీ డేటా సెంటర్ సామర్థ్యాన్ని నిర్మించేటప్పుడు.. భారతీయ వినియోగదారుల డేటా, గ్లోబల్ క్లయింట్ల డేటా, రక్షణ, నిల్వ, ప్రాసెసింగ్ విషయంలో భారత చట్టాలకు అనుగుణంగా ఉండాల్సి ఉంటుంది. ఎనర్జీ, ఎన్విరాన్‌మెంట్ & ల్యాండ్ యూజ్ రెగ్యులేషన్ 5 GW డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం అంటే.. భారీ పవర్ కన్సంప్షన్ కూలింగ్ కోసం.. నీటి వినియోగం ల్యాండ్ యూజ్ అండ్ జోనింగ్ వంటి అంశాలు న్యాయపరమైన, పర్యావరణ పరమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతాయి. రాబిన్ ఖుదా స్వయంగా రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, సస్టైనబుల్ వాటర్ సప్లై, స్ట్రీమ్‌లైన్డ్ అప్రూవల్స్.. గురించి ప్రభుత్వంతో చర్చించినట్లు వెల్లడించడం, ఈ పెట్టుబడి కేవలం ఫైనాన్షియల్ డీల్ కాదు, రెగ్యులేటరీ & పాలసీ-డ్రైవన్ ప్రాజెక్ట్ అని స్పష్టంగా చూపుతోంది. ఇందులోని రాజకీయ కోణం చూస్తే, డిజిటల్ ఇండియా – న్యూ వరల్డ్ ఆర్డర్ వాద‌న‌ను ప్రధాని మోడీ, ఇటీవలి ప్రసంగాల్లో.. రూపుదిద్దుకుంటున్న నూతన ప్రపంచ వ్యవస్థ.. ప్రపంచ వృద్ధి ఇంజిన్‌గా నడిపించేందుకు భారత్ సిద్ధ‌మ‌ని చెబుతూ, భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ గ్రోత్ ఇంజిన్ గా ప్రొజెక్ట్ చేస్తున్నారు. ఎయిర్‌ట్రంక్ పెట్టుబడి- డిజిటల్ ఇండియా ఏఐ మిష‌న్, మేక్ ఇన్ ఇండియా, ఇన్వెస్ట్ ఇన్ ఇండియా వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలకు ప్రాక్టికల్ వాలిడేషన్ గా ఉపయోగ‌ప‌డుతోంది. ఇది రాజకీయంగా మోడీ నాయకత్వంలో భారత్ పెట్టుబడులకు ఆకర్షణీయ గమ్యం అనే వాద‌న‌ను మ‌రింత బ‌ల‌ప‌రుస్తోంది. ఇందులోని సామాజిక కోణం ఏంటంటే, డిజిటల్ డివైడ్ తగ్గింపు – కానీ కొత్త అసమానతల ప్రమాదం గత 11 ఏళ్లలో.. ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్లు 25.15 కోట్ల నుంచి 96.96 కోట్లకు- బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కనెక్షన్లు- 6.1 కోట్ల నుంచి 94.92 కోట్లకు గ్రామీణ టెలిఫోన్ కనెక్షన్లు 377.78 మిలియన్ల నుంచి 527.34 మిలియన్లకు పెరిగిన నేపథ్యంలో, గ్రామీణ–పట్టణ డిజిటల్ డివైడ్ గణనీయంగా తగ్గింది. భారత్‌నెట్ ద్వారా.. 2.18 లక్షలకు పైగా గ్రామ పంచాయతీలకు- 6.92 లక్షల కి.మీ ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ విస్తరణ, గ్రామీణ భారతదేశాన్ని డిజిటల్ మ్యాప్‌లోకి తెచ్చింది. అయితే, ఎయిర్‌ట్రంక్ వంటి మెగా పెట్టుబడులు.. హై-ఎండ్ AI, క్లౌడ్ సేవలు, కార్పొరేట్ అండ్ గ్లోబల్ క్లయింట్లకు సేవలు కేంద్రీకృతమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అంటే, ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ భారతదేశంలో, విలువ సృష్టి గ్లోబల్ కార్పొరేట్ లెవెల్‌లో జరిగే మోడల్ – దీనిపై సామాజిక చర్చ అవసరం. ఎయిర్‌ట్రంక్ పెట్టుబడిని.. భారత్ డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రా మెగా బూస్ట్ గా ప‌లు మీడియా రిపోర్టులు ప్రొజెక్ట్ చేస్తున్నాయి. అయితే ఇందులో మ‌రో ముఖ్య‌మైన విష‌య‌మేంటంటే, డేటా సార్వభౌమత్వం ఎనర్జీ వినియోగం అండ్ కార్బన్ ఫుట్‌ప్రింట్.. స్థానిక సమాజాలపై ప్రభావం అంటే, ల్యాండ్, వాటర్, పవర్ వంటి అంశాలపై ఇంకా పరిమితంగానే ఉన్నాయి. ఈ పెట్టుబడి.. భారత్‌కు ఆర్థిక, టెక్నాలజీ అవకాశాల‌తో పాటు.. పర్యావరణ, సామాజిక, రెగ్యులేటరీ సవాళ్లు రెండింటినీ కలిపిన రెండు వైపుల ప‌దునైన క‌త్తిలా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆర్థిక, ఉపాధి ప్రభావం.. ఎయిర్‌ట్రంక్, AWS, గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి పెట్టుబడులు- డేటా సెంటర్ నిర్మాణం, ఎనర్జీ, కూలింగ్, లాజిస్టిక్స్, ఐటీ అండ్ నెట్‌వర్క్ ఇంజినీరింగ్, సెక్యూరిటీ, మెయింటెనెన్స్ వంటి రంగాల్లో ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉపాధి అవకాశాలు సృష్టిస్తాయి. పవర్ ఇన్‌ఫ్రా, కన్‌స్ట్రక్షన్.. ఫైబర్ అండ్ నెట్‌వర్క్ ఇన్‌స్టాలేషన్- వంటి రంగాల్లో సస్టైన్డ్ డిమాండ్ను కలిగిస్తాయి. టెక్నాలజీ ఎకోసిస్టమ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్. ఇక భార‌త్ స్టార్టప్‌లు AI అండ్ ML రీసెర్చ్ ల్యాబ్‌లు, క్లౌడ్-నేటివ్ కంపెనీలు.. ఇవన్నీ హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ ఇన్‌ఫ్రా అందుబాటుతో.. లో-లేటెన్సీ, హై-క్యాపాసిటీ సేవలను కాస్ట్-ఎఫెక్టివ్ స్కేలింగ్ అవకాశాలను పొందగలవు. ఇది భారత్‌లో తయారైన AI సొల్యూషన్‌లు – ప్రపంచానికి ఎగుమతి అనే మోడల్‌కు బలమైన బేస్‌ను అందిస్తుంది. భవిష్యత్తులో.. చ‌ర్చ‌కు రాబోయే ప్రధాన ప్రశ్నలు.. డేటా ఎవరిది? భారత వినియోగదారుల డేటా, గ్లోబల్ కార్పొరేట్ డేటా – ఎవరి నియంత్రణలో? పవర్ ఎవరి కోసం? డేటా సెంటర్‌ల కోసం భారీ పవర్ వినియోగం, స్థానిక ప్రజలకు పవర్ అందుబాటు, ధరలపై ప్రభావం? పర్యావరణం ఎంత వరకు? నీటి వినియోగం, కార్బన్ ఎమిషన్స్, స్థానిక ఎకోసిస్టమ్‌పై ప్రభావం? ఈ ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన పాలసీ, పారదర్శక రెగ్యులేషన్, ప్రజా భాగస్వామ్యం అవసరం. ఇది మెగా పెట్టుబడి మాత్ర‌మే కాదు మెగా బాధ్యత కూడా.. ఎయిర్‌ట్రంక్ రూ.3 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి ప్రణాళిక, భారతదేశాన్ని క్లౌడ్ అండ్ AI గ్లోబల్ హబ్ డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సూపర్-నోడ్ గా నిలబెట్టే సామర్థ్యం కలిగిన మెగా కార్యక్రమం. ఇది కేవలం విజయ గాథ కాదు, బాధ్యత, పారదర్శకత, సస్టైనబిలిటీ పరీక్ష కూడా. భారత ప్రభుత్వం, గ్లోబల్ పెట్టుబడిదారులు, స్థానిక సమాజాలు – మూడు వర్గాలు కలిసి.. డేటా సార్వభౌమత్వం, పర్యావరణ సమతుల్యత, సమాన అవకాశాలు వంటి అంశాలను కేంద్రంగా పెట్టుకుని ముందుకు సాగితేనే, ఈ మెగా పెట్టుబడి భారత్‌కు నిజమైన డిజిటల్ పునరుజ్జీవనంగా నిలుస్తుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అపారమైన గౌరవాన్ని, సాటిలేని కీర్తిని సంపాదించుకున్న ఉన్నత వర్గాల ప్రతిష్టలు ఎలా నిర్మించబడతాయో, అవి ఎంత వేగంగా నాశనమవుతాయో చెప్పడానికి మైక్రోసాఫ్ట్ వ్యవస్థాపకుడు బిల్ గేట్స్ జీవితం ఒక సజీవ ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. ఒకప్పుడు సాంకేతిక రంగంలో అద్భుతాలు సృష్టించిన మేధావిగా, సమాజ శ్రేయస్సు కోరే గొప్ప పరోపకారిగా వెలుగొందిన ఆయన ప్రతిష్ఠ ఇటీవలి కాలంలో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది. జెఫ్రీ ఎప్స్టీన్‌తో ఉన్న వివాదాస్పద సంబంధాలు, ఆకస్మిక వైవాహిక విచ్ఛిన్నం, మైక్రోసాఫ్ట్ కార్యాలయంలో మహిళా ఉద్యోగుల పట్ల అనుచిత ప్రవర్తన ఆరోపణలు, కోవిడ్ మహమ్మారి సమయంలో ఆయన అవలంబించిన వాణిజ్య విధానాలు బిల్ గేట్స్ ప్రజా ప్రతిష్టను సంక్షోభంలోకి నెట్టాయి. ఒక ఆదర్శవంతమైన పరోపకారి స్థానం నుండి ప్రజా విమర్శలను ఎదుర్కొంటున్న ఒక సాధారణ బిలియనీర్‌గా ఆయన మారిన వైనంపై ఇప్పుడు సర్వత్రా చర్చ నడుస్తోంది. గడచిన కొన్ని దశాబ్దాలుగా, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న పారిశ్రామికవేత్తలలో బిల్ గేట్స్ ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు. సమకాలీన టెక్ దిగ్గజాలైన స్టీవ్ జాబ్స్, ఎలాన్ మస్క్, మార్క్ జుకర్‌బర్గ్ వంటి వారు తరచుగా వివాదాల్లో చిక్కుకుంటూ, అస్థిరమైన వ్యక్తులుగా ముద్రపడితే.. బిల్ గేట్స్ మాత్రం క్రమశిక్షణ, సామాజిక బాధ్యత గల నైతిక విలువలు కలిగిన వ్యక్తిగా తన ఇమేజ్‌ను పటిష్టం చేసుకున్నారు. బాల మేధావిగా మైక్రోసాఫ్ట్‌ను స్థాపించి, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా ఎదిగినప్పటికీ, తన సంపదనంతా స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాలకు దానం చేస్తానని ప్రకటించి అందరి ప్రశంసలు అందుకున్నారు. కరోనా మహమ్మారి కంటే ఎంతో ముందే ప్రపంచాన్ని రాబోయే వ్యాధుల గురించి హెచ్చరించడం, పోలియో నిర్మూలనకు వేల కోట్ల నిధులు ఇవ్వడం, మూడవ ప్రపంచ దేశాలలో పారిశుధ్య మెరుగుదలకు సాంకేతిక ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం వంటి పనుల ద్వారా ఆయన దాదాపు ఒక లౌకిక సన్యాసిలా కీర్తించబడ్డారు. అయితే, ఈ ఆకాశమంత ప్రతిష్టలో పగుళ్లు ఏర్పడిన తర్వాత ఆయన పతనం కూడా అంతే నాటకీయంగా సాగింది. ఈ కథనంలో అత్యంత కీలకమైన మలుపు.. మైనర్ల అక్రమ రవాణా, లైంగిక నేరాలకు శిక్ష పడిన జెఫ్రీ ఎప్స్టీన్‌తో బిల్ గేట్స్‌కు ఉన్న అనుబంధం బయటపడటం. అధికారం, సంపదను ఉపయోగించి చట్టం నుండి తప్పించుకునే ఉన్నత వర్గాల నెట్‌వర్క్‌కు ఎప్స్టీన్ ఒక కేరాఫ్ అడ్రస్‌గా ఉండేవాడు. ఇటీవల యునైటెడ్ స్టేట్స్ హౌస్ ఓవర్‌సైట్ కమిటీ ముందు హాజరైన గేట్స్, ఎప్స్టీన్‌తో తనకున్న సంబంధాలపై లిఖితపూర్వక ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చారు. ఎప్స్టీన్ ఫైల్స్ లోని 2013 నాటి ఒక ఈమెయిల్ ముసాయిదా ప్రకారం.. గేట్స్ వ్యక్తిగత జీవితంలోని వివాహేతర సంబంధాల పరిణామాలను దాచడానికి ఎప్స్టీన్ సహాయం చేసినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. అంతేకాకుండా.. లైంగిక వ్యాధుల చికిత్సకు గేట్స్ మందులు వాడినట్లు కూడా అందులో ప్రస్తావన ఉంది. మొదట ఈ విషయాలను గేట్స్ ఖండించినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ విచారణలో ఎప్స్టీన్ వద్ద తన వ్యక్తిగత జీవితానికి సంబంధించిన సున్నితమైన సమాచారం ఉందని అంగీకరించక తప్పలేదు. గ్లోబల్ హెల్త్ ప్రోగ్రామ్‌ల కోసం ఎప్స్టీన్ భారీ నిధులు సేకరించగలడనే నమ్మకంతోనే, 2011లో కొందరు సహోద్యోగుల ద్వారా అతన్ని కలిశానని గేట్స్ సమర్థించుకునే ప్రయత్నం చేశారు. తీవ్రమైన విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనలు కలిగి, ప్రతి విషయంలోనూ సందేహాలు వ్యక్తపరిచే బిల్ గేట్స్ వంటి ప్రపంచ స్థాయి వ్యక్తి.. ఒక పేరుమోసిన నేరగాడి విషయంలో ఇంత అనాలోచితంగా ఎలా వ్యవహరించారనేది పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది. తాను ఎవరికీ హాని చేయలేదని, కేవలం మోసపోయానని గేట్స్ వాదిస్తున్నప్పటికీ.. ఆయనకున్న అంతర్జాతీయ హోదా, సలహాదారుల వ్యవస్థ దృష్ట్యా ఈ సమాధానం నమ్మశక్యంగా లేదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఎప్స్టీన్ పత్రాలలో పేరు ఉండటం నేరుగా నేర నిరూపణ కాకపోయినప్పటికీ, అంతవరకు ఆయన అనుభవించిన నైతిక విశిష్టతను, సమాజంలో ఉన్న ఉన్నత స్థానాన్ని ఇది తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ఎప్స్టీన్‌తో ఉన్న ఈ వివాదాస్పద సంబంధాలు కేవలం గేట్స్ వృత్తిపరమైన జీవితాన్నే కాకుండా.. ఆయన వ్యక్తిగత కుటుంబ జీవితాన్ని కూడా కల్లోలంలోకి నెట్టాయి. మెలిండా ఫ్రెంచ్ గేట్స్‌తో ఆయనకు జరిగిన విడాకులకు, ఈ ఎప్స్టీన్ వ్యవహారమే ప్రధాన కారణమని అంతర్గత వర్గాల సమాచారం. మెలిండా ఒక సందర్భంలో ఎప్స్టీన్‌ను ఒక అసహ్యకరమైన వ్యక్తిగా అభివర్ణిస్తూ.. అతనితో సమావేశమవ్వడం పట్ల తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. వారిద్దరి మధ్య నమ్మకం పూర్తిగా సన్నగిల్లినట్లు ఆమె బహిరంగంగానే పేర్కొన్నారు. రెండు దశాబ్దాలకు పైగా కలిసి నడిపిన బిల్ , మెలిండా గేట్స్ ఫౌండేషన్ సహ అధ్యక్షురాలి పదవికి జూన్ 2024లో మెలిండా రాజీనామా చేయడం, వారి వ్యక్తిగత బంధం ముగిసిపోవడమే కాకుండా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద దాతృత్వ సంస్థ యొక్క పునర్వ్యవస్థీకరణకు దారితీసింది. సమాజంలో పరిపూర్ణ కుటుంబం గా చలామణి అయిన ఈ జంట విడిపోవడంతో, గేట్స్ ప్రజా జీవితానికి, వ్యక్తిగత నిర్ణయాలకు మధ్య ఉన్న అగాథం స్పష్టమైంది. దీనికి తోడు.. 2021లో వెలుగులోకి వచ్చిన మరికొన్ని నివేదికలు గేట్స్ ప్రతిష్టను మరింత మసకబార్చాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీలో పనిచేసే మహిళా ఇంజనీర్ల పట్ల ఆయన అనుచితంగా గా ప్రవర్తించారనే ఆరోపణలు వచ్చాయి. మార్చి 2020లో ఆయన మైక్రోసాఫ్ట్ బోర్డు నుండి అకస్మాత్తుగా తప్పుకోవడానికి.. ఒక మాజీ ఉద్యోగినితో ఆయన పెట్టుకున్న అనుచిత సంబంధంపై జరిగిన అంతర్గత విచారణే కారణమనే ఊహాగానాలు గట్టిగా వినిపించాయి. అంతర్జాతీయంగా నడుస్తున్న మీటూ ఉద్యమం, కార్పొరేట్ రంగంలో మహిళల భద్రతపై జరుగుతున్న చర్చల నేపథ్యంలో, ఈ ఆరోపణలు గేట్స్‌ను కేవలం వివాదాస్పద సంబంధాలున్న వ్యక్తిగానే కాకుండా, కార్యాలయంలో అసమాన అధికారాలను ఉపయోగించుకునే ఒక శక్తివంతమైన ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా మార్చాయి. మరోవైపు.. కోవిడ్ 19 మహమ్మారి ప్రారంభంలో బిల్ గేట్స్‌ను ప్రపంచాన్ని రక్షించే ఒక ప్రవక్తగా చూశారు. ఆయన గతంలో చేసిన హెచ్చరికలు నిజమవడంతో అందరూ ఆయన పరిశోధనలను కొనియాడారు. అయితే, వ్యాక్సిన్ మేధో సంపత్తి (Intellectual Property) హక్కులపై ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయం తీవ్ర వివాదాస్పదమైంది. వ్యాక్సిన్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చెందుతున్న పేద దేశాలతో పంచుకోవడానికి గేట్స్ నిరాకరించారు. భద్రతా ప్రమాణాలు, పరిమిత ఉత్పాదక సామర్థ్యం వంటి సాంకేతిక కారణాలను ఆయన సాకుగా చూపినప్పటికీ, ఆఫ్రికా, గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలలో వేలాది మంది ప్రజలు చనిపోతుంటే.. ఒక పరోపకారిగా ఉండి కూడా ఫార్మాస్యూటికల్ కంపెనీల లాభాలకు, పేటెంట్ హక్కులకు ఆయన ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంపై విమర్శకులు మండిపడ్డారు. దీనిని వ్యాక్సిన్ జాత్యహంకారం గా అభివర్ణించారు. గేట్స్ ఫౌండేషన్ పెట్టుబడులలో ఉన్న ప్రయోజన వైరుధ్యాలను ఎత్తిచూపారు. బిల్ గేట్స్ అనుసరిస్తున్న ధనికస్వామ్య పరోపకారం (Plutocratic Philanthropy) వెనుక అసలు రంగు ఇప్పుడు బయటపడుతోందని పరిశీలకులు విశ్లేషిస్తున్నారు. విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వాలు, మేధోమథన సంస్థలకు భారీగా నిధులు సమకూర్చడం ద్వారా సమస్యలను ఎలా నిర్వచించాలో, వాటికి ఎలాంటి పరిష్కారాలు చూపాలో గేట్స్ నియంత్రిస్తూ వచ్చారు. ఎవరు చెక్కులు రాస్తారో, వారే కథను కూడా రాస్తారు అన్నట్లుగా ఆయన తన ఆర్థిక శక్తిని రాజకీయ, సామాజిక అధికారంగా మార్చుకున్నారు. అయితే, ఇప్పుడు ఆ కథ సవాలుకు గురవుతోంది. ఆఫ్రికాలోని పలు సంస్థలు గేట్స్ కార్యక్రమాల వల్ల తమకు నష్టం జరిగిందని నష్టపరిహారం కోరుతున్నాయి. కాలక్రమేణా ఆయన మిత్రులు కూడా దూరమయ్యారు. ప్రముఖ పెట్టుబడిదారుడు వారెన్ బఫెట్ ఎప్స్టీన్ ఉదంతం తర్వాత గేట్స్‌తో మాట్లాడటం మానేశానని బహిరంగంగా ప్రకటించారు. ఇటీవల భారతదేశంలో జరిగిన ఏఐ సదస్సులో కీలకోపన్యాసం ఇవ్వవలసిన గేట్స్.. చివరి నిమిషంలో తప్పుకోవడం అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఆయనకున్న విశ్వసనీయత సన్నగిల్లిందనడానికి నిదర్శనం. ప్రస్తుతం బిల్ గేట్స్ వద్ద ఇంకా 100 బిలియన్ డాలర్ల వ్యక్తిగత సంపద, 80 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఫౌండేషన్ ఆస్తులు ఉండవచ్చు. భౌతికంగా ఆయన శక్తి అపారమైనదే అయినప్పటికీ, నైతికంగా ఆయన విశ్వాసాన్ని కోల్పోయారు. నమ్మకాన్ని నిర్మించడానికి ఎన్నో ఏళ్లు పడుతుంది, కానీ దానిని కోల్పోవడానికి ఒక్క క్షణం చాలు అనే సామెత గేట్స్ జీవితానికి సరిగ్గా అతికినట్లు సరిపోతుంది. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం దైనందిన జీవితాన్ని శాసిస్తున్న ఈ తరుణంలో.. గేట్స్ వంటి శక్తుల ఎదుగుదల, పతనం కేవలం వ్యక్తిగత కుంభకోణాలు కావు, ఇవి ఆధునిక ప్రపంచంలో అధికారం, నైతికత, విశ్వసనీయతల పునర్నిర్వచనానికి సంకేతాలు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

గ్లోబల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో భారతదేశం సరికొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తోంది. ఒకప్పుడు చైనా నుండి భారీగా సాంకేతిక ఉత్పత్తులను, ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులను దిగుమతి చేసుకున్న భారత్.. ఇప్పుడు ఏకంగా అదే చైనాకి భారీ ఎత్తున ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాలను ఎగుమతి చేసే స్థాయికి ఎదిగింది. చైనాకు ఏకంగా 35 వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాలను భారతదేశం విజయవంతంగా ఎగుమతి చేసిందని కేంద్ర ఐటీ, ఎలక్ట్రానిక్స్ శాఖ మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ అధికారికంగా వెల్లడించారు. ఈ అసాధారణ పరిణామం కేవలం వాణిజ్య పరమైన అంకెలకు మాత్రమే పరిమితమైనది కాదు. అంతర్జాతీయ సాంకేతిక విలువ గొలుసులో (గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్స్) భారతదేశం ఒక నమ్మకమైన, అత్యంత కీలకమైన భాగస్వామిగా రూపాంతరం చెందిందనే విషయానికి ఇది స్పష్టమైన నిదర్శనం. గడచిన దశాబ్ద కాలంలో దేశీయ సాంకేతిక, ఉత్పాదక రంగాల్లో చోటుచేసుకున్న నిర్మాణాత్మక మార్పుల వల్లే ఈ అద్భుతమైన విజయం సాధ్యమైందని పరిశీలకులు విశ్లేషిస్తున్నారు. గతంలో కేవలం ఇతర దేశాల నుంచి విడిభాగాలను తెచ్చి ఇక్కడ అసెంబుల్ చేసే దేశంగా ఉన్నఇండియా.. నేడు స్వయంగా హైటెక్ భాగాల రూపకల్పన, డిజైనింగ్, అలాగే పూర్తి స్థాయి తయారీ సామర్థ్యాన్ని సంతరించుకుంది. కేవలం స్క్రూడ్రైవర్ సాంకేతికతతో కాలం గడిపే రోజులు పోయాయనీ.. ప్రస్తుతం అత్యాధునిక మాడ్యూల్స్, మైక్రో కాంపోనెంట్స్, ఇంకా క్లిష్టమైన డిజైన్ల తయారీ స్థాయికి భారతీయ పరిశ్రమలు చేరుకున్నాయని కేంద్ర మంత్రి ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేశారు. ఈ క్రమంలోనే విదేశీ మార్కెట్లపై ఆధారపడటం తగ్గడమే కాకుండా, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా ఉన్న చైనాకే ఇండియా ఎగుమతులు చేయడం దేశీయ పారిశ్రామిక శక్తికి అద్దం పడుతోంది. ఈ భారీ వృద్ధి వెనుక గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా భారత ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న వ్యూహాత్మక విధానాలు, అమలు చేస్తున్న సంస్కరణలు ఎంతో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ముఖ్యంగా దేశీయంగా ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమను ప్రోత్సహించడానికి ప్రవేశపెట్టిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (పీఎల్ఐ) పథకం ఈ రంగానికి కొండంత అండగా నిలిచింది. ఈ పథకం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న దిగ్గజ టెక్నాలజీ కంపెనీలు భారతదేశంలో భారీ ఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ముందుకు వచ్చాయి. దీనికి తోడు ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ఐఎస్ఎమ్) వంటి ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్రమాలు దేశంలో చిప్ డిజైనింగ్, ఫ్యాబ్రికేషన్ రంగంలో సరికొత్త విప్లవానికి తెర లేపింది. చిప్ డిజైన్ స్టార్టప్‌లకు ఆర్థిక తోడ్పాటు అందించడంతో పాటు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ఈ పారిశ్రామిక పురోగతి కేవలం ఎగుమతులకే పరిమితం కాకుండా దేశీయంగా భారీ ఎత్తున సామాజిక, ఆర్థిక మార్పులకు కారణమవుతోంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమ విస్తరణ వల్ల దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు పాతిక లక్షల మేర నాణ్యమైన, నైపుణ్యంతో కూడిన ఉద్యోగ అవకాశాలు ఏర్పడ్డాయి. చిప్ డిజైన్, ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజనీరింగ్, అడ్వాన్స్‌డ్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ వంటి విభాగాల్లో భారత యువతకు అంతర్జాతీయ స్థాయి నైపుణ్యాలు లభిస్తున్నాయి. అలాగే దేశంలో ప్రాంతీయ సమతుల్యతను సాధిస్తూ బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్, నోయిడా వంటి నగరాలు సరికొత్త ఎలక్ట్రానిక్స్ క్లస్టర్లుగా అవతరించగా.. గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాలు గ్లోబల్ సెమీకండక్టర్ హబ్‌గా వేగంగా రూపాంతరం చెందుతున్నాయి. భారతదేశం సాధించిన ఈ ప్రగతి అంతర్జాతీయంగా కూడా మీడియా, పారిశ్రామిక వర్గాల ఆలోచనా విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. గతంలో అంతర్జాతీయ మీడియా ఇండియాను కేవలం ఒక తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన అసెంబుల్ కేంద్రంగా, చైనా సరఫరాలపై ఆధారపడే దేశంగా మాత్రమే చూసేది. కానీ ప్రస్తుత పరిణామాలు భారత దేశాన్ని అమెరికా, యూరప్, చైనా వంటి పెద్ద మార్కెట్లకు నమ్మకమైన సాంకేతిక భాగస్వామిగా నిలబెట్టాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్ల ఎగుమతుల్లో ఇప్పటికే సరికొత్త మైలురాళ్లను అందుకున్న ఇండియా.. ఇప్పుడు ప్రపంచానికి కేవలం ఉత్పత్తులను మాత్రమే కాకుండా తమ సొంత ఆవిష్కరణలను సైతం విజయవంతంగా ఎగుమతి చేస్తోందనే ప్రశంసలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో ఈ రంగాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ప్రభుత్వం సుదీర్ఘ కాలిక వ్యూహాలను అమలు చేస్తోంది. ప్రస్తుతం దేశంలో సుమారు 75 ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాల కర్మాగారాలు నిర్మాణ దశలో ఉండగా, రాబోయే రెండు మూడు సంవత్సరాలలో మరో 250 కొత్త కర్మాగారాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పూర్తి స్థాయి సెమీకండక్టర్, చిప్ తయారీలో విదేశాలపై ఆధారపడటాన్ని పూర్తిగా తగ్గించుకుంటూ, సరఫరా గొలుసు భద్రతను (సప్లై చైన్ సెక్యూరిటీ) మరింత పటిష్టం చేయడంపై భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు సాగుతున్నాయి. ఈ అడుగులతో రానున్న కాలంలో గ్లోబల్ టెక్ మార్కెట్లో భారతదేశం మరింత అగ్రగామిగా నిలుస్తుందని పారిశ్రామిక వర్గాలు, ప్రజలు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

ఇటీవలి నెలల్లో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి వస్తున్న శీర్షికలు ఎక్కువగా ఆందోళనతో నిండివి. పడిపోతున్న రూపాయి, పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల నమ్మకం తరిగిపోతుందన్న అనుమానాలు.. ఇవన్నీ కలిపి ఇండియా స్టోరీకి పగుళ్లు పడ్డాయా అన్న ప్రశ్న తెరపైకి వచ్చింది. అదే సమయంలో అధికారిక గణాంకాలు మాత్రం వేరే చిత్రాన్ని చూపుతున్నాయి. 7 శాతానికి పైగా జీడీపీ వృద్ధి, బలమైన కార్ల అమ్మకాలు, సిమెంట్ వినియోగం, ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్జ్యూమర్ గూడ్స్‌లో వాల్యూమ్ గ్రోత్ మొదలైన సూచీలు దేశీయ డిమాండ్ ఇంకా బలంగానే ఉందని స్పష్టంచేస్తున్నాయి. ఈ ద్వంద్వ చిత్రాన్ని వెలికితీసే ప్రయత్నమే ఆర్థికవేత్త నీల్‌కాంత్ మిశ్రాతో జరిగిన ఏఎన్ఐ సంభాషణ. యాక్సిస్ బ్యాంక్ చీఫ్ ఎకానమిస్ట్‌గా, ప్రధానమంత్రి ఆర్థిక సలహా మండలి భాగస్వామ్య సభ్యుడిగా, తాజాగా వరల్డ్ బ్యాంక్‌లో భారత ప్రతినిధిగా నియమితుడైన మిశ్రా, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను కేవలం తక్షణ సంక్షోభాల కంట్లో కాకుండా.. ఎనర్జీ, కరెన్సీ, ఇన్నోవేషన్, దేశీయ డిమాండ్, గ్లోబల్ క్యాపిటల్ ఫ్లోల వంటి దీర్ఘకాల మార్పుల దిశలో పరిశీలిస్తాడు. ఆయన ప్రధాన వాదనలను, ఉదాహరణలను, సంస్కరణల సిఫార్సులను పత్రికా శైలిలో, కానీ పరిశోధనాత్మక గంభీరతతో మళ్ళీ నిర్మించాం. లక్ష్యం – పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం నేపథ్యంలో భారత్‌ ఆర్థిక మార్గం ఎలా మారవచ్చో, ఎక్కడ బలం ఉందో, ఎక్కడ బలహీనతలున్నాయో, పాలసీ నిర్ణేతలు, పెట్టుబడిదారులు, పాఠకులు అన్నివర్గాలకూ పాఠ్యంగా నిలిచేలా ఒక సమగ్ర, సుమారు 5000 పదాల విశ్లేషణ అందించడం. మిశ్రా అభిప్రాయం ప్రకారం.. భారత్‌ వృద్ధి మందగిస్తోంది అన్న నారేటివ్‌కు గట్టి డేటా మద్దతు కనిపించదని స్పష్టం చేస్తాడు. ఫిస్కల్ కట్టుదిట్టం, క్రెడిట్ వృద్ధి మందగింపు ఉన్నప్పటికీ FY- 25లో ఆర్థిక వ్యవస్థ సుమారు 7.1 శాతం పెరిగిందని ఆయన గుర్తుచేస్తాడు. అంటే ఈ మాక్రో హెడ్‌విండ్‌లు లేకపోతే వృద్ధి మరింత ఎక్కువగా ఉండేదన్నది ఆయన మూల అర్ధం. ప్రస్తుతం ఫిస్కల్ లోటు స్థిరపడుతూ ఉండగా, క్రెడిట్ గ్రోత్ మళ్ళీ వేగం పుంజుకుంటోంది కాబట్టి ఇటీవలి నెలల్లో వృద్ధి 8 శాతం పరిధికి చేరుకున్న అవకాశముందని ఆయన అంచనా. అయితే పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం వల్ల ఆయిల్ ధర 100 డాలర్ల దిశగా కదలడం తాత్కాలికంగా సుమారు 2 శాతం వృద్ధి హెడ్‌విండ్‌గా పనిచేస్తుందని ఆయన విమానం ఉపమానం ద్వారా వివరిస్తాడు. 900 కి.మీ వేగంతో ఎగురుతున్న విమానం 200 హెడ్‌విండ్‌ను ఎదుర్కొంటే 700కి తగ్గినట్టే అని. అయితే ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ 2027 మార్చి డెలివరీకి సుమారు 80 డాలర్ల ధరను సూచిస్తోందన్న కారణంతో, ఈ దెబ్బ శాశ్వతం కాకపోవచ్చని ఆయన అంటాడు. కార్ల అమ్మకాల్లో మే నెలలో సుమారు 29 శాతం వృద్ధి న‌మోదైంది. సిమెంట్ అమ్మకాల్లో హై సింగిల్ డిజిట్ రేటులో కొనసాగుతున్న వృద్ధి, అంటే నిజంగా నిర్మాణ కార్యకలాపాలు బలంగా కొనసాగుతున్నాయని సంకేతం. లిస్టెడ్ మాల్ కంపెనీల ఫుట్‌ఫాల్, అమ్మకాల్లో గణనీయ మెరుగుదల క‌నిపిస్తోంది. ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్జ్యూమర్ గూడ్స్ కంపెనీలలో కొంతకాలం తరువాత మొదటిసారిగా గణనీయమైన వాల్యూమ్ గ్రోత్ సుమారు 6 శాతం గా ఉంది. ఈ సూచీలన్నీ కలిపి చూస్తే – బయటి షాక్ కారణంగా ఏ క్షణమైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ కూలిపోతుంది అన్న భయం అతిశయోక్తికే దగ్గరగా ఉందని, అసలు రిస్క్ వృద్ధి కంటే కరెన్సీ మార్కెట్లో ఉన్నదని ఆయన నిర్ధారిస్తాడు. మిశ్రా విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడుల- FPI ప్రవాహాలపై చర్చను మూడు కోణాల్లో విభజిస్తాడు. మొదటిది ఎమర్జింగ్ మార్కెట్ల క్లాస్ మొత్తానికి గ్లోబల్ ఆస్తుల కేటాయింపులో ప్రాధాన్యం తగ్గడమే. అమెరికా గ్లోబల్ మార్కెట్ క్యాప్‌లో 70 శాతం చుట్టూ చేరడంతో, పెద్ద ఆస్తి నిర్వహణ సంస్థల దృష్టి అక్కడకే ఎక్కువగా మళ్లింది; ఈ నేపథ్యంలో భారత్ మాత్రమే ప్రకాశించే ఏకైక ఎంపిక అయిన దశ ముగిసిందని ఆయన సూచిస్తాడు. మునుపు బ్రెజిల్, దక్షిణాఫ్రికా, రష్యా, అర్జెంటీనా, మెక్సికో వంటి దేశాల్లో రాజకీయం, మాక్రో సమస్యల వల్ల పెట్టుబడిదారులు దూరంగా ఉండగా, భారత్‌కు స్పష్టమైన ప్రీమియం వచ్చేది. ఇప్పుడు కొరియా, బ్రెజిల్, మెక్సికో మళ్ళీ ఇన్వెస్టబుల్ అయ్యాయి; తైవాన్‌లో TSMC వంటి కంపెనీలు ఆర్ధిక అద్భుతాలను సృష్టిస్తున్నాయి. దీంతో బ్యూటీ కాంటెస్ట్ లో పోటీ తీవ్రమైందని ఆయన వ్యాఖ్య. రెండో భాగంలో మిశ్రా మన స్వంత పాలసీ తప్పులను ఒప్పుకుంటాడు. ఫిస్కల్ టైట్‌నింగ్ ముందే ప్రకటించి, పద్ధతిగా అమలు చేయడమే సరికాని, ఒక దశలో క్రెడిట్ వృద్ధిని అనవసరంగా బిగించి, పెద్ద ఎర్నింగ్స్ డౌన్‌గ్రేడ్ సైకిల్‌కు దారిచ్చామని చెబుతాడు. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ప్రధానంగా ఎర్నింగ్స్ అంచనాల దిశ ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు; అందువల్ల ఆ దశలో భారత్‌ నుండి వెనక్కు తగ్గడాన్ని ఆయనే రేషన్‌ల్ చర్యగా చూస్తాడు. మూడో అంశం – ప్రపంచనంతా ఆకర్షిస్తున్న AI–సెమీకండక్టర్ బూమ్. ఈ సైకిల్‌లో తైవాన్, కొరియా, అమెరికా టెక్ కంపెనీలు కేంద్ర స్థానంలో నిలుస్తుండగా, భారత్‌ ఇప్పటివరకు పెద్ద AI లేదా చిప్ తయారీ దిగ్గజాలను ఇవ్వలేకపోయింది. ఫలితంగా స్పెక్యులేటివ్ కేపిట‌ల్- ఆ అవకాశాల వైపే ప్రవహించింది. అయితే ఇలా వచ్చే బూమ్ లు స్వభావతా వాలటైల్, కొంత బబుల్ లక్షణాలు చూపే చక్రాలని ఆయన హెచ్చరిస్తాడు. భారత్‌ ఎందుకు సామ్‌సంగ్ , నివిడియా స్థాయి కంపెనీలు లేవు అనే ప్రశ్నకు, మిశ్రా ముందుగా స్ట్ర‌క్చ‌ర‌ల్ పరిమితులను చూపిస్తాడు. సుమారు 3వేల డాలర్ల పర్ క్యాపిటా ఆదాయం ఉన్న ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో సంపద నిల్వలు కూడా పరిమితంగా ఉంటాయి. అటువంటి ఆర్థిక వ్యవస్థలో బిలియన్ల డాలర్లను అత్యంత అధిక రిస్క్ ఉన్న ఫ్రంట్ియర్ టెక్నాలజీల్లో పెట్టే శక్తి సాధారణంగా ఉండదని ఆయన తేల్చిచెబుతాడు. చైనా ఉదాహరణతోనే దీనిని బలపరుస్తాడు. అక్కడ కూడా పెద్ద లాంగ్వేజ్ మోడల్ కంపెనీలు కొన్నొక్క వందల మిలియన్ డాలర్లనుే రైజ్ చేయగలిగితే, అమెరికాలో అనేక మోడల్‌లు టెన్స్ ఆఫ్ బిలియన్ల స్థాయిలో భారీగా లాక్కుంటున్నాయని ఆయన గుర్తుచేస్తాడు. చరిత్రలో అమెరికా కూడా 19వ శతాబ్దం వరకూ విదేశీ టెక్నాలజీ దిగుమతులపైనే ఆధారపడి, తరువాతే ఇన్నోవేషన్ నాయకత్వాన్ని సాధించిందని చెప్పి, ఎకానమీ క్యాచ‌ప్ గా భారత్‌ దీర్ఘకాల పథాన్ని వాస్తవబద్ధంగా చూడాలని సూచిస్తాడు. సెమీకండక్టర్ రంగంలో, నాలుగేండ్లలో సున్నా దగ్గర నుంచి.. ప్యాకేజింగ్ ప్లాంట్లు, మొదటి ఫ్యాబ్ వరకు తీసుకువచ్చిన పురోగతిపై మిశ్రా గర్వం వ్యక్తం చేస్తాడు. మొదటి వెఫర్ ఫ్యాబ్ 28–40ఎంఎం వంటి మేచ్యూర్ నోడ్ వద్ద మొదలుకావాల్సి రావడం తప్పనిసరి దశ అని అంటాడు. ప్రపంచం 1.8 ఎంఎం వద్ద ఉన్న నేపథ్యంలో భారత్‌ ఎనిమిది–తొమ్మిది తరాల వెనుక ఉండినా, ఇది భవిష్యత్‌ కట్–ఈడ్జ్ పోటీ కోసం అడుగు పెట్టిన మొదటి మెట్టు అని భావిస్తాడు. తదుపరి సెమికాన్ 2.0 ద్వారా.. 7–12 ఎంఎం తయారీ యూనిట్లను 2032 వరకు ఆకర్షించాలన్న లక్ష్యం, 2044 తర్వాత కటింగ్ ఎడ్జ్‌కి చేరే అవకాశం. ఇవన్నీ ఇప్పటి పెట్టుబడులపైనే ఆధారపడి ఉంటాయని ఆయన హెచ్చరిస్తాడు. 76వేల కోట్ల ప్రోత్సాహకం ప్యాకేజీ ప్రకటించినప్పటికీ మొదట వచ్చిన ప్రతిపాదనల నిస్సత్తువ, తర్వాత మైక్రాన్ వంటి కంపెనీలు వచ్చాక వచ్చిన విశ్వాస మార్పు – పాలసీ నిరంతరత, అమలు పట్టుదల ఎంత కీలకమో ఈ ఉదాహరణ ద్వారా చూపిస్తాడు. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఎనర్జీ మీద చర్చ మొదలవగానే, మిశ్రా నిక్షిప్తంగా ఒక విరుద్ధమైన వాదనను ముందుకు తెస్తాడు. ప్రస్తుతం దిగుమతులపై ఎక్కువ ఆధారపడుతున్నా, దీర్ఘకాలంలో ఎనర్జీ పూర్తిగా మన నియంత్రణలో ఉండే రంగం అని.. భారత్‌ వద్ద సూర్యశక్తి, గాలిశక్తి, హైడ్రో సామర్థ్యం, కోల్ నిల్వలు సమృద్ధిగా ఉండటం వల్ల, సరైన పాలసీ నిర్ణయాలు తీసుకుంటే మిశ్రమ ఎలక్ట్రిసిటీ ఉత్పత్తి మోడల్‌తో ఆయిల్ మీద ఆధారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని ఆయన ఆధారం చూపుతాడు. కానీ ఈ అవకాశాన్ని వాస్తవంగా మలచే దిశగా రాజకీయ– పాలసీ సంకల్పం లోపిస్తున్నదని ఆయన విమర్శిస్తాడు. రైతులకు భారీ స్థాయిలో ఉచిత/తక్కువ టారీఫ్ విద్యుత్ ఇచ్చి, పరిశ్రమ, వాణిజ్య వినియోగదారుల మీద 6–15 రూపాయల యూనిట్ టారీఫ్ భారం వేసే ఈ మోడల్ ఎనర్జీ పరిమిత దేశంలో గొప్ప విధాన వైఫల్యమని ఆయన స్పష్టం చేస్తాడు. చైనా 20 ఏళ్లలో విద్యుత్ వినియోగాన్ని 15 శాతం స్థాయిలోనుంచి 27 శాతం స్థాయికి తీసుకెళ్లిన విషయం, అక్కడ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల విస్తరణ వల్ల ఆయిల్ దిగుమతులు రోజుకు సుమారు 1 మిలియన్ బ్యారెల్స్ వరకు తగ్గిన వాస్తవం – ఇవన్నీ ఆయన చర్చలో ముఖ్యంగా వచ్చాయి. ఇలాంటి మార్పు భారత్‌లో కూడా సాధ్యమే, కానీ దీని కోసం రైతు ఉచిత విద్యుత్, క్రాస్ సబ్సిడీ వంటి పవిత్ర ఆవులను తాకాల్సి ఉంటుంది.. అన్నదే ఆయన అసలు సందేశం. ఇన్వెస్టర్లు, ఉద్యోగాలు, దీర్ఘకాల వృద్ధి అన్నీ కలిపి చూసినప్పుడు – చౌక, ఉచిత విద్యుత్” కన్నా మంచి ఉద్యోగాలు” అనే లక్ష్యాన్ని ముందుకు పెట్టే సమయం వచ్చిందని మిశ్రా తేటతెల్లం చేస్తాడు. దీనిని రాజకీయంగా అంగీకరించడం కష్టం అయినప్పటికీ, భారత్‌ ఆర్థిక భవిష్యత్తు సందర్భంలో ఇది తప్పించలేని కూడలి అని ఆయన హెచ్చరిక. రూపాయి విలువపై చర్చలో, 100 రూపాయల మానసిక మైలురాయిని మిశ్రా సాధారణ సంఖ్య మాత్రమే గా అభివర్ణించినా, తీవ్రమైన వాలాటిలిటీ వాస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థ పైన ఎలా దెబ్బ కొడుతుందో వివరంగా చెబుతాడు. విదేశీ ఫండ్ మేనేజర్లు, పీఈ–వీసీ పెట్టుబడిదారులు దీర్ఘకాల పెట్టుబడి నిర్ణయాల సమయంలో గత 20 ఏళ్ల కరెన్సీ వోలాటిలిటీని పరిశీలిస్తారు; పెద్ద ఊగిసలాటలు కనిపిస్తే దేశానికి పర్మనెంట్ రిస్క్ ప్రీమియం పెరుగుతుందని ఆయన హెచ్చరిక. అదే విధంగా SMEs వ్యాపార సంస్థలు చాలా ఆలస్యంగా హెడ్జింగ్ చేయడం, కరెన్సీ రివర్స్ అయిన తర్వాత కూడా ఖరీదైన హెడ్జ్‌లలో బంధించబడి రెండు వైపులా నష్టపోయే ప్రమాదాన్ని ఆయన 2013 అనుభవంతో గుర్తుచేస్తాడు. కాబట్టి రూపాయి పడనివ్వండి, తర్వాత మళ్ళీ ఎగబాకుతుంది అనే సిద్ధాంతం పుస్తకాల్లో బాగానే ఉన్నా, వాస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దాని ఖర్చు చాలా ఎక్కువ అని ఆయన స్పష్టం. ఆక్యూర‌ల్ బేసిస్‌లో అకౌంట్ చేసిన బేలెన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్స్ డెఫిసిట్ అక్టోబ‌ర్- మార్చ్ మధ్యలో సుమారు 24 బిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే ఉండగా, RBI ఇంటర్వెన్షన్ డేటా ప్రకారం అదే కాలంలో స్పాట్ మార్కెట్‌లో 75 బిలియన్ డాలర్ల అదనపు డాలర్ డిమాండ్ ఉన్నట్లు కనిపించింది. ఈ అదనపు 50 బిలియన్ డిమాండ్ ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందన్న ప్రశ్నకు, మిశ్రా సమాధానం – రియల్ ఎకానమీ పార్టిసిపెంట్స్ స్పెక్యులేషన్. ఎగుమతిదారులు ఆలస్యంగా రిసీవబుల్స్ తీసుకోవడం, దిగుమతిదారులు ఎక్కువగా ముందుగానే హెడ్‌జింగ్ చేయడం, ఇంతవరకు హెడ్జింగ్‌కు రాని FPIs కూడా మొదటిసారి కరెన్సీ ఎక్స్‌పోజర్‌ను హెడ్జ్ చేయడం – ఇవన్నీ కలిపి డాలర్ల డిమాండ్‌ను అనవసరంగా పెంచాయన్నది ఆయన విశ్లేషణ. ఈ పరిస్థితిని ఆయన స్టాంపీడ్, ఆ స్టాంపీడ్‌ను కంట్రోల్ చేయడానికి క్రౌడ్ కంట్రోల్ చర్యలు లేదా భారీ డాలర్ ఇన్‌ఫ్లో విజిబిలిటీ అనే రెండు మార్గాలను సూచించినంత మాత్రాన సమస్య వెర్రివాళ్ల దాడి కంటే మన మనస్తత్వం వల్లే ఎక్కువగా తయారైందని స్పష్టం చేస్తాడు. మిశ్రా త‌న పాడ్ కాస్ట్ చివ‌ర్లో ప్ర‌స్తుత సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కునేందుకు ఆయ‌న మూడు సూచ‌న‌లు చేశారు. సడలింపులు, ఫారెన్ కరెన్సీ డిపాజిట్ స్కీములు వంటి మార్గాల ద్వారా.. 70–100 బిలియన్ డాలర్ల అదనపు రిజర్వు బలం కనీసం రెండు సంవత్సరాలకి మార్కెట్ ముందు స్పష్టంగా చూపాలని ఆయన సూచించాడు. జనరిక్ స్కీముల బదులు టాప్ 50–100 గ్లోబల్ కంపెనీలతో నేరుగా చర్చించి టైల‌ర్డ్ ఒప్పందాలు కట్టాలి. ఫుట్ వేర్, గార్మెంట్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్లు వంటి రంగాల్లో యాపిల్–మోడల్ అనుసరించి, ఒక్కో కంపెనీ అవసరాలు అర్ధం చేసుకుని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహకారంతో ల్యాండ్, పవర్, ఇన్‌ఫ్రా, అనుమతులు అన్నీ సింగిల్ విండో, కథానాయక మోడల్ లో అందించాలని ఆయన వాదన. ముంబై కోస్టల్ రోడ్, మెట్రోలు, ఢిల్లీ– డాడ్రీ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే, రాయ్‌పూర్–విశాఖపట్నం కారిడార్ వంటి ప్రయోగాలు, గోస్ట్ టౌన్‌లను పరిశ్రమ– రెసిడెన్షియల్ హబ్‌లుగా మారుస్తున్న ప్రభావాన్ని దేశవ్యాప్తంగా వెయ్యి పట్టణాల వరకూ పునరావృతం చేయాలని ఆయన పిలుపు. మిశ్రా మాటల్లో, ఢిల్లీ పాలసీ వర్గాలు ఏళ్ల తరబడి ఎగుమతి ఆధారిత వృద్ధి మోడల్‌తో మక్కువ చూపుతూ వచ్చాయి. చిన్న, ఓపెన్ ఎకానమీకి సరిపడే రోడ్‌మ్యాప్, స‌బ్ కాన్ష‌న్ స్థాయి ఆర్థిక వ్యవస్థకు కాదు. భారత్‌ 4 ట్రిలియన్ నుంచి 20 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పెరగాలంటే వచ్చే 16 ట్రిలియన్లలో కనీసం 15 ట్రిలియన్లు దేశీయ డిమాండ్ నుంచే రావాల్సి ఉంటుందని ఆయన గణాంకాలు చూపుతాయి. దేశీయ డిమాండ్ ప్రధాన వాహకాలు – హౌసింగ్, ఆఫీస్‌లు, రోడ్లు, మెట్రోలు, కోస్టల్ రోడ్లు, శుద్ధమైన నీరు, పట్టణ ఆధారభూత సౌకర్యాలన్నీ – ఇవే. 2047 నాటికి అవసరమైన ఇన్‌ఫ్రాలో 80 శాతం ఇప్పటికీ నిర్మించబడలేదన్న వాస్తవం, ఈ పరిశ్రమలే దీర్ఘకాల వృద్ధికి అసలు ఇంధనమని నిరూపిస్తుంది.[] భారత్‌లో ఒక్కో వ్యక్తికి ఉన్న నిర్మాణ ఫ్లోర్ స్పేస్ సుమారు 130 చదరపు అడుగులుగా ఉండగా, చైనా టియర్ 3 పట్టణాల్లో ఇదే గణాంకం 550 చదరపు అడుగులకు పైగా, అమెరికాలో 700 చదరపు అడుగుల దాకా ఉంటుంది. సైతం షాంఘై, బీజింగ్ వంటి చైనా టియర్- 1 నగరాల్లో 250–300 చదరపు అడుగుల స్థాయికి చేరినప్పటికీ, భారత్‌ మొత్తంగా ఇంకా చాలా వెనుకబడి ఉందని మిశ్రా గుర్తుచేస్తాడు. అఫోర్డబుల్ హౌసింగ్ పేరుతో ఉద్యోగ కేంద్రాల దగ్గర కాకుండా దూర ప్రాంతాల్లో, కనెక్టివిటీ లేకుండా భారీ ప్రాజెక్టులు నిర్మించడం సామాన్య ప్రజల పట్ల అన్యాయమని ఆయన నిప్పులు చెరుగుతాడు. ముంబై, చైనా పట్టణాల తప్పిదాల నుంచి నేర్చుకోవాలని సూచిస్తాడు. బదులుగా త్వరితగతి మెట్రోలు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు, కోస్టల్ రోడ్లు నిర్మించి ట్రావెల్ టైమ్‌ను తగ్గిస్తే, ప్రైవేట్ డెవలపర్లు తాము స్టాంపీడ్ లా ముందుకు వచ్చి హౌసింగ్ విస్తరణ చేయగలరని ఆయన ఉదాహరణలతో చెబుతాడు. నీల్‌కాంత్ మిశ్రా, ఇతర ఆర్థికవేత్తల మాదిరిగా, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం హై గ్రోత్ ఫేజ్ లో ఉందన్న అభిప్రాయాన్ని సమర్థిస్తూనే, ఈ విజయాన్ని శాశ్వతంగా భావించకూడదన్న హెచ్చరికను కూడా మృదు స్వరంతో కాని కఠినంగా ఉంచుతాడు. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, రూపాయి ఒత్తిడి వంటి షాక్‌లను ఇప్పటి వరకూ శాంతంగా గ్రహించినా, ముందున్న 20–25 ఏళ్లు అతని దృష్టిలో గోల్డెన్ గ్రోత్ విండో – ఈ కాలంలో 8–9 శాతం వృద్ధిని సాధించి మేము వృద్ధాప్యానికి ముందే ధనిక దేశం అయ్యాం! అని చెప్పుకోగలిగితేనే భారత భవిష్యత్తు నిజంగా సురక్షితమవుతుందని ఆయన అంటాడు. చైనాను ఉదాహరణగా తీసుకుని, అసౌకర్యం, అనిశ్చితి, షాక్ లతో కూడినప్పటికీ, 40–50 సంవత్సరాల పాటు వేగంగా ప్రయాణించగలిగి ఉండటాన్నే.. వారు సాధించిన మోడల్ అని ఆయన పేర్కొంటాడు. భారత రాజకీయ వ్యవస్థ, సమాజ నిర్మాణం వేరు అయినా, రిస్క్‌–అవర్సు ఆలోచన నుంచి బయటకి వచ్చి, ఇన్నోవేషన్, ప్రైవేట్ రంగం, దేశీయ డిమాండ్, ఇన్‌ఫ్రా, ఎనర్జీ సంస్కరణల దిశగా దూకుడుగా నడిస్తేనే – పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం వంటి తాత్కాలిక ఘట్టాలు పెద్దగా దిశ మలుపు ఇవ్వలేవని ఆయన విశ్వాసం. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.