గోతిలో ___ రాతిమేడ
___:వంగపండు __ ప్రసాదరావు
ఆ గోతిపక్కనే సుదర్శనంగారు, ఒంటిబెడ్డ గోడతో ఇల్లుకట్టి __ అందులో కాపురం పేట్టి పది __ పదిహేను సంవత్సరాలు కావస్తుంది.
అంతకమునుపే ఇప్పుదున్న ఇళ్ళు స్థలంతో పాటు అక్కడున్న గోతిని కూడా రాటకాయితమలో ఏర్పాటు చేయించి __ ఖరీదు చెల్లించి కొనుకున్నాడు.
అప్పుడే అనుఉంనాడు ఎప్పటికైనా, నా ప్రాణం __ నిలనబడితే __ ఆ గోతిని కప్పిమ్చి తనవంతూ వరసవారీగా మాడిల్లులు కట్టిస్తానని, అదే __ అంటే? ఒక డాబకింద __ మూడిల్లులనిమాట. ఆ తరువాత దానిమీద మేడ కట్టుకోవడానికి వీలుగా అనిమాట.
అందుకోసమే ఇప్పుడున్న ఒంటిబెడ్డగోడ కట్టుతో ఇంటికి బెడ్డలు. అప్పుడు తవ్వితీసుకోవడానికి వేలుగా __ తక్కువసున్నంలో ఎక్కువ ఇసుకవేసి కట్టుకున్నాడు. ఆ ఇంటిమీద తాటికమ్మలు వేయించుకున్నాడు __
"పెంకునేయించదేమండీ" అని ఎవరైనా అడిగితె __"ప్రాణం సల్లగా వుండాలంటే తాటికమ్మలకిందే వుందాలండీ __ ఎంతమంది పేదోలు తాటి గుడిశల్లో బతకడంలేదు?" అనేవాడు.
ఆనాడే అతడు పాతలోకంనుండీ __ కొత్తలోకాన్ని వూహించగలిగేడు.
విశాఖపట్నంలో పదిపదిహేను సంవత్సరాల క్రితం యూనివర్సిటీ లోవున్న కొండప్రాంతాలకాసి __ గజం నేల పది __ పదిహేను రూపాయలకు అమ్మేవారిని అప్పటి పిన్నలైన, ఇప్పటి పెద్దలు గర్వపడి చెప్తింటారు. అదేగజం, 'జాగా' ఇప్పుడు కొనాలంటే నూటాఏభై రూపాయల రేటుపడిందని ఆ పెద్దలే నోరు చప్పరిస్తుంటారు.
ఆవిధంగా వ్యాపారులతట్టున విశాఖపట్నం రోజుకొక రకమైన వైకుంఠపురంలా వర్ధిల్లుతుంది.
అపట్నంలోనే ముప్ఫై __ పాతిక సంవత్సరాలు క్రితం బి.కామ్ చదువుకుని సెల్ టేక్సు ఆఫీసులో పనిజేస్తున్న సుదర్శనం ఆ ఇంటి స్థలంతో పాటు రెండు మూడు గేదెలు కొన్నాడు. నాలుగురిక్షాలు సంపాదించేడు. ఆఫీసుపనీ, వీధివ్యవహారాలు అతగాడు చూసుకుంటే, పాళీవ్వనిగేదెలు అమ్మేసి పాలిచ్చిన గేదెలు కొనడం, రిక్షాబళ్ళ అద్దెను అందుకోవడం __ ఆ డబ్బును భర్తకు తెలీకుండా లోకంలోదృష్టిలో వున్నట్లు వడ్డీకి తిప్పడం, ఆడబ్బుతో ఇరుగు పొరుగు వీధుల్లో వాళ్ళు అప్పుడప్పుడు తిండికోసం అమ్ముకుంటున్న స్టీలు గున్నేలూ స్టీలు, కేరేజీలూ, గ్లాసులూ హెచ్, ఎం.టి. వచీలూ, చిన్నచిన్న రెడియోలూ పద్దులు పడుతుండడం, వడ్డీలు దుండతుండడం అతని భార్యాపిల్లలూ, ఆనవాయితీగా చేస్తుంటారు.
ఈబండెడు సంసారం పాడవ్వకుండా వుండడానికి, వీధిలో వ్యవహారం ఏదైనా పదిమందికీ తెలిసినట్టుజేసి, పనిజరిపించుకుంటాడు. తనసంపాదనంతా పిల్లలకోసమేగాని తనస్వార్ధంకోసం కాదంటాడు సుదర్శనం.
డబ్బుపిల్లలు పెట్టడంఅంటే వ్యాపారం పాపాలతో సంబంధంలేకుండా సాఫీగా సాగించడం అందుకే!
ఒక ఏభై, డబ్భైవేలు మనవికావని కాంట్రాక్టరు మేఖంమీద పారేస్తే ఆడే ఆ మూడిల్లులూ, మూడుమాసాలు తిరగకముందే కిచ్చిన్ రూంతో, డైనింగ్ హాల్తో, స్ప్రేర్ష్ పైపులతో ఎలాక్రానిక్స్ బల్సుతో అంతా అతడేచూసుకుంటాడు. నేనూ నాపెళ్ళం, పిల్లలు, బస్తాసున్నం ఎత్తడానికి కూడ బాధపడనక్కర్లేదు. అంతే!
ఆ తరువాత కనీసం ఒకఇంటికి మూడువందల రూపాయలు అద్దె మన కొస్తుంది. కరెంటు చార్జీలుకూడా మనం కట్టనక్కర్లేదు. అందుకే పట్నంలో ఇల్లులున్నవాడు భూములున్నవాడితో సమానంకన్నా ఎక్కువే __ రెండుఇళ్ళు లుంటేచాలు లక్షలున్నట్టే, భూములు వర్షాలు పడితేనే పండుతాయి. లేదంటే అప్పులూ, శేస్తులూ, అన్నీబాధలే, మహానగరాల్లో అద్దెఇల్లులకి ఆబాధలేదు. పైగా సంవంత్సరానికి, సంవత్సరం ఇళ్ళుగలవాళ్ళే అద్దెలు పెంచుకావచ్చును. పొలం పండాలంటే మదుపు పెట్టల, అద్దెఇల్లులుకి దమ్మీడీ మదువుండదు కూలీ నాలీ పనివాళ్ళూ అక్కర్లేదు వుడపూ, తడపూ గొప్పూ, గాబూలేదు ఒక సంతానం వాళ్ళు మదు పెడితేచాలు. అని సుదర్శనం ఆలోచించి __ రాత్రిపూట పన్నెండూ ఒంటిగంటకి పడుకోవడం ఈమధ్య మరీ ఎక్కువయింది.
"ఎందుకంటే?
ఇందిరమ్మ ఈమధ్యే విశాఖపట్నంలో స్టీల్ ప్లాంట్ కి శంఖుస్థాపన చేసింది. ఇకమీద ఇంకా అదేల్లుకి రద్దీపెరుగుతుంది. అప్పటికల్లా ఈగోతిలో ఇల్లులు కట్టించేసి అద్దెలకిచ్చి అ అద్దెడబ్బులతో గాజువాక ఏరియాలో ఒక ఎకరం నెలకొని ఒక పదిషాపులు కట్టిస్తే దానితస్సాదియ్యా వేలు __ లక్షలు ఎందుకావు?
అందుకనీ!
బిల్డింగుల కాంట్రాక్టరు కోటేశ్వరరావుగారు ఒకవిధంగా అతనికి స్నేహితులు అతగానితో అగోయ్యిగురించీ __ తానుకట్టాలనుకున్న మూడిల్లులు గురించీ ఎన్నోమార్లు చెప్పేడు __ కాని డబ్బువిషయంలో వెనక్కీతగ్గుతుండేవాడు.
ఈమారు అలాకాకుండా ఎల్. ఐ.సి. బిల్డింగులు కట్టించే మేనేజరులాగ ఖర్చుకి కాతారులేనట్టు వ్యవహరించేడు.
కాంట్రాక్టరు కోటేశ్వరరావుగారు మిత్రుడి ఉబలాటానికి ముసిముసిగా నవ్వేసి "సరే ! ఒక మేస్త్రీకొంతమంది కూలోల్నీ అక్కడ పారేస్తే పెద్ద పెద్ద బిల్డింగులు కట్టగా మిగిలిన ముక్కాచెక్కతో వాళ్ళేపనిపూర్తీచేస్తారు. ఎలా చూద్దామన్నా పాతికముప్ఫై వేలైనా మిగుల్తాయి. మిత్రుడుకి ఉపకారం చేసినట్టూ అనిపిస్తోంది. పారీసిపరికరాలతో పనీ అయిపోతాది. అని సుదర్శనం రమ్మని కవురుచెయ్యగానే ఒకనాటి ఆదివారం ఉదయం 9గంటలకు బుల్లెట్ మోటారు బండిమీద మదించిన ఎనుగులాగా కూకున్నట్టుకూకొని గాలివేగంగా వచ్చి సుదర్శనంగారి ఇంటిముందు వాలెడు.
మోటారు బండి దిగీదిగగానే __ సుదర్శనంచూసి ఎదురుగావచ్చి నమస్కారంచేసి __ కాఫీ త్రాగమని వేడుకున్నాడు.
టైమ్ చాల్దని చెప్పి ఆ ఇంటిపక్కని కనిపిస్తున్న గితివైపు నడక సాగించేరు కోటేశ్వరరావుగారు. అతని వెనకాల వచ్చిన మేస్త్రీ టేపును పట్టు కొని కొల్తలు తియ్యడానికి రడీగా వున్నట్లు నడుస్తున్నాడు.
ఆ వెనకాల సుదర్శనం పొంగిపోతూనడుస్తున్నాడు. పిల్లలు గంతులేసి నడుస్తున్నారు. తాను సౌంజ్ఞ చేసి పిలవగా వచ్చిన పెద్దలు అ గోతిచుట్టూ చేరుతున్నారు.
పైగా రోడ్డుకు అనుకునీ దాని లోటు. కొండ దిగువున్న డోలలాగ ఏటవాలుగావుంది. లారీకొద్ది మట్టి పోస్తేగాని రోడ్డు మట్టానికి సరిపోదు" అన్నాడు మేస్త్రీ.
"ఎన్ని లారీలు పోస్తాం? ఎన్నాళ్ళు పోస్తాం?" అన్నాడు కోటేశ్వరరావుగారు.
"తలుచుకుంటే ఈ పని మీకేమాత్రం __ ఆఫీసు బిల్డింగులు, టి. పి. టి. కోలనీలూ , అలా టెండరు తీసుకుని ఇలా కట్టిపారేస్తాస్తున్నారు__ స్నేహితుడిగా ఈ మూడుగదుల మేడ కట్టమని మిమ్మల్ని కోరుతున్నానుగాని, ఇంత చిన్న కాంట్రాక్టరుపని మీచేత చేయించడానికి నేను సిగ్గుపడాల" అన్నాడు.
మిత్రుడంతే అవుసరం తీర్చేవాడు అన్నట్లుగా సుదర్శనం ప్రాధేయపడ్డాడు.
అంతలో మేస్త్రీ __ గొయ్యి లోటుపాతులూ, పొడవు _ వెడల్పూలూ కొల్తలు తీసి టేపును చుట్టూకుంటూ__
"ఎక్కడికేక్కడ౦డీ! రమారమి ముప్ఫై నలభై గజాల వెడల్పుతో ఎత్తూపల్లాలు ఏకంచేస్తేగాని నిలువు, నిలువున్నర లోతులో మట్టిపోస్తేగాని __ గట్టిపని చెయ్యడానికి అవకాశం వుండదు" అని మేస్త్రీనికూడ నువ్వు గౌరవించందే పనవ్వదన్నట్టు అనుమానం పెట్టెసెడు మేస్త్రీ.
బాబూ నీకు పుణ్యముంటాది గట్టిపనీ, మెత్తటిపనీ పేచీపెట్టకు నాయనా. కోటేశ్వరంగారు స్వయాన నా మిత్రులుకాబట్టి స్వయానా ఆయనే చూడ్డానికొచ్చేరు నేను మీకిచ్చిన డబ్బు అతగాడిబుల్లెట్ మోటారుబండి ఒక నెలరోజులు తగిన పెట్రోలు ఖర్చుకూడా వుండదు. మరోకలూ, మరోకలూ అయితే పని గట్టిగా చెయ్యలేరనే నామిత్రుని కాలుపట్టుకున్నాను. తరువాత మీదయ" అని తనకీ కోటేశ్వరంగారికీవున్న స్నేహసంబంధాన్ని మనవి జేసుకున్నాడు సుదర్శనం.
"సరే మిత్రమా! ఇల్లులే అయితే ఈ మూడిల్లులూ మూడు రోజుల్లో కట్టించగలను. ఈగొయ్యిని కప్పేపని ఆ బిల్డింగులుపనికన్నా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. పైగా ఇనుముకీ, ఇటిక్కీ, సున్నానికీ, సిమెంటుకీ ఖరీదు కూడ విపరీతంగా పెరిగిపోయావి. ఎక్కువ అడగలేను. తక్కువకి పనిచెయ్యలేను. సరే ఒకలకారమవుతుంది ఏమంటావు" అని సుదర్శనం ఇంటివైపు నడకసాగించేడు కోటేశ్వరరావుగారు
సుదర్శనం అంతకన్నా ఎమకం చూపిస్తూ "అంతపెద్ద మొత్తం నావసెంకాదు. మిత్రమా నేను లక్షాధికారినికాదు. దయుంచి వేలులోనే బేరం వున్నట్టుచూడండి" అని ఆగి గడపలో మంచంవేసి కూకోబెట్టేడు సుదర్శనం.
సరే __ ఎనభైవేలకి తక్కువలేకుండా చూచుకో. అద్దేకిస్తే ఆ ఇల్లులు మీద అయిదు సంవత్సారాలలోపు ఆమాత్రం రాకపోదు. ఆలోచించుకో...." అని మనిషిని ఏటినీటి మద్దిలో వగ్గేసినట్టు వగ్గేసేడు బేరాన్ని.
"నా కేప్పుడోవస్తాది __ మీకిప్పుడేఇవ్వాలకదా. ఆ అరవైవేలు ఇచ్చుకుంటాను మరేంఅనుకోకండీ __ "అని అనగానే అంతలో తనభార్యతెచ్చినబోరన్ విటాతానే అందులోని మిత్రుడుకీ. మేస్త్రీకీ, తొలి తేనీరువిందుగా అందించేడు సుదర్శనం.
"ఆ అరవయ్యా కదూ, ఈ ఎనబయీకాదు __ వారికిమీరు మీకువారు మిత్రులు కాబట్టి బాబుగారిదగ్గర నాకు చనువుంది కాబట్టి __ నేనొక మాటంటాను__ అదే __ కాయం __ ఆడైబ్భైవేలు ఇచ్చుకొండీ __పని ప్రారంభిస్తాము అని __ గ్లాసును చప్పరిస్తూ కలుగజేసుకున్నాడు మేస్త్రీ.
"లాభంతెచ్చిన __ గ్రుహందగ్గర ఇన్నిబెరాలేమిటి __ సుదర్శనం __ నేనేం ఎక్కువ అడగడంలేదు లేబరు __ఖర్చులే ఇమ్మంటున్నను" అని తాగీతాగనట్లు బోరన్ వీటాగ్లాసు మాటిక౦టి౦ఛీ __ టేబుల్ మీద చేసి పెట్టేసేడు __ కోటేశ్వరరావుగారు.